Reportage Fietsen in Bergen

Een tweede fietspad in de onveiligste straat van Bergen? ‘De wethouders voelen zich Robin Hood. Ze stelen het wandelpad van de rijken’

Drukte op de fietspad bij de Eeuwigelaan in Bergen. Inwoners willen dat er een tweede fietspad bijkomt, ten koste van het wandelpad. De bewoners van de straat liggen dwars. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De Eeuwigelaan geldt als de onveiligste straat van Bergen. Fietsers rijden in twee richtingen over het 2,5 meter brede pad. Een plan voor een tweede fietspad, ten koste van het wandelpad, stuit op verzet van de bewoners.  

 ‘Ons probleem is natuurlijk dat de mensen ons zien als rijkeluiszoontjes’, zegt Dolph Boddaert (81), terwijl hij de oprit van zijn rietgedekte villa afloopt naar de Eeuwigelaan. ‘De wethouders van Bergen voelen zich daardoor een soort Robin Hood. Ze stelen het wandelpad van de rijken en geven het aan het volk om op te fietsen.’

Al bijna vijftig jaar woont Boddaert in villa De Berken in de voormalige vakantiewoning van de familie Heijn. Albert zelf heeft nog de eerste steen gelegd.

In de technische termen van Nederlandse verkeersmanagers is de Eeuwigelaan een ‘gebiedsontsluitingsweg’. De smalle laan verbindt het Noord-Hollandse kunstenaarsdorp Bergen met het grote duingebied en de badplaats Bergen aan Zee. In de schaduw van oude lindebomen en een enkele den rijden auto’s af en aan over dieprode klinkertjes. Langs de autostrook liggen, afgescheiden door een heggetje, een wandelpad (zuidzijde) en een fietspad (noordzijde) en daarnaast de 57 uitritten naar prachtige villa’s.

Recreatieve fietsroutes

Zeker op zonnige zomerdagen is de Eeuwigelaan, met zo’n 2.300 ‘fietsbewegingen’, een goed voorbeeld van de bonte stoet die op steeds meer recreatieve fietsroutes tot problemen leidt. Groepjes racefietsers, brommers, mountainbikers, ouderen op e-bikes, dierenvrienden met hun hond in een aanhanger en jonge gezinnen met volgeladen bakfietsen waar het rood aangelopen kroost op kleine wielen vooruit fietst.

Op een fietspad van 2,50 meter breed, zoals aan de Eeuwigelaan, geeft het problemen wanneer al die rijwielen met hun uiteenlopende snelheden in twee richtingen rijden. Met elf geregistreerde ongevallen tussen 2014 en 2018 geldt de laan als de gevaarlijkste straat in de gemeente. Begin juli was er nog een ernstige aanrijding tussen een scooter en een fietser. Dus willen veel Bergenaren al jaren twee eenrichtingsfietspaden op de Eeuwigelaan. Ten koste van het zuidelijke wandelpad.

De bewoners van de Eeuwigelaan verzetten zich daar hevig tegen. Zij gebruiken het wandelpad om hun honden uit te laten of om even naar het dorp te lopen. Ook andere wandelaars gebruiken het pad en zo nu en dan een ruiter. Het zou juist zeer onveilig zijn als mensen en paarden tussen de fietsen zouden gaan lopen, stelt Boddaert. 

In 1997 verijdelde Boddaert, die zijn hele werkzame leven een advocatenpraktijk heeft gehad, een eerste poging om het wandelpad aan de fietsers te geven. ‘We hebben toen direct de Belangenvereniging Eeuwigelaan opgericht.’ De gemeente zag op tegen lange juridische procedures en trok het plan in.

Bijna vier jaar geleden kwam het idee opnieuw op tafel, met uitgebreid onderzoek en inspraak. Die strijd leek vorig jaar ten gunste van de bewoners van de Eeuwigelaan beslist. De conclusies uit een rapport van  ingenieursbureau Haskoning DHV waren pijnlijk voor de gemeente: het huidige fietspad voldoet aan de regels en het schrappen van een voetpad is juist onveilig. 

In maart van dit jaar was het plan toch weer terug. Aanleiding was een politieke crisis in de coalitie. Met behulp van een mediator kwam er een nieuw coalitieakkoord dat door bijna de gehele raad werd ondertekend. Nieuw vertrouwen, heet het document. Inclusief een tweede fietspad aan de Eeuwigelaan.

‘We zien de snelheidsverschillen op het fietspad alleen maar toenemen’, zegt wethouder Erik Bekkering (Kies Lokaal). ‘Ik hoor vooral van ouderen dat ze niet op de Eeuwigelaan durven te fietsen op drukke dagen. En ook ouders die met kinderen fietsen vinden het eng. Terwijl we juist willen dat mensen de fiets kiezen in plaats van de auto.’ Op 1 juni heeft Bekkering het plan opnieuw ingediend bij de gemeenteraad.

Dolph Boddaert is nog steeds beduusd van die bijeenkomst. De beslissing is volgens hem met manipulatie tot stand gekomen op grond van ‘gelogen factsheets’. Hij is vooral verbolgen over het antwoord dat een ambtenaar gaf op de vraag wat er dan met de wandelaars moest gebeuren. Hij zei dat iedereen in Nederland op de kleuterschool al leert dat het dan het veiligst is om tegen het verkeer in te wandelen. Zodat je op tijd opzij kunt stappen. Wat een arrogantie!’

Beeld de Volkskrant

Duitse badgasten

Voorstanders zijn minder uitgesproken, maar ze zijn er zeker in Bergen. Zoals Ilon Bon. Samen met zijn broer is hij sinds twee maanden de trotse uitbater van fietsverhuur BonBonBike in het centrum van Bergen. ‘Het loopt boven verwachting’, zegt hij. Zijn klanten, vooral Duitse badgasten, klagen nooit specifiek over drukte langs de Eeuwigelaan. ‘Maar wel over de drukte op de fietspaden hier, zodra het mooi weer is wordt het hectisch.’ Bon rijdt dagelijks over de Eeuwigelaan van en naar zijn huis in Bergen aan Zee. ‘En ik zie bijna nooit iemand wandelen. Dus het lijkt mij logisch om dat pad aan de fietsers te geven.’

Ook Reijnoud de Haan, betrokken lid van de lokale afdeling van de Fietsersbond, is tevreden. De Haan (68) is op zijn stadsfiets – voorzien van tassen en bidon – even naar de Eeuwigelaan gekomen om uitleg te geven. Met zijn rechterbroekspijp in de sok (beschermd tegen de kettingsmeer) stapt hij het smalle fietspad op. ‘Een andere oplossing was het verbreden van het pad’, legt hij uit. ‘Daar heeft de gemeente terecht niet voor gekozen. Dan moeten er veel bomen gekapt moeten worden.’ Het leed voor de wandelaars is ook wel te overzien, stelt de fietser. ‘Parallel aan de Eeuwigelaan lopen twee paden door de duinen, daar maken de meeste wandelaars nu al gebruik van.’

De Haan moet een beetje gniffelen over de opmerking van Boddaert over Robin Hood. ‘Ik denk dat er inderdaad wel negatief wordt gedacht over de villabewoners. Dat ze niet gewend zijn om niet hun zin te krijgen en met hun geld vervolgens advocaten inzetten om dat alsnog te krijgen. Maar het is verder natuurlijk hun goed recht om voor hun belang op te komen.’

En daarin is de Belangenvereniging Eeuwigelaan nog lang niet uitgespeeld, stelt Dolph Boddaert. ‘Dit is bestuurlijk allemaal heel vreemd verlopen. We verwachten dat de gemeente ergens na de vakantietijd een kapvergunning zal afgeven of een verkeersbesluit zal nemen, dan gaan we in beroep.’ 

Zo zal er dus zeker nog een zomer verstrijken voordat het fietspad er is. En als het aan Boddaert ligt, nog veel meer zomers.

Op elkaars lip: recreëren is een oorlog tegen elkaar geworden, schreef Sander van Walsum in een essay. 

Rijen voor het Rijksmuseum, wachten bij Artis en dringen in de Keukenhof. Op toeristische plekken is het vaak vervelend druk. Daarom: alternatieve reistips voor het ideale dagje uit.

Het groeiend aantal buitenlandse toeristen zorgt voor extra concurrentie onder ondernemers. De strijd om de bezoeker wordt steeds meer buiten de steden gevoerd. 

Blijkens een enquête van het Voedingscentrum probeert bijna de helft van de Nederlanders minder vlees en vis te eten. Maar als de temperaturen stijgen en de barbecue aangaat, worden die goede voornemens even vergeten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden