Een venster op het levende brein

Onderzoekers van de Universiteit van Californië hebben een venstertje ontworpen waardoor ze met lasers rechtstreeks in de hersenen van een patiënt kunnen schijnen. Ze beschrijven hun techniek deze week in het vakblad Nanomedicine.

AMSTERDAM - De onderzoekers maakten een schedelimplantaat van 12 millimeter diameter van hetzelfde keramische materiaal dat wordt gebruikt voor heupimplantaten en kronen. Voor het onderzoek werd het materiaal aangepast zodat het transparant is voor laserlicht. Op deze manier zou niet altijd meer craniëctomie, het openen van de schedel, toegepast hoeven te worden om toegang tot de hersenen te krijgen.


Craniëctomie is een riskante procedure, omdat het in veel gevallen complicaties als bloedingen, schade aan zenuwen en hersencellen en hoofdpijn kan opleveren. Deze ingreep wordt doorgaans dan ook alleen toegepast wanneer er geen andere behandelopties over zijn. Het venster zou mogelijk een alternatief kunnen bieden voor deze riskante behandelmethode.


Veel hersenaandoeningen, zoals hersentumoren en vormen van hersenletsel, kunnen met behulp van lasers worden behandeld. Hierbij wordt een laser op de hersentumor gericht, waarna met een hete laserstraal de tumor wordt weggebrand. Dit is een efficiënte behandeltechniek, omdat de tumor gericht kan worden vernietigd, terwijl het gezonde weefsel dat eromheen zit niet beschadigd raakt.


Er zijn aanwijzingen dat er met lasertechnieken nog meer hersenziekten behandeld kunnen worden dan nu het geval is. Het ontwerpen van dit transparante implantaat kan een eerste stap zijn om toekomstige hersenbehandelingen veiliger en patiëntvriendelijker toe te passen.


Eerder werden transparante schedelimplantaten al wel toegepast bij dieren. De in Californië ontworpen vensters zijn voor het eerst gebruikt bij een medische laserbehandeling van mensen. Daarbij worden met een tweede venster delen afgeschermd om schade te voorkomen.


Dit is veiliger en minder ingrijpend dan een craniëctomie, waarbij een deel van de schedel wordt geopend en de hersenen onafgeschermd worden behandeld. Omdat het venster na de behandeling niet weggehaald hoeft te worden, kunnen er meerdere ingrepen worden gedaan met één venster.


Neurochirurg Dennis Buis van het AMC in Amsterdam noemt de studie innovatief. Wel plaatst hij enkele kanttekeningen bij de mogelijke toepassing van het implantaat. 'Er is nog weinig bekend over de behandeling van een tumor met een laser. Ook is het nog niet volledig duidelijk welk effect het venster op de laserbehandeling zou hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden