Een stamppot van alle vieze luchten

Zegt u er iets van als uw beste vriend chronisch uit zijn mond stinkt? Waarschijnlijk niet. Hoeft ook niet, want hij weet het allang....

Van alles doet hij eraan. Slechts twee dingen doet hij niet: 1) er met u over praten, 2) er met de tandarts over praten. Juist bij de tandarts probeert hij het te verbergen. 'Twee keer per jaar moet ik hier voor de deur de kauwgom van de stoep laten spuiten', zegt tandarts J.Thijssen uit Kerkrade. 'En toch zegt niemand tegen mij: hé tandarts, ik stink zo gigantisch uit mijn mond.'

Terwijl mensen met slechte adem er bij hem nu juist voor uit zouden moeten komen. Het is namelijk zijn werk. Sinds begin dit jaar houdt Thijssen samen met zijn vrouw, mondhygiëniste van beroep, als een van de weinigen in Nederland een speciaal spreekuur voor mensen met halitose, de medische term voor slechte adem.

In de afgelopen maanden heeft het echtpaar de onwelriekende adem van 150 patiënten geanalyseerd. Thijssen kent de luchtjes zo onderhand wel. 'Rotte eieren, zeggen sommigen. Poeplucht misschien, maar toch ook niet helemaal. Het is eigenlijk een stamppot van alle vieze luchten die je zo een, twee, drie kunt bedenken.'

Iedereen heeft soms last van halitose. Na het eten van knoflook bijvoorbeeld. En bij 50 tot 60 procent van de mensen kun je maar beter uit de buurt blijven als ze net wakker zijn. Bij de meesten lost tanden poetsen en wat drinken het probleem snel op. Maar bij de échte halitose-patiënt is het effect van poetsen van korte duur.

Vaak wordt aangenomen dat de bedorven lucht uit de maag komt. Thijssen: 'Dat is een volksmythe. Mensen met maagproblemen krijgen andere klachten en komen vanzelf bij de internist terecht. Bij 90 procent van de ademproblemen ligt de oorzaak in de mond.'

Door een verstoring van het bacteriologisch evenwicht kunnen in de mond bepaalde micro-organismen gaan gedijen. In een rottingsproces scheiden die stinkende afvalgassen af. De stankverwekkende bacteriën krijgen onder meer de kans bij slechte mondhygiëne, ontstoken tandvlees en verwaarloosde protheses. Ze nestelen zich tussen de tanden en het tandvlees, op de amandelen en vooral op het achterste gedeelte van de tong.

Zeker op tongen met diepe groeven (dat geldt voor een op de drie exemplaren) groeien en bloeien de stankverwekkers naar hartelust. Thijssen: 'Als een tong bruin of wit is uitgeslagen, weet ik genoeg.'

In veel gevallen is halitose binnen enkele weken te verhelpen. Soms moeten uitgebreide herstelwerkzaamheden aan het gebit worden verricht om het te bestrijden. Ook een spoelmiddel dat de ongewenste bacteriegroei afremt en de stankverwekkers verwijdert, kan uitkomst bieden.

Daarnaast is uit Amerika onlangs de tongschraper komen overwaaien. Dit kunststof hulpstuk werkt als een flessenlikker. De vieze restjes worden ermee van de tong 'geharkt'. Thijssen behandelt er zijn patiënten mee en geeft hen er een mee voor thuis. Ook drogisterijen bieden hem te koop aan.

Let wel: wie geen ademproblemen heeft, moet niet schrapen. 'Volkomen zinloos', zegt Thijssen. Dat mensen het desondanks doen, zou hem niet verbazen. 'Er zijn mensen die zich verbeelden dat ze uit hun mond stinken. Twee patiënten zijn hier al drie keer geweest met ademklachten, maar wij ruiken niets. Dat noemen we halitofobie.'

Wie noch halitose noch fobie wil ervaren, krijgt van Thijssen een oeroud tandartsenadvies: 'Goed poetsen. Je tanden, je tandvlees en je tong. Een gezonde mond stinkt niet. En als dat niet helpt, gespecialiseerde hulp zoeken. Zet je over die schaamte heen.'

Raoul du Pré

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden