spoedeisende hulp

Een spoedeisende hulp in Lelystad, waarom is dat zo lastig?

De uitdrukkelijke wens van minister Bruins van medische zorg is dat de spoedeisende hulp en de afdeling acute verloskunde van de failliete IJsselmeerziekenhuizen behouden blijven voor Lelystad. Overnamekandidaten zien dat helemaal niet zitten. Waarom eigenlijk niet?

Beeld Hollandse Hoogte / Flip Franssen

Blijft de spoedeisende hulp en acute verloskunde nou wel of niet beschikbaar in Lelystad?

Hoezeer minister Bruno Bruins (Medische Zorg) daar ook op inzet: dat is nog maar zeer de vraag. In zijn eerste brief aan de Kamer nadat de IJsselmeerziekenhuizen en het Slotervaartziekenhuis surseance van betaling hadden aangevraagd, leek hij nog niet van zins ten koste van alles de afdelingen spoedeisende hulp (seh) en acute verloskunde in Lelystad open te houden. De ziekenhuizen hebben niet de ‘gevoelige’ status, schrijft hij, waarmee wordt bedoeld dat het aantal mensen dat niet binnen 45 minuten in een ziekenhuis kan zijn níet toeneemt. Mocht het komen tot een faillissement van de ziekenhuizen, ‘dan is de rol van het ministerie van VWS daarom beperkt’, aldus de VVD-minister.

Maar dat was voor de journaalbeelden van verwarde ouderen die geen idee hadden waar ze nu naartoe moesten, voor massale maatschappelijke onrust over deze uitwassen van de marktwerking die toch niet de bedoeling konden zijn, en voor Kamerbreed gedeelde zorgen over een provinciehoofdstad zonder seh of over Urk, ’s lands gemeente met het hoogste geboortecijfer, maar met een aanrijdtijd van 42 minuten tot de dichtstbijzijnde afdeling acute verloskunde.

Daarop veranderde de toon van Bruins. In het Kamerdebat zegde hij vorige week toe dat deze voorzieningen voor Lelystad behouden moesten blijven. Desnoods zou het ministerie zelf de portemonnee trekken. Maandagavond nuanceerde Bruins dat: het is zijn ‘maximale inzet’ seh en acute verloskunde voor Lelystad te behouden, al is de puzzel ‘extreem moeilijk’.

Wat is het probleem dan?

De partijen die de IJsselmeerziekenhuizen (deels) willen overnemen zien het totaal niet zitten. Althans, de twee partijen die hun plannen voor Lelystad bekend hebben gemaakt. St Jansdal, het ziekenhuis in Harderwijk dat in Lelystad basiszorg wil gaan aanbieden is het scherpst in zijn afwijzing. Met zijn wens ‘overvraagt’ Bruins de zorg, stelt het St Jansdal. De historie laat zien dat het ‘onmogelijk’ is om in Lelystad een volledig ziekenhuis economisch gezond te houden.

Ook de tweede overnamekandidaat Cardiologiecentra Nederland ziet zelf geen mogelijkheid het ziekenhuis rendabel te houden met een seh, maar geeft aan het te willen organiseren als het ministerie voor zeker vijf jaar de kosten voor zijn rekening neemt.

Wie de overige bieders zijn (nog zeker acht) en wat hun plannen zijn, is niet bekend.

Waarom zijn die afdelingen dan zo kostbaar en ingewikkeld om open te houden?

Een spoedeisende hulp is met afstand het duurste onderdeel van een ziekenhuis. Zo moeten op een spoedeisende hulp speciaal opgeleide seh-artsen werken, of artsen met minimaal twee jaar ervaring op een spoedeisende hulp. Wil je de 24/7 roosters rondkrijgen, dan heb je minimaal zes fulltime van dit soort dure medewerkers nodig. Ook het verpleegkundig personeel moet zijn opgeleid om levensbedreigende situaties het hoofd te bieden. Dat is pas het begin.

Een legertje mensen moet als achterwacht dienen: het laboratorium en de radiologie-afdeling moet beschikbaar zijn voor diagnostiek, een team – met trauma-arts – moet operaties kunnen uitvoeren, een interventieradioloog, een kinderarts, voor de verloskunde uiteraard een gynaecoloog, zij moeten binnen een kwartier inzetbaar zijn.

En als klap op de vuurpijl: een ziekenhuis moet ook een intensive care-afdeling hebben. Met ook weer geavanceerde apparatuur en gespecialiseerd personeel, dat moeilijk te vinden is en ontzettend duur bovendien. Volgens St Jansdal betaalde de IJsselmeerziekenhuizen de intensivisten (een ic-arts) tot wel drieduizend euro voor een 24-uursdienst.

Het is niet dat al dat personeel het dan bizar druk heeft: op een gemiddelde nacht meldden 2 à 3 mensen zich in Lelystad op de spoedpost.

Maar Lelystad was toch een systeemziekenhuis?

Was, ja. Zo benoemde oud-minister van Volksgezondheid Ab Klink het in 2009. Het was in de tijd dat de kranten volstonden met de reddingen van systeembanken. Die kwalificatie van systeemziekenhuis bestaat officieel niet meer. En Lelystad is dus ook geen ‘gevoelig’ ziekenhuis meer. Die status verloor het in 2013, doordat het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in dat jaar een nieuw rijtijdenmodel ging gebruiken. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden