REPORTAGE

Een spoor van vernieling

Zijn hang naar een leven vol luxe ging ten koste van zijn slachtoffers in Nederland en België. Ze hielden een klopjacht op Ruben C. De oplichter (24) op zijn schuiladres: 'Ik ben in feite geen oplichter, maar een levensgenieter.'

Een mini-uitvoering van Frank Abagnale jr. werd hij genoemd, de charmante Amerikaanse oplichter over wie Steven Spielberg in 2002 de speelfilm Catch Me If You Can maakte. Beeld Yvonne Kroese

'Don Isaac' zat in de goudkleurige Lincoln-limousine, met in zijn linkerhand een glas Veuve Clicquot-champagne. Hij droeg een zwart pak met een donkerblauwe stropdas en had het rijk alleen. Er was niemand die hem zo zag, behalve de chauffeur die hem nu door België voerde. In zijn ogen stond geschreven dat hij als 24-jarige een mooi momentje voor zichzelf had.

Hij was de enige die nu wist dat hij iedereen voor het lapje hield en dat het bedrog de komende uren, dagen en weken kon voortduren. Na elke leugen kwam er een nieuwe, en zo bouwde hij in korte tijd een toren van valse beloften. Chique escortdames zou hij bestellen, dineren in driesterrenrestaurants en resideren in presidentiële suites in de duurste hotels. Niet eens op de pof, maar op de bluf, met telkens een nepoverboeking als betalingsbewijs.

Uiteraard heette hij geen Don Isaac. Zoals hij in het echt ook niet Ruben Roderick, Donald C., Ruben1992, of BaasindeBuurt heette - ja, er zijn wellicht meer aliassen, maar hier doen we het even mee.

Zakenman, redacteur, student...

Natuurlijk was de taxichauffeur erin getuind. Hij had hem vanuit Nederland hier afgezet bij limousineverhuur Party Ride in Kontich, onder Antwerpen. Ook de eigenaar van discotheek Rex in Hilversum, die hem een week daarvoor aan de viptafel zette, was erin getrapt. Uitbaters van exclusieve uitspanningen zoals De Karmeliet in Brugge zouden volgen, net als de studenten die hij meenam in de limousine, voor een avond eten en drinken in Gent en Knokke.

'Yo Donald hier, van het bal der bals. Ben je toevallig in Gent?'
'Uhm, op het moment niet.'
'Oké, ik moet schrijven over het Gentse studentenleven en ook in een studentenkamer logeren zoals een echte student. In ruil daarvoor regelen we alles.'
- Facebookcorrespondentie tussen Ruben en een Belgische student.

Hij noemde zich een zakenman of een baron, een redacteur van het maandblad Quote, een gesjeesde rechten-student, JOVD-lid, investeerder, ondernemer uit Monaco, intimus van bekende rappers of artiestenmanager en baas van een firma in Londen.

In zijn paspoort staat hij als Ruben Donald Johannes C., en die C. staat voor een achternaam die hij graag situeert in de geschiedenis van Nederlands-Indië. Hij zegt af te stammen van het geslacht Lotharingen. Feitelijk stond zijn kribbe in een sober rijtjeshuis in een protestantse enclave in Helmond.

Zijn basismateriaal is niet de waarheid, al noemt hij zichzelf geen geboren oplichter. Nou ja, hij was even best wel een meesteroplichter, dat geeft hij eerlijk toe, want het liep als een dolle in België. Niemand leek iets in de gaten te hebben, hij kon het 'opdrijven tot de limit'.

En dat is dus waar hij van houdt: 'Een normaal persoon zou stoppen. Ik leef een leven waarvan ik denk: laat ik doorgaan.' Want ja, hij is nu eenmaal anders. 'Ik ben in feite geen oplichter, maar een levensgenieter.'

Dat zegt hij tijdens een treffen in een restaurant in een grote Europese stad, terwijl hij in een stukje op de huid gebakken zeebaars bijt. De vis deint op een hoopje aardappelpuree met zwarte olijven, en is voorafgegaan door een schaal oesters.

Dat het dit voorjaar allemaal een geweldig grote grap was geweest, een uit de hand gelopen gebbetje, dat jammergenoeg wrang eindigde, in de bak.

Gewoon een beetje lachen - meende Ruben C. met een glas chablis in zijn hand.

'Te goedgelovig'

Ja, voor slachtoffers was het erg vervelend geweest en hij voelt zich toch wel schuldig. 'Vier dagen was het grappig, daarna niet meer. Het was het niet waard, zeker omdat mijn familie ook werd belaagd. Achteraf vind ik het erg dat ik mensen heb gekwetst.'

Maar aan de andere kant, in Hilversum, Huizen, Leuven, Hasselt, Kontich, Gent, Brussel, Oostende, Brugge, Antwerpen, Knokke waren al die passanten gewoon 'te goedgelovig' geweest. Al moet hier wel worden aangetekend dat de lijst incompleet kan zijn.

'Ik had een trucje', zegt hij. 'Dat was super booming. Ik zag het meer als een avontuur. Als het niet lukt, betaal ik het terug, dacht ik. Maar ze hebben me nooit de gelegenheid geboden het terug te betalen. Want toen was ik al opgepakt en zat ik vier maanden in de gevangenis in Hasselt.'

Peter Van Eyndhoven van limousineservice Party Ride in het Belgische Kontich nam op woensdag 19 april 2016 de telefoon op en daar was hij: Donald C. van de firma Asset Real Estate. 'Lastminute komen er wat cliënten over', zei hij, op een toon alsof hij zoiets elke dag aan de hand had. 'Ze hebben een limousine nodig om vervoerd te worden, vandaag. Laat me even spieken, vanaf een uurtje of tien tot in de nacht. Morgen vanaf negen uur tot diep in de nacht.'

Van Eyndhoven: 'Omdat ik u niet ken, heb ik uw bedrijfsgegevens nodig. Uw facturatiegegevens, uw gsm, en uw mailadres.'

Daar zitten wat mitsen en maren aan vast, liet Donald C. al even vanzelfsprekend weten. Zijn gsm is nu toevallig leeg, hij zit nu niet op de zaak en zijn btw-nummer heeft hij ook niet bij de hand. 'Maar dat komt morgen wel.'

Van Eyndhoven: 'Ik hoop op een mooie samenwerking.'

'Zeker, zeker', besloot Donald de telefonische conversatie vol verwachtingen. 'We hebben best vaak cliënten uit Azië, die willen altijd met limousines worden vervoerd.'

Geslaagde test

Na een dag verwarring over de betaling leegde Ruben C. zijn trukendoos en werd zijn werkwijze verder zichtbaar. Eerst stuurde hij als 'Donald Isaac' per e-mail een screenshot van de overboeking naar de limousineservice. Daarop was de ABN Amro-rekening te zien van Asset Real Estate, met meer dan 40 duizend euro in kas - ogenschijnlijk - en de overschrijving van 2.000 euro naar Party Ride. Toen gooide hij wat zakelijke Amsterdamse gegevens van Asset Real Estate in een mail eroverheen en om het af te maken, verklaarde hij als inwoner van Monaco 'volledig garant' te staan voor het bedrag. Zo geschiedde het in Kontich, en ook bij talloze horecabedrijven en escortbureaus.

Dit was de truc van Ruben C. Het manipuleren van zijn bankrekening zegt hij te hebben geleerd van een twintiger met de bijnaam 'YoungCheese'. Die Amsterdammer werpt dat van zich af en zegt dat hij 'geïntimideerd en gemanipuleerd' is, op 'een schofterige manier'.

Eén keer een geslaagde test - zijn woorden - bij de Hilversumse discotheek Rex, en hij kon aan de slag. Zogenaamd iets overmaken, laten zien dat hier sprake was van een betrouwbare cliënt uit het hogere segment, met een goed gevulde bankrekening. Niemand zou zien dat het nep was. Althans, dat dacht hij.

Maar Van Eyndhoven had het binnen een paar dagen in de gaten en maakte er zijn missie van iedereen te waarschuwen. Hij was het uiteindelijk die de politie op het juiste spoor zette. 'Iedereen moet weten van die oplichter', zegt de 23-jarige beginnend ondernemer. 'Hij heeft mijn vertrouwen in de mens voor altijd verpest.'

Fanate fantast

Volgens afspraak komt Ruben C. het restaurant binnenlopen. Hij draagt een rood vrijetijdsjack, een spijkerblouse, een bandplooibroek en lakschoenen. De korte bewegingen met zijn hoofd lijken verdomd veel op een zenuwtic en hij kijkt nerveus in de spiegels aan de wanden.

Dit is 'm dan, deze licht slissende Brabander, de man die afwisselend de bijnamen meesteroplichter, rasoplichter, Monaco-oplichter en driesterrenoplichter kreeg van de wereldpers der lage landen. In België werden verslaggevers vrijgemaakt om zich te verdiepen in deze 'tafelschuimer', de Hollander die het 'in ons land' in zijn kop had gehaald zonder te betalen het leven te leiden van een rijkaard en die woedende reacties van getroffen entrepreneurs vergaarde.

Het Nederlandse zakenblad Quote noemde hem 'een fanate fantast'. Het Eindhovens Dagblad had het in een reeks artikelen over een 'spoor van vernieling'. De Gooi- en Eemlander spoorde zijn ex-vriendin op, die verslag deed van een leven in 'een sprookjeswereld'. Feesten in de duurste tenten, overnachtingen in tophotels, rijden in de fraaiste bolides. 'Ik was verliefd', zei ze. 'Ik ben er zelf net zo hard ingetrapt.'

Nog uitgebreider werd zijn zwendel uitgevent in de digitale wereld. De weblog van Helmond barstte in april uit zijn voegen van de berichten over Ruben C. Mensen beweerden nog geld van 'm tegoed te hebben; in Amsterdam zouden veertig aangiften wegens oplichting zijn gedaan.

Op de website opgeletopinternet.nl is er ook een onderwerp aan hem gewijd en dat loopt nog steeds. Daarop werd hij nu weer als vermeende inwoner van Middelburg neergezet, met her en der schulden. Hij bood camera's, smartphones en concertkaarten te koop aan, maar nadat het bedrag was overgemaakt, kwam hij niet door met de spullen.

Zelfs zijn verweer werd hier breed uitgemeten. Ene Ruben1992 verklaarde dat zijn bankrekening was misbruikt door 'een oud-collega', de eerder genoemde 'YoungCheese'. 'Ik ben zelf woonachtig in Monaco en gebruik mijn Nederlandse rekening nauwelijks.'

Tientallen duimpjes naar beneden waren er op de besloten Facebookpagina Rubenoplichter. Op zijn Instagram-account werden vele berichten achtergelaten van schuldeisers.

Het leek wel - bladerend door de ruimhartige aandacht - te gaan om een grote vis in oplichtersland. Op de dertigduizend gevallen van oplichting in Nederland lopen jaarlijks circa drieduizend ladelichters tegen de lamp. Ruben C. was nu de uitverkorene om in het zonnetje te worden gezet.

Aan het totale bedrag - voorzichtige schatting: tienduizenden euro's - kon hij zijn attentiewaarde toch niet te danken hebben. Daar trippelt de doorsneevastgoedfraudeur niet eens z'n stulpje voor uit. Dan moet het wel gaan om de hang naar extreme luxe van een jonge gast, die tot de verbeelding sprak en tot almaar aanzwellend gemor leidde. Zeker omdat hij zichzelf op sociale media neerzette als een man van de wereld: in de helikopter met rapper Lil' Kleine, of bij de Grand Prix van Monaco. #grandprixmonaco #eindbazen #luxurylife

Mysterieuze schavuit

Een mini-uitvoering van Frank Abagnale jr. werd hij genoemd, de charmante Amerikaanse oplichter over wie Steven Spielberg in 2002 de speelfilm Catch Me If You Can maakte.

Ruben C. leek iemand die de paradox van het bestaan - geen geld hebben, maar wel alles willen hebben - poogde te ontkennen. Hij maakte zichzelf groot, in zijn fantasie, en hield zich vervolgens gedeisd, als een mysterieuze schavuit op de vlucht. Dus denk je op een dag: wie is in hemelsnaam die Ruben C.?

Na een royale zoektocht reageert ene 'Piet Piet', via Facebook. Hij schreef dat hij in nauw contact stond met Ruben C., die toevallig nu naast hem zat. 'Ik wens anoniem te blijven', stelde 'Piet Piet'. Ik ken de echte waarheden als een van de weinigen. Die jongen wordt kapotgemaakt door een oude zakenpartner en compagnons die smaad en laster verspreiden in diverse media. Hij is niet braaf geweest, maar ik denk dat 10 tot 25 procent van wat de media schrijft waar is.'

Het kwam erop neer dat 'Ruben' wel het een en ander wilde vertellen, maar dat de plek waar hij verbleef en waar de ontmoeting zou zijn, geheim diende te blijven.

Twee jaar cel

Aan tafel in het restaurant vertelt hij voor een rendez-vous in het buitenland te hebben gekozen om vooral Nederland en België te mijden. Daar is niets meer voor hem te doen. Zijn naam 'is besmeurd'. Hij zegt nu alhier aan 'een privé-universiteit' een bacheloropleiding administration te doen. 'Dan kom ik ook geen mensen meer tegen die ik ken, of iets van me moeten. Ik heb mijn straf gehad van de samenleving.'

Na zijn Belgische tournee werd hij in april dit jaar in Hotel Yup in Hasselt opgepakt door de politie. Tijdens de rechtzaak gaf C. de schuld aan zijn 'boekhouder', die had nagelaten het verschuldigde geld daadwerkelijk en adequaat over te maken. De officier van justitie noemde hem een pathologische leugenaar: 'Hij heeft in ons land grote sier willen maken. En het is ongelofelijk dat hij keer op de keer de mensen wist te bedotten.'

Hij werd in juli door de Hasseltse rechtbank veroordeeld tot twee jaar cel wegens oplichting en valsheid in geschrifte, waarvan de helft voorwaardelijk. In september kwam hij vrij en daarmee is zijn zaak afgedaan, zo laat de Belgische justitie weten. In Nederland wordt hij niet gezocht, ondanks aangiften in zeker acht Nederlandse gemeenten. 'Het heeft wel onze interesse', zegt het Openbaar Ministerie.

'Ik heb opgelicht in België, en dat geef ik toe', zegt hij. 'Ik zei voor de rechter dat het de schuld van de boekhouder was, ja, wat had ik dan moeten zeggen? Ik ben zwaar gestraft, maar er zijn toch wel ergere dingen. Het is eigenlijk iets kleins. Het was niet mijn intentie mensen zo boos te maken. Als ik word gefopt, op die manier, zou ik ook boos zijn. Maar denk niet dat ik mijn hele leven al een oplichter ben. Als het echt zo was, dan was ik toch wel in Nederland opgepakt. Ze hebben niks, want er is niks.'

Mensen oplichten, zegt hij niet meer te doen. 'Dat was één keer. Je moet je gewoon aan de wet houden. Ik leef het leven op een kunstzinnige manier. Sommige mensen praktiseren kunst, als vorm, maar ik leef op een artistieke manier, avontuurlijk. Je hebt artiesten die apart willen leven maar het niet zijn. Als je door Amsterdam loopt en je ziet de gemiddelde hipster die naar de kunstacademie gaat, en wat rare dingen verft. Nee, dat is het niet. Ik ben altijd al een aparte kerel geweest.'

Als kind werd hij gediagnosticeerd als autist en adhd'er en later werd hij van het vwo gestuurd. Volgens zijn moeder zat hij nachtenlang versuft van de ritalin achter zijn laptop, om overdag te slapen. 'Hij was de slimste jongen van allemaal, maar hij was erg eenzaam.' De verzinsels, zo zegt ze, die heeft hij altijd gehad. 'Het leven van Ruben is altijd apart geweest, en complex. De vreemdste dingen, zoals dat hij ceo's van grote bedrijven kende, bleken waar te zijn, en over simpele dingen, zoals het hebben van een vriendinnetje, loog hij.'

Hij loog vooral, zegt hij zelf, 'om zo gewoon mogelijk te lijken'.

Op een particuliere businessschool moest hij indruk maken tussen de rijkeluiskinderen en bazuinde hij rond dat hij van goede komaf was. Om zijn verhaal te onderstrepen, zei hij tijdelijk in zijn Helmonds ouderlijk huis te verblijven, want het landhuis waar hij eigenlijk woonde, werd gerenoveerd. Hij wist dat hij privédetective wilde worden. Zijn eerste klant zei hij al te hebben: een rijkaard, die zijn dochter zag afglijden naar een loverboy.

Op z'n 18de kwam hij erachter dat zijn opa en oma een flink bedrag voor hem hadden gereserveerd - hij zegt: 50 duizend euro. Dat bedrag mocht hij opnemen als hij zou gaan trouwen of een huis ging kopen. Het leek hem beter om dat in het hier en nu te verbrassen, evenals het bedrag dat zijn ouders voor hem hadden gereserveerd voor zijn studie.

Zoon van een Afrikaanse koning

Samen met zijn beste maat, The Legend, die hij de zoon noemt van 'ex-vice-president van Guinee-Bissau en een Nederlandse antropologe', ging hij op stap. En The Legend hield alles nauwgezet bij in 'een autobiografie', een citaat:

'Ruben tikt enkele honderdjes af voor de vipbandjes en de avond kan beginnen, het enige dat in mij opkomt, is grinniken als een dwaas en mijn duim opsteken. De ene na de andere fles champagne wordt besteld, de drank vloeit rijkelijk en de champagne en de biertjes doen hun werk.'

In de Helmondse doorsneestraat keken ze ervan op als er een Maserati of een Porsche door de straat reed. Samen trokken ze eropuit, 'naar honderden plaatsen'. 'Kijken of je op een avond 9 duizend euro kon uitgeven, samen met dames in de meeste luxe clubs van Antwerpen. We oefenden op leugens, wat we tegen die vrouwen moesten zeggen. Daarom kon ik mijn acts later zo goed volhouden, ik had het jaren met The Legend geoefend. Dan zeiden we dat hij de zoon was van een Afrikaanse koning. Dat is niet waar - maar wel bijna. Van belang voor een goed verhaal is dat je dicht bij de waarheid blijft.'

'De wereld is van ons!', schreeuw ik zelfverzekerd in Rubens oor, terwijl ik een glas champagne op de grond laat vallen. Wat ik erom geef? Helemaal niks?!'

Van het restant van zijn grootouderlijke steun zegt hij nu te kunnen leven, zijn buitenlandse verblijf en de opleiding te kunnen betalen, aangevuld met een nooit gestopte studiefinanciering en 'opbrengst uit beleggingen'. Dat hij betalingsachterstanden heeft, vele duizenden euro's aan schulden heeft, zoals diverse bronnen en sites melden, ziet hij als 'smaad en laster'.

'Beste gedupeerden, ten eerste vind ik het heel vervelend dit allemaal te lezen. Vrijdag heb ik een afspraak staan bij de politie om aangifte te doen tegen een oud-collega, die mijn rekening heeft proberen te misbruiken en mij enigszins heeft misbruikt. Zou iedereen mij een mail kunnen sturen, dan zorg ik ervoor dat alles netjes wordt gestorneerd. Ik zou het waarderen als je in de mail ook de info zet van de 'verkoper'. Hoe meer info, hoe meer bewijs.'
- Gepost door Ruben1992 op de website opgeletopinternet.nl.

Andere naam

Ruben C. zit buiten op een terras, neemt een trekje van zijn sigaret en kijkt eens rustig om zich heen. Hij hoopt niet meer Ruben te heten, zegt hij dan, en liever ook geen C. Hij is bezig zijn voor- en achternaam te wijzigen met behulp van een advocaat, binnen een halfjaar tijd. Zo kan hij niet verder in het leven, bijvoorbeeld als beoogd artiestenmanager. 'Ik kom maar niet van dat stempel af', zegt hij. 'Als ze me nu googelen, vinden ze altijd iets over de oplichter. Met een andere naam overkomt me dat niet meer, dan is het goed hè?'

Sinds zijn vrijlating zou hij gezien zijn in het uitgaansleven van Groningen, Leuven en Amsterdam. Wederom opererend onder een valse naam leende hij geld, dronk hij op de pof en liet hij een taxirit van Groningen naar Rotterdam op rekening van Asset Real Estate zetten. Het zijn gore roddels, zegt hij, die over hem worden verspreid, door in zijn ogen hysterische gedupeerden en ex-zakenpartners.

Want hij is toch echt al die tijd hier, in deze grote Europese stad. Waar trouwens toevallig vanavond iets bijzonders staat te gebeuren, zoals dat gaat in zijn leven. Hij heeft 'via goeie vrienden uit de kunstwereld' een lidmaatschapskaart bemachtigd voor 'een zeer exclusieve club' - hij houdt een donkere toegangspas in de lucht. 'Er staat echt iets chics op de planning, en voor leden en genodigden is het vrij drinken. Jammer dat je niet meegaat! Dan had je de avond van je leven gehad. Echt waar.'

Dit artikel is tot stand gekomen na talloze gesprekken met gedupeerden, betrokkenen, familieleden, ex-zakenpartners, buren en Ruben C.

Stille vennoot

Wat terugkeert in het repertoire van Ruben C. is zijn appartement aan de Prinsengracht in Amsterdam. Hier woonde hij en runde hij zijn artiestenfirma Midnight Management. Alleen duurde het verblijf maar vijf maanden en krijgt de huiseigenaar nog 6.000 euro van 'm vanwege drie maanden achterstallige huur. Ook is in dit pand het vastgoedbedrijf Asset Real Estate gevestigd. C. staat sinds oktober 2015 te boek als 'algemeen directeur'. Tevens is hij lid van de driekoppige directie van Garrison Hill Ltd in Londen. Beide bedrijven ontplooien echter geen activiteiten. Wie in de registers van de Kamer van Koophandel zoekt, ziet wel dat C. een geheim heeft: er is een stille vennoot, die 90 procent van de aandelen bezit van Asset Real Estate. Zijn naam is Jeffrey Hendrik J. en hij komt voor in de kantlijn van het strafrechtdossier van een grote oplichtingszaak: Weststaete. Deze zaak gaat over de 'fraudefamilie J.' uit Soest die circa vierhonderd beleggers in vastgoedfondsen heeft gedupeerd voor in totaal 43 miljoen euro.

Samen met zijn andere zoon M. en vrouw kreeg Hans J. eind vorig jaar gevangenisstraf opgelegd, evenals drie stromannen. Jeffrey bleek geen verdachte te zijn. Wel werd zijn witte Porsche, een cadeau van zijn vader, in beslag genomen door justitie, net als de Mercedessen, de Rolexhorloges en de Jaguar van het Soester gezin. Voor veel beleggers was de zaak een nachtmerrie en er wordt nog steeds gezocht naar verdwenen miljoenen. De vraag is hoe de familie J. het geld heeft weggesluisd. Ruben C. zegt de familie J. al langer te kennen, maar weet niks van het verdwenen familiekapitaal. Het is hem wel bekend dat de vader van zijn zakenpartner 'voor een redelijke fraude was opgepakt'.

Sinds zijn vrijlating zegt hij bezig te zijn hun gezamenlijke bedrijf te ontbinden 'maar er is iets misgegaan met het invullen van een brief'. Jeffrey J. laat weten dat hij door vrienden is getipt dat C. 'absoluut niet te vertrouwen was, waarna hij de samenwerking schriftelijk heeft beëindigd'. Ook zegt J. over 'een blanco strafblad' te beschikken en niks te maken te hebben met de fraude van zijn familie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden