Een sterdanser en veelzijdig schrijver, met een enorme elegantie

Zijn glansrol beleefde hij als 'de Moor' in Petrushka. Sterdanser en veelzijdig schrijver Conrad van de Weetering stierf op 88-jarige leeftijd.

Conrad van de Weetering.

Dansende dichter of dichtende danser. Waarschijnlijk was Conrad van de Weetering toch het laatste, hoewel hij een groter deel van zijn leven als schrijver en dichter actief was dan als danser.

Maar zijn proza en poëzie lag toch erg in het verlengde van zijn danscarrière. Van de Weetering, die 16 oktober op 88-jarige leeftijd overleed aan de gevolgen van een hersentumor, was solist van het Nationaal Ballet en een van de eerste naoorlogse danssterren van Nederland. Toen het lichaam niet meer wilde, ging hij verder in het balletvak met woorden.

Hij werd geboren in Den Haag, waar zijn vader vertegenwoordiger was in beschuit. Een ouder halfzusje van hem ging daar naar de balletschool van Lili Green, dat kampte met een groot tekort aan mannelijke leerlingen. Conrad werd gevraagd met haar mee te komen. Als een soort Billy Elliot raakte hij gefascineerd door dans en ging serieus lessen nemen in Amsterdam.

In 1949 kon hij daardoor beginnen bij het gezelschap van SoniaGaskell, Ballet Recital II. In 1955 ging Van de Weetering met Gaskell mee naar het nieuw opgerichte Nederlandse Ballet in Den Haag. Zes jaar later volgde de fusie met het Amsterdams Ballet tot het nieuwe Nationaal Ballet.

Een van de vrouwelijke solisten van die tijd, Connie Burgemeestre, zegt dat Conrad vooral vaak de rollen van schlemiel speelde, zoals Jago in Othello of of Hilarion in Giselle. 'Maar zijn glansrol was 'de Moor' in Petrushka. Een betere is er nooit geweest', zegt ze.

Lat-relatie

In 1961 debuteerde hij als schrijver met het boek Morgen dans ik beter. Toen hij in 1967 op 37-jarige leeftijd gedwongen was als danser te stoppen, had hij het plan naar de Sovjet-Unie te gaan om daar een onderzoek te doen naar de Vaganovamethode voor balletonderricht. Op dat moment was er echter geen cultureel uitwisselingsprogramma, maar hij besloot alvast Russische taal te gaan studeren aan de universiteit. Toen veel later een cultureel uitwisselingsprogramma tot stand kwam, was hij echter te oud, zodat hij nooit iets met zijn taalstudie heeft gedaan. 'En dat was mijn geluk. Anders hadden we elkaar nooit ontmoet', zegt zijn partner Elly Pijpers, die in het verleden danste voor het Scapino Ballet en later een dansschool had in Gouda.

Van de Weetering en zij zouden overigens een lat-relatie houden: zij in Gouda, hij in Amsterdam. 'Hij gaf een keer per week les in Haarlem, maar veel belangrijker was de schrijverij. Daarvoor moest hij in Amsterdam blijven. Hij schreef balletkritieken - eerst voor het Haarlems Dagblad, later voor het Algemeen Dagblad - en boeken. In 1976 schreef hij samen met danshistoricus Luuk Utrecht Sonia Gaskell: Een documentaire van Conrad van de Weetering. Zijn grootste succes werd het in 1979 verschenen Brieven aan een jonge ballerina, een soort educatieve brievenroman. Andere bekende boeken waren Eerstejaars ballettechniek (1986) en Kijk, een Ballerina (1991).

De laatste twaalf jaren schreef hij ook gedichten en droeg ze voor. Zijn kwaliteiten als performer kon hij gebruiken als voordrachtskunstenaar. Veelvuldig trad hij op tijdens het Open Podium in Amsterdam. 'Zijn manier van voordragen, zijn houding, zijn kleding, zijn uiterlijk, zijn hele aanwezigheid straalde een enorme elegantie uit', zo schreef een aanwezige.

Recentelijk publiceerde hij de bundel Dansgedichten. Nog op zijn ziekbed las hij aan vrienden gedichten voor. Zijn grote doel was een monument te realiseren voor Sonia Gaskell, de 'grande dame' van het ballet. 'Het beeld staat klaar in de mal en kan zo worden gegoten. Maar een plek ontbreekt nog', aldus Elly Pijpers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden