Een strijd met modder en bommen

Als je de kruiswoordpuzzel die deze week in de nationale kranten van Sri Lanka staat invult en opstuurt, kun je een reis, een kleurentelevisie of een naaimachine winnen....

In de aanloop naar de verkiezingen die vandaag in Sri Lanka worden gehouden, is er flink met modder gegooid. De kranten staan vol met advertenties die de tegenkandidaat zwart maken. Zoals de afbeelding van een slijmerige aal, met de tekst dat dit symbool het beste bij die en die past. Toch hebben de campagnes niet het beoogde effect gehad. De verkiezingen dreigen een nek-aan-nek-race te worden tussen de Sri Lanka Freedom Party (SLFP) van president Chandrika Kumaratunga en de grootste oppositiepartij, de United National Party (UNP). De programma's van beide partijen liggen niet ver uit elkaar, maar ze doen het voorkomen of er een wereld van verschil is.

De president schermt vooral met haar voorstel om de grondwet te wijzigen. Als dat gebeurt, kunnen de Tamils in het noorden en het oosten van het land enige vorm van autonomie krijgen. Kumaratunga denkt de Tamil Tijgers daarmee naar de onderhandelingstafel te kunnen lokken, om zo een einde te maken aan de al 17 jaar durende guerrillaoorlog die het land verscheurt. In de vorige regeringsperiode kreeg de president de benodigde tweederde meerderheid op geen stukken na bij elkaar. Nu heeft ze de verkiezingen gebombardeerd tot een 'referendum voor de vrede'.

De grote troef van de oppositiepartij, de UNP, zijn de hoge kosten van levensonderhoud. Terwijl Kumaratunga over vrede sprak, werd het offensief tegen de Tamil Tijgers opgevoerd. Het leger verloor dit voorjaar strategisch belangrijk grondgebied, waarop alle zeilen werden bijgezet om dit te heroveren. Maar oorlogvoeren is een dure zaak en het geld moet ergens vandaan komen. De prijzen van rijst, olie en benzine schoten omhoog. De UNP belooft, vanzelfsprekend, dat zij dat terugdraait zodra ze aan de macht is.

Intussen doen de Tamil Tijgers alles om de verkiezingen te saboteren. De Tijgers zijn berucht om hun zelfmoordaanslagen en in verkiezingstijd zijn dat er altijd extra veel. Dat lijkt een logische verklaring voor het hoge aantal militairen en politiemannen op straat, maar zo simpel ligt het niet.

'Aan het einde van de campagnes hebben wij 1726 gevallen van geweld genoteerd', vertelt P. Saravanamuttu, directeur van het Centrum voor Politieke Alternatieven dat het verkiezingsgeweld in kaart heeft gebracht. 'Dan heb ik het niet over een relletje of een duwtje, maar over moord of mensen die volledig in elkaar zijn geslagen. De Tijgers zijn hier ten dele voor verantwoordelijk, maar het treurige is dat het vooral politici zijn die met grof geweld de verkiezingen proberen te winnen. '

Dit keer zijn er voor het eerst waarnemers van de EU bij de verkiezingen aanwezig, maar die hebben zich nog niet uitgelaten over het verkiezingsgeweld. 'Het zijn er ook maar 74', weet Saravanamuttu. 'Ze kennen het land niet, ze kennen de mensen niet en ze kunnen niet overal tegelijk zijn. Het effect van hun aanwezigheid is dus minimaal.'

Zijn organisatie stuurt vandaag meer dan 5500 mensen op pad en Saravanamutti kan nu al voorspellen welke incidenten ze zullen rapporteren. Stembiljetten worden afgepakt, de weg naar het stemlokaal wordt versperd door een legertje mannen met knuppels, onderweg naar de plaats waar de stemmen worden geteld worden er nog biljetten weggegooid of juist toegevoegd. Hij noemt de verkiezingen dan ook bij voorbaat een farce.

'Niet iedereen houdt er een privé-legertje op na', zegt hij nadrukkelijk. 'Het probleem is echter dat sommige politici vriendjes met een crimineel verleden voordragen. Moordenaars, een vliegtuigkaper, de directeur van een voormalig martelcentrum, ze staan allemaal op de kandidatenlijst. De politiek is nog steeds een geweldige manier om aanzien te verwerven en je zakken te vullen. Voor sommige figuren is het letterlijk een zaak van leven of dood om te worden gekozen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden