ANALYSESOCIALE GEVOLGEN CORONAVIRUS

Een stille zaterdagavond en drukte op het strand: hoe Nederland zich verplaatste in het coronaweekend

Wat de autoriteiten beweerden, blijkt waar: Nederlanders stapten afgelopen weekend massaal op de fiets of maakten een wandeling. 

Mensen trokken er het afgelopen weekend op uit, zoals hier in de Biesbosch.Beeld Arie Kievit

Vooral op zondag trok de bevolking eropuit, blijkt uit gegevens van een panel van ruim vijfduizend Nederlanders, wier reisgedrag wordt vastgelegd met een speciaal ontwikkelde app.

Uit de miljoenen brokjes data die de deelnemers van dit panel produceerden, blijkt dat afgelopen zaterdag en vooral zondag massaal is gewandeld en gefietst, zegt Sander van der Drift, expert in het analyseren van mobiliteitsdata bij het Deventerse bedrijf Dat Mobility. Zeker na het middaguur trokken Nederlanders naar buiten, gelokt door het mooie weer en mogelijk een week binnen zitten, blijkt uit de gegevens.

De smeekbede van Natuurmonumenten om niet naar de natuurgebieden te gaan, lijkt eveneens terecht. ‘Er was aanzienlijk meer recreatieverkeer in de natuur’, zegt Van der Drift. Ook de stranden werden drukbezocht.  

Van der Drift vergeleek het wandelgedrag van het panel met zondag een maand geleden. ‘Je ziet natuurlijk de invloed van het weer’, zegt hij. ‘Dat was nu veel beter dan in februari. Maar kennelijk geldt ook: slecht weer houdt mensen beter binnen dan het coronavirus.’

Ook werd veel vaker op de fiets gestapt, vooral weer zondagmiddag. De gegevens van afgelopen donderdag en vrijdag laten veel minder grote verschillen zien met een maand geleden. Wel opmerkelijk is dat de piek die de ochtendspits representeert, wanneer werkend Nederland op de fiets stapt, zo goed als verdwenen is. Donderdag en vrijdag was de fietsspits niet zichtbaar in de data; Nederland werkt immers thuis.

Dit forenseffect is eveneens duidelijk zichtbaar in het autogebruik. Op donderdag heeft de autografiek normaal gesproken de vorm van een kameel, met twee forse spitsbulten. Die waren afgelopen donderdag geheel afwezig. Op de drukste momenten was het autogebruik tot maar liefst eenderde lager dan normaal. Ook in het weekeinde werd aanzienlijk minder gereden dan gewoonlijk. Vooral zaterdagavond was het stil, zegt onderzoeker Van der Drift. ‘Je ziet dat mensen massaal thuisbleven.’

Wat precies de reden is, laten de cijfers niet zien. Maar vermoedelijk schoot familie- en restaurantbezoek er deze avond bij in – een duidelijk corona-effect.

Nog dramatischer is het beeld in het openbaar vervoer. Ook hier is de spits geheel uit de cijfers verdwenen, maar ook de rest van de dag had het ov weinig klandizie. ‘Je ziet zomaar dalingen tot 80 procent’, aldus Van der Drift. ‘Het gebruik van het openbaar vervoer is praktisch gedecimeerd’, zegt hij. ‘Fascinerend.’

Waar komen deze gegevens vandaan?

De data zijn verzameld door het Nederlands Verplaatsingspanel, een representatieve groep van ruim vijfduizend Nederlanders die vrijwillig deelnemen. De data die zij genereren, worden geanonimiseerd aan de onderzoeker geleverd. ‘We kunnen deze gegevens niet herleiden tot individuele deelnemers, om hun privacy te beschermen’, zegt Van der Drift. Het onderzoek is een samenwerking tussen DAT Mobility, een onderdeel van adviesbureau Goudappel, onderzoeksbureau Kantar, dat de gegevens van het panel verzamelt, en Mobidot, dat de app heeft ontwikkeld die vervoersgegevens verzamelt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden