Een streep in het zand, voorpost in de sneeuw

Het Amerikaanse verkenningspeloton had zich aanvankelijk willen tooien met de naam 'Apache'. Maar dat kon niet, want zo heet al een artillerie-eenheid van de Eerste Gepantserde Divisie van de NAVO-strijdmacht in Bosnië....

REUTER

Reuter

LONCARI

Zes Bradley-pantserwagens hebben zich geposteerd op de besneeuwde velden in de corridor, waar Bosnische Serviërs meer dan veertig maanden slag hebben geleverd met Kroatische en Moslim-strijdkrachten. Het Amerikaanse peloton bestaat voornamelijk uit oudgedienden uit de Golfoorlog.

De komst van de Bradley's verliep zonder moeilijkheden. De Bosnisch-Servische milities trokken op woensdag weg van de voornaamste noord-zuid-weg door de corridor. Deze weg is nu vrij voor de Amerikaanse strijdmacht die, voorafgegaan door M-1 tanks, bezig is de Bosnisch-Kroatische grensrivier de Sava over te steken.

Dat is geen sinecure. Amerikaanse genietroepen waren begonnen met het aanleggen van ponton-bruggen over de rivier, waarvan de waterstand hoger dan normaal is vanwege het smelten van de sneeuw. Maar door het slechte weer ontstond er een verschrikkelijke modderpoel, die de werkzaamheden ernstig vertraagt.

Het gevolg is dat de mannen van Checkpoint Assassin niet veel meer kunnen doen dan wachten en zich vertrouwd maken met het omliggende terrein. Ze staan onder bevel van een jonge officier, luitenant Frank Lozano uit Texas.

Hij vertelt dat het plaatselijke verkeer vooralsnog niet wordt gecontroleerd. De taak van de GI's blijft beperkt tot 'aanwezig zijn'. Pas als de milities zich eind volgende maand, conform de bepalingen van het vredesakkoord, moeten hebben teruggetrokken uit hun voorste posities, 'gaan we tegen hen zeggen: jullie mogen hier niet door'.

'Misschien dat we dan te maken krijgen met wat vijandigheid', peinst Lozano. Maar misschien ook niet: 'Wanneer je praat met die jongens van de milities, merk je dat ze graag naar huis willen'.

Checkpoint Assassin bevindt zich vlakbij het volledig platgeschoten Servische gehucht Loncari, 70 kilometer ten noorden van de stad Tuzla. Daar komt het hoofdkwartier van het 20 duizend man sterke Amerikaanse onderdeel van de Implementation Force in Bosnië.

De enige knallen die Lozano en zijn mannen hebben gehoord sinds ze hun huidige positie betrokken, waren nachtelijke geweersalvo's die kwamen uit Kroatisch gebied en die voor een oranje schijnsel zorgden. Ze zijn er maar van uitgegaan dat het ging om een vorm van kerstviering.

Het Amerikaanse peloton is ruim voorzien van proviand. Maar de MRE's (Meals Ready to Eat) van het leger worden matig gewaardeerd. Serviërs uit de omgeving hebben dat kennelijk gemerkt en hebben voorgesteld ander voedsel aan te voeren.

Dat gebeurt niet geheel belangeloos. 'De plaatselijke Servische commandant zei dat hij voor 12 D-mark ons een paar broden en wat worst kon bezorgen', vertelt Lozano. Voor nog een bedragje extra viel er ook aan slivovitsj te komen, maar Lozano achtte het beter daar niet aan te beginnen.

Behalve oudgedienden uit de Golfoorlog telt het peloton ook enkele soldaten van de Amerikaanse interventiemacht die in 1994 op Haïti de weg vrijmaakte naar herstel van de democratie. Sergeant Jose Geralt uit New York bedient het geschut van een van de Bradley-wagens en behoorde in 1991 tot de eerste troepen die tijdens de operatie Desert Storm voet op Iraakse bodem zetten.

'De zandstormen daar lijken wel een beetje op de opstuivende sneeuw hier', zegt hij. 'Maar de missie in de Golf was wel iets heel anders.'

Hij tuurt over de witte vlakte. Zijn blik valt op een vervallen boerderij, waar aan de zijkant een T-55 tank van Russische makelij staat geparkeerd. 'In de woestijn wisten we wie de vijand was. Hier weet je dat niet precies. Het lijkt wel of iedereen militair tenue draagt. We zijn op alles voorbereid.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden