Column

'Een staatsgreep meer of minder, wie ligt er wakker van?'

Het is ondenkbaar dat het Malieveld net zo zou juichen als het Tahrirplein in Egypte bij een staatsgreep, schrijft columnist Lidy Nicolasen.

Het Tahriplein in Egypte.Beeld afp

Tom Middendorp komt uit Rheden, een dorp aan de IJssel. In september wordt hij 53 jaar. Hij draagt een machtig uniform en onder zijn pet zit stekeltjeshaar. Sinds juni vorig jaar is hij CDS, Commandant der Strijdkrachten in Nederland. Onze hoogste militair. Bij de inhuldiging van Willem Alexander als koning kreeg hij het rijkszwaard, het zwaard dat hoort bij de regalia voor de kroning van een vorst in Nederland.

Jospehus Maria Corstens wordt Geert genoemd. Hij komt uit Helvoirt en in februari werd hij 67 jaar. Hij heeft een volle haarbos. Hij is jurist en president van de Hoge Raad der Nederlanden, de hoogste rechter van Nederland. Laatst liet hij bij hoge uitzondering van zich horen door een manifest van collega's te steunen vanwege te hoge werkdruk. 'Als de hoogste rechter spreekt is er ook wat', zei hij.

Leuzen en spandoeken
Stel dat we uit pure ontevredenheid over de regering met z'n allen naar het Malieveld in Den Haag trekken om met leuzen en spandoeken het aftreden van premier Mark Rutte te eisen. Met 'Belofte maakt schuld, Mark' of 'Laat ze zelf maar bezuinigen' en andere voor de hand liggende leuzen uiten we onze afkeer van de permanente staat van crisis waarin ons land verkeert.

Op het Malieveld willen we van geen wijken weten. Mark zal het een zorg zijn. 'De straat regeert niet', zegt hij. 'Ik ben democratisch gekozen. Hoepel op. Ga slapen.'

We luisteren pas als Tom Middendorp met onder zijn pet het stekeltjeshaar achter de microfoon gaat staan. Het leger heeft ingegrepen. Mark is afgezet, zegt hij. Hij zit vast op het Catshuis en in afwachting van nieuwe verkiezingen neemt de hoogste rechter de zaken voorlopig waar. En kijk, daar zwaait Geert Corstens met zijn volle haardos naar ons.

Wij op het Malieveld zullen boe roepen en fluiten. 'Terug naar kazerne en toga jullie.' We grissen onze spandoeken uit de handen van politie en militairen, pakken een nieuwe viltstift en kliederen over oude leuzen 'Mark waar ben je?'

Tuurlijk komt Mark terug. Soms regeert de straat namelijk wel, al helemaal als een bomvol Malieveld je toejuicht en op het schild hijst. Hoe lang is het niet geleden dat het volk aardig voor hem was. 'Moeder, kijk, met losse handen!'

Staatsgrepen
Nederland is geen land van staatsgrepen. Maar niet eens zo heel lang geleden werd er toch ernstig rekening mee gehouden. Henk Vredeling was minister van Defensie. In 1976 riep hij de chef staf en de bazen van de marine, landmacht en luchtmacht naar zijn departement. Samen keken ze televisie toen premier Joop den Uyl de Tweede Kamer informeerde over de Lockheed-affaire.

De zorgen van de regering voor een machtsgreep waren voorbarig geweest. Na de mededeling dat prins Bernhard, opperbevelhebber, nooit meer een uniform zou mogen dragen, verlieten de militairen zonder ook maar een woord van protest het departement.

Democratie?
Kortom, alleen in het kolderpoldertheater van Nederland is een staatsgreep mogelijk. Het is ondenkbaar dat het Malieveld net zo zou juichen als het Tahrirplein in Egypte bij een staatsgreep. Deze week werd daar de democratisch gekozen president Morsi ter zijde geschoven. Twee jaar geleden reageerde het plein ook onstuimig juichend toen het leger Mubarak aan de kant zette. Wie dit keer een spandoek met de tekst 'Morsi, kom terug' durfde te heffen, werd zelfs meteen opgepakt en opgesloten.

Westerse regeringen wringen zich inmiddels in vele bochten. Stiekem zijn ze de Moslimbroederschap van Morsi liever kwijt dan rijk en soms getuigen ze daarvan. En nou ja, een staatsgreep meer of minder, wie ligt er wakker van. Maar de democratie dan? Streng sommeren ze bijna eendrachtig het leger snel nieuwe verkiezingen te houden en geen partij uit te sluiten. Dan komt het allemaal goed.

Ga maar lekker slapen. De nachtmerries komen ook.

Lidy Nicolasen is verslaggeefster van de Volkskrant. Ze schrijft wekelijks een column voor Volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden