Een stempel van goedkeuring

Hoe komen ontdekkingen tot stand? In Ware Wetenschap volgt de Volkskrant twaalf onderzoeksteams van start tot finish.

Vandaag: op audiëntie bij de Wereldgezondheidsorganisatie.

www.volkskrant.nl/warewetenschap

Tips?

warewetenschap@volkskrant.nl

Bart Knols is net terug uit Genève als we bij In2Care's muggenlaboratorium in Wageningen aankloppen voor een update. Zijn team is al flink gevorderd met het door de Europese Unie gesponsorde onderzoek naar een handzame en effectieve methode om malariamuggen te bestrijden. De onderzoeksvraag is op aandringen van experts van buiten recentelijk versmald. Dat was even slikken, vertelt Knols' collega Marit Farenhorst.

'We worden eens per jaar beoordeeld door een adviesraad die is samengesteld in overleg met Brussel. Ze zeiden dat we moesten trechteren, dat we drie jaar hadden gekregen voor dit project en dat het eerste jaar al voorbij was. Aanvankelijk hadden we twaalf ideeën opgeschreven. Daarvan hebben we er zes gekozen om op te focussen. Dat worden er nu drie.'

De focus ligt nu primair op de door In2Care ontwikkelde tubes (ronde muuropeningen, gemaakt van een simpel stuk pvc-buis) en bricks (een rechthoekige kunststof cassette die een baksteen in de buitenmuur vervangt). De tubes en bricks worden om te beginnen in elfhonderd huizen in twee Tanzaniaanse dorpen nabij Ifakara in de Kilombero-vallei aangebracht.

Het concept: breng in malariagebied onder de dakrand van woningen een rijtje tubes of bricks aan. Aangetrokken door de geuren uit het huis zullen muggen die op zoek zijn naar bloed 's nachts in die openingen vliegen, waar ze worden tegengehouden door het gaas. Daarop neerstrijken staat voor de mug gelijk aan een fatale besmetting. Het gaas is behandeld met een coating die giftige poederdeeltjes bindt, sterk genoeg om te bewerkstelligen dat die niet van het gaas vallen, licht genoeg om overdracht naar de mug te garanderen.

Aan de ontwikkeling van dit concept gingen talloze tests vooraf, zowel in Wageningen als in Ifakara - waar in een luchtdoorlatende tuinbouwkas van 60 bij 40 meter de Tanzaniaanse dorpse werkelijkheid wordt nagebootst.

In de kas kunnen de onderzoekers meten onder welke condities welk gaas en welk poeder in welke hoeveelheid en welke vorm het effectiefst is bij het doden van de muggen. Farenhorst: 'Je kunt 's avonds in een segment van de kas tweehonderd gekweekte muggen loslaten, waarvan we weten hoe oud ze zijn en of ze wel of geen bloedmaaltijd hebben gehad, om ze de volgende ochtend weer te vangen.'

Een stempel van goedkeuring door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zou nu enorm helpen, vertelt Knols: 'We willen dit concept op een veel grotere schaal dan alleen voor onderzoeksdoeleinden toepassen. Voor het vermarkten van een nieuw product tegen malariamuggen is zo'n WHO-stempel belangrijk. Maar als ik in Genève uitleg dat wij voor onze bricks en tubes slechts een fractie nodig hebben van de poeders die volgens hun eigen WHO-richtlijnen zijn toegestaan op een klamboe, dan krijg ik niet echt een antwoord.'

Farenhorst: 'We moeten voldoen aan hun criteria en de WHO heeft nu nog geen richtlijnen voor een andersoortige aanpak. Het proces is bureaucratisch, maar wel mooi dat wij erbij betrokken mogen zijn.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden