Postuum Montserrat Caballé

Een van de laatste operadiva’s Montserrat Caballé (1933-2018) kon de klank laten stromen

De Spaanse operazangeres Montserrat Caballé is op 85-jarige leeftijd overleden. Ze gold, met meer dan 4000 optredens wereldwijd, als één van de laatste operadiva's.

Caballé in 1993 in Parijs. Beeld AFP

Natuurlijk zal Montserrat Caballé herinnerd worden om haar samenwerking met Freddie Mercury. Door het album dat de Queen-frontman en de operazangeres in 1988 uitbrachten, is haar naam verankerd in de populaire cultuur. Maar dat album – geliefd én voor kitsch en bombastisch uitgemaakt – mag de carrière die de sopraan daarvoor had niet overschaduwen.

Want Caballé, die zaterdag op 85-jarige leeftijd overleed, behoorde tot de grootste naoorlogse zangeressen. ‘La Superba’ was een van de laatste operadiva’s van de oude stempel, voor wie bewonderaars knielden en over wie ze alles verzamelden.

Ze werd in 1933 geboren in een arm gezin in Barcelona. Hoewel ze vernoemd is naar de Catalaanse patroonheilige, voelde ze zich even Catalaans als Spaans. Nadat ze in 1956 was opgevallen aan de opera van Bazel, begon haar grote zegetocht. Ze zong in alle vooraanstaande operahuizen ter wereld en hield die carrière als zestiger vol, zonder dat haar stem minder werd. Al wilde ze nog weleens een concert op het laatste moment afzeggen – je bent een diva of je bent het niet.

Haar stemgeluid? Puur. Kernachtig door een solide luchtstroom, maar toch met een etherisch randje. Als iemand de klank kon laten stromen, was zij het: als een meanderend beekje in het belcanto-repertoire, als de Rijn in Wagner. Hoor haar in Mi chiamano Mimì uit Puccini’s La bohème: onmogelijk dat je niet aan haar lippen hangt. Critici waren er ook. Bij Caballé ging toonvorming boven tekstuitdrukking. Ze zou zelfs weleens fantasielettergrepen zingen als de medeklinkers de muziek in de weg zaten.

Charisma

Ze zong meer dan honderd rollen, bijzonder veel voor een operazanger. Zeker naar de huidige maatstaven - minutieus carrièremanagement is de norm. Als actrice was ze minder begaafd, maar wie maakte dat iets uit als ze haar mond opentrok. Bovendien dwong ze met haar charismatische verschijning, haar donkere haar en ogen wel degelijk de aandacht af.

Caballé werd geplaagd door ziektes, onder meer een hartaanval en een hersentumor in 1985, waaraan ze zich niet liet opereren: een operatie zou het einde kunnen betekenen van haar zangcarrière. In 2014 kwam ze in het nieuws wegens belastingontduiking. 

Ze overleed in een ziekenhuis in de stad waarmee ze het meest werd geassocieerd. Haar geboorteplaats, maar vooral de stad die ze bezong op dat gelijknamige album met Freddy Mercury: Barcelona.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden