Een 'tussenformatie': hoe werkt dat eigenlijk?

Er wordt niet over de 'poppetjes' gesproken, er is geen informateur en er wordt niet geposeerd op de trappen van paleis Noordeinde. Maar verder wijkt de komende 'tussenformatie' weinig af van een 'echte'. Want het doel is hetzelfde als ruim anderhalf jaar geleden: een akkoord sluiten over miljarden aan bezuinigingen.

Beeld epa

Officieel wachten VVD, CDA en gedoogpartner PVV tot eind februari, begin maart. Dan komt het CPB met nieuwe cijfers over de staat van de economie. Cijfers die zeer waarschijnlijk zullen vertellen dat de overheidsfinanciën onder druk staan. Wil Nederland aan de Europse regels blijven voldoen (en de triple-A-status houden), dan moet er volgende de regels van dit kabinet worden gekort.

Ingewijden houden rekening met een bedrag van zo'n 10 miljard euro. Tot nu toe lijken alle drie de partijen, dus ook de PVV, gemotiveerd om samen tot die bezuinigingen te komen. Daarover moet dan wel, net als bij een gewone formatie, stevig onderhandeld worden.

Daarbij zijn drie personen altijd aanwezig. Mark Rutte, Maxime Verhagen en Geert Wilders zitten standaard aan de onderhandeltafel. Dat doen ze niet als minister of premier, maar als politiek leider van hun partij. Minister De Jager van Financiën zal een belangrijke rol spelen, hij is immers verantwoordelijk voor het huishoudboekje.

Bij onderwerpen die besproken worden zal vaak ook de portefeuillehouder uit de fractie en de betreffende vakminister aanschuiven. Vooral minister Schippers van Volksgezondheid en Kamp van Sociale Zaken zullen heel wat uurtjes moeten blokkeren in hun agenda. Hun departementen geven veel geld uit en zullen vrijwel zeker met nieuwe bezuinigingen worden geconfronteerd. Ook de fractievoorzitters en hoge ambtenaren zullen vaak aanwezig zijn.

Het moeilijke van de aanstaande 'TuFo' is dat de partijen hun hakken al in het zand hebben gezet nog voor de onderhandelingen zijn begonnen. Het CDA heeft grote moeite met korten op Ontwikkelingssamenwerking. De PVV stelt dit juist als eerste voorwaarde om überhaupt te beginnen met bezuinigen.

Herwaardering
Dan hangt daar ook nog de 'wolk' van het Strategisch Beraad van het CDA overheen. Deze week wordt de nieuwe koers van de partij gepresenteerd. Dat betekent een herwaardering van het 'radicale midden' en een breuk met de huidige rechtse koers die Maxime Verhagen heeft ingezet. Hoewel deze koers geldt voor de lange termijn, kan het niet helemaal terzijde worden geschoven bij deze onderhandelingen. Extra pikant is dan, dat het juist Verhagen is die deze agenda de onderhandelingen moet infietsen.

Ook over de hypotheekrenteaftrek zal vermoedelijk heel wat worden gediscussieerd. De nieuwe visie van het CDA sluit zich aan bij het steeds grotere koor van partijen en instanties die vinden dat deze regeling moet worden hervormd. Maar de PVV en de VVD zijn nog niet zover, zij willen dat de aftrek in tact blijft. Dat betekent niet dat alles blijft zoals het is. Voorwaarden met betrekking tot verplicht aflossen kunnen wel worden veranderd.

Als uiteindelijk die tien miljard is gevonden moeten de fracties ook nog akkoord. Natuurlijk zal er daarna uitgebreid worden gedebatteerd in de Tweede Kamer. Na de 'echte' formatie gebeurde dat in de vorm van een echt debat. Hoe dat nu zal gaan is nog even afwachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.