Een turnster met 'de X-factor'

Het turnen van de Nederlandse vrouwen is voorzichtig uit de schaduw van de mannelijke collega's gekropen. Bij de EK in Moskou haalde Noël van Klaveren (17) zilver op sprong.

AMSTERDAM - Zij heeft 'de X-factor', vinden haar bevlogen trainers. En ze bezit 'star quality', is de toevoeging van Claudia Werkhoven en Wolther Kooistra, als zij in loftonen verhalen van Noël van Klaveren, na het Europese zilver van Moskou Nederlands nieuwste turnsensatie.

Zelfs de verguisde Gerrit Beltman, de ruw optredende turncoach die vicewereldkampioen Renske Endel vormde, was lyrisch over de juniore Van Klaveren (17). Na een trainingskamp in Frankrijk, in februari 2010, oordeelde de toenmalige talentcoach van de gymnastiekbond KNGU dat 'het meiske' een stage in de Verenigde Staten verdiende. Of anders een plek 'waar ze kan trainen met heel goede trainers'.

Het meisje van DOS uit Alphen aan den Rijn stapte ten slotte definitief over naar Turning Spirit in Amsterdam, waar het trainersechtpaar Kooistra en Werkhoven in hun zaal (Turnz) bij de Academie Lichamelijk Opvoeding een duurzame aanpak voorstaat. Er zijn al genoeg talenten kapotgemaakt, is hun mening.

Zij hebben er velen gezien. Ze kregen Stasja Köhler in de zaal toen zij 8 jaar oud was. Kooistra: 'Stasja was een potentieel wereldkampioene. Zoiets hebben wij zelden gezien. We zien het nu weer. Noël heeft dezelfde klasse.'

Noël van Klaveren heeft echter een andersoortige ambitie. Zij is niet van de niets ontziende jacht op eremetaal. Ze is van het plezier. Kooistra: 'Stasja zei toen ze 8 was: ik word wereldkampioen. Als je dan begon te lachen, zei ze: nu kun je wel lachen, maar ik word echt wereldkampioen. 8 jaar hè. Dan ben je toch helemaal flabbergasted.'

Van Klaveren kwam uit Alphen naar Amsterdam om wat brugelementen bij te leren. 'Wil je haar wat bijspijkeren op brug', had de trainer gezegd. Vrij snel werd duidelijk dat een turnster met haar kwaliteit vast voor één trainer, voor één systeem diende te kiezen. Zo kwam in 2010 de overstap naar Turning Spirit tot stand. Kooistra: 'Ik zei: je kiest voor Alphen, of voor Turning Spirit, of voor Heerenveen desnoods.'

Het werd Amsterdam, dat de steun van de Nederlandse gymnastiekunie (KNGU) moet ontberen. Het vrouwenturnen in Nederland is sinds de olympische titel van Epke Zonderland een echelon lager ingeschaald. Het grote geld van NOC*NSF gaat bij de turnbond tegenwoordig naar de mannen.

In het ongesubsidieerde Amsterdam traint Van Klaveren met de opgebloeide Vera van Pol, een 19-jarige turnster uit Limburg die de weg omhoog weer heeft gevonden. Er wordt getraind in een omvangrijke selectie, waarbij Kooistra en Werkhoven doelbewust het hoogste niveau (topsport) met het een na hoogste (wedstrijdsport) mengen. Ze vinden die mix ideaal, al geeft het grote drukte in de zaal. Twee trainers op twintig pupillen geldt in het turnen als belastend.

Er wordt in de duurzame methode van Turning Spirit niets afgedwongen. Wie 28 uur wil trainen, mag dat. 'Maar het hoeft niet', is de opvatting van Claudia Werkhoven. Zij is bang dat kinderen die in een keurslijf worden gedwongen op een sombere dag, meestal op hun 17de, ermee stoppen. Dan lopen ze de zaal uit en de sport ziet ze nooit meer terug.

Stasja Köhler was een voorbeeld van de mislukking door die aanpak. Zij was een pupil van Gerrit Beltman en schreef een boek (Onvrije Oefening) over de onfrisse praktijken van die Friese trainer. Köhler turnde in Duitsland en in de Verenigde Staten, maar ze eindigde met een ernstige heupafwijking. Het zijn die trieste verhalen die het vrouwenturnen van Nederland de laatste jaren aan een negatief imago hebben geholpen.

Noël van Klaveren moet, als het aan Kooistra en Werkhoven ligt, een gunstige uitzondering worden. Zij straalt plezier uit, liefde voor het turnen. De trainers zien haar spontaan omgaan met alle aandacht. In een interview met een Amerikaanse website werd haar na twee wereldbekermedailles in Cottbus gevraagd op welke beroemdheid zij zou willen lijken. Ze zei: 'Misschien word ik wel beroemd.'

Ze ging turnen, omdat haar oma het deed en haar broer. 'Ik wilde op turnen, maar ik moest eerst mijn zwemdiploma halen voor ik een sport mocht kiezen.' Van Klaveren, sterk op sprong, zegt geen voorkeuren te hebben voor een toestel. Als ze een mannenonderdeel zou mogen kiezen, zou ze voor de rekstok, het Zonderland-toestel, kiezen. 'Salto's doen boven de stok. Ik wil vliegen.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden