Een 'tussenformatie' moet de gedoogcoalitie redden

In een poging minimaal 10 miljard euro extra te bezuinigen, beginnen VVD, CDA en gedoogpartner PVV volgende maand aan een nieuwe formatieronde, die ingewijden bestempelen als een 'tussenformatie'.

Minister-president Rutte (links) schudt de hand van PVV-leider Geert Wilders voorafgaand aan de algemene politieke beschouwingen, vorig jaar. © ANP

Premier Rutte, vicepremier Verhagen en PVV-leider Wilders zijn zelf de hoofdonderhandelaars. Zij legden ook de basis voor het gedoogakkoord uit 2010. De procedure die is vastgesteld om over de noodzakelijke extra bezuinigingen te onderhandelen, is identiek aan die van toen.

Er is achter de schermen een sterke wil eruit te komen, ook bij de PVV, zo wordt in CDA en VVD gemeld. De PVV heeft bij monde van leider Geert Wilders ketelmuziek laten horen omtrent de hypotheekrenteaftrek: nieuwe verkiezingen bij gemorrel daaraan. Toch vreest de VVD als grootste regeringspartij eerder de interne stabiliteit van het CDA, dan de mogelijkheid dat Wilders de stekker eruit trekt. Komende zaterdag speelt het CDA-congres een grote rol in het hervinden van het zelfbewustzijn van de christen-democraten. Daar wordt de koers uitgezet.

Bezuinigingen en hervormingen

Naar verwachting wordt vanaf eind februari, begin maart onderhandeld over welke bezuinigingen en hervormingen nodig zijn om de uitgaven in 2015 met zo'n 10 miljard euro te verlagen. Aan het verhogen van de inkomsten door belastingverhogingen, wordt niet gedacht. De drastische operatie wordt vergeleken met die van de Tussenbalans van het derde kabinet-Lubbers, waarin CDA en PvdA in 1991 zij aan zij tussentijds ­17 miljard gulden bezuinigden.
Net als bij de formatie van 2010 schuiven prominenten zoals Coen Teulings van het Centraal Planbureau (CPB) en de president van De Nederlandsche Bank, nu Klaas Knot, bij de hoofdonderhandelaars aan.

De tussenformatie is een uitvloeisel van de afspraak dat als de staatsfinanciën tegenvallen, opnieuw moet worden onderhandeld. Cijfers van het CPB moeten hierover uitsluitsel geven. Voor 2012 voorspelde het CPB een tekort van 4,1 procent van het bbp. Het kabinet ging in 2010 uit van 2,7 procent.

Volgens ingewijden moét het kabinet wel bezuinigingen, omdat Nederland in Brussel strengere naleving van begrotingsregels bepleitte. Ook dreigen kredietbeoordelaars de triple-A-status van Nederland te verlagen als de economie niet verbetert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden