Een 'techno' met imago van eeuwige kroonprins

Laurent Fabius stond al een tijdje te trappelen in de coulissen. Na een grillig verlopen politieke carrière, kan hij zich nu manifesteren als tweede man in het kabinet van Jospin, de socialist met wie hij een woelige geschiedenis deelt....

Martin Sommer

SINDS hij een jaar geleden vrijgesproken en gezuiverd uit het 'proces van het besmette bloed' tevoorschijn was gekomen, meldde Laurent Fabius zich steeds vaker op het openbare toneel. Een paar weken geleden nog adviseerde hij premier Jospin ongevraagd een belastingmeevaller aan de Fransen terug te geven, in de vorm van belastingverlagingen. Of dat advies de doorslag heeft gegeven is onduidelijk, maar Jospin besloot inderdaad tot een flinke belastingingreep.

Iets eerder werd bekend dat Fabius eind vorig jaar kandidaat was geweest voor de opvolging van Michel Camdessus als voorzitter van het IMF. Die kandidatuur smoorde in Duitse ambities, luidruchtig verwoord door bondskanselier Schröder.

Hoe dan ook, duidelijk was dat Fabius zich verveelde op zijn zetel als parlementsvoorzitter. Hij had al eerder (1988-1992) de Assemblée Nationale gepresideerd. En na de verkiezingsoverwinning van 1997 was Fabius door Jospin wederom op de voorzittersstoel geparachuteerd - een functie die wel vaker wordt gebruikt als een zachte vorm van politieke ballingschap.

Jospin en Fabius hebben een woelige geschiedenis, die teruggaat op het premierschap van de laatste (1984-1986). Als premier bleek Fabius een goed organisator met flinke machtsaspiraties. Hij wilde ook de partij-organisatie naar zich toetrekken, terwijl Jospin destijds partijsecretaris was. Ze botsten meermalen, het hevigst op het congres van Rennes in 1990, en Jospin vergaf Fabius zijn territoriumdrift niet. Tot gisteren.

Een ex-premier in de regering opnemen als gewoon minister, en bovendien op het machtige ministerie van Financiën, is ongekend. Jospins herschikking van zijn kabinet laat zich dan ook lezen als een verzoening, maar ook als het instellen van politieke dijkbewaking. Daartoe zijn alle kopstukken uit de partij, mét hun persoonlijke claques, uitgerukt.

Dé tragiek van Fabius' politieke loopbaan was het bloedschandaal, dat hem tien jaar heeft achtervolgd. Tijdens zijn periode als premier bleken honderden hemofilie-patiënten transfusies te hebben gekregen met bloed besmet met het aidsvirus. Het schandaal was de genadeklap voor de presidentiële ambities van Fabius.

Ook afgezien van die zwarte periode verliep zijn carrière grillig. Zoon van een rijke joodse antiquair uit een burgerlijk Parijs' milieu, exponent van de 'grandes écoles', werd hij met 35 jaar de jongste minister uit de geschiedenis van de Vijfde Republiek, en met 37 de jongste premier. Zijn jonge talent kleefde hem aan, hij bleef de 'de eeuwige erfgenaam' en 'de kroonprins' van Mitterrand.

Na de rondborstige, brood- en botersocialist Pierre Mauroy wilde Mitterrand de modernisering van Frankrijk ook lijfelijk tonen met de jonge, knappe 'techno' Fabius. Hij was uit hetzelfde hout gesneden als eerder Giscard d'Estaing en later Alain Juppé. Net als die twee vergiste hij zich in zijn eigen overtuigingskracht. In het land werd hij nimmer populair. Toen de socialisten bij de kamerverkiezingen van 1986 een nederlaag leden, na een catastrofaal verlopen tv-debat van Fabius tegen Chirac, viel voor Fabius voorlopig het doek.

Als minister van Financiën zal hij een pragmatische, pro-Europese koers varen. Fabius staat dichter bij zijn ongelukkig gevallen voorganger Strauss-Kahn dan bij zijn nieuwe doctrinaire collega Martine Aubry, minister van Werkgelegenheid & Solidariteit. Fabius is 53 jaar oud, nog altijd negen jaar jonger dan zijn nieuwe baas.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden