Een speler beter maken, dat is mooi

Hertha BSC, een vereniging met een rijke traditie, is weer terug waar zij thuishoort: de hoogste Duitse voetbaldivisie. Trainer Jos Luhukay tempert de verwachtingen. Het gaat trouwens niet alleen om de sportieve prestatie. 'Ik wil jonge spelers ook als mens ontwikkelen.'

'Spanning? Ja, natuurlijk is er voor zo'n eerste competitiedag altijd spanning. Je bent toch benieuwd waar je staat, na zes weken voorbereiding. Maar dat we extra nerveus zijn, nee, dat nou ook weer niet. De meeste spelers hebben, net als ik, al voldoende ervaring in de Bundesliga. Ik probeer zo'n eerste wedstrijd ontspannen in te gaan.'


Vanmiddag begint voor de Berlijnse voetbalclub Hertha BSC het nieuwe voetbalseizoen. De eerste wedstrijd wordt thuis in het Olympiastadion gespeeld. Tegenstander is Eintracht Frankfurt, de nummer zes van het vorige seizoen.


Hertha is nieuwkomer in de Bundesliga; of beter gezegd: de Berlijners zijn er weer eens bij. De Nederlandse trainer Jos Luhukay (50) meldde zich een jaar geleden bij de club, die er toen niet al te best voorstond in de tweede liga. De start was wat aarzelend, maar daarna ging het crescendo. Met een recordaantal punten werden de blauwwitten kampioen van de tweede divisie.


Hertha, een vereniging met een rijke traditie, is weer terug waar zij thuishoort, zegt Luhukay. 'Een stad met 3,5 miljoen inwoners heeft recht op een club op het hoogste niveau.'


De laatste jaren was het, tot chagrijn van de vele fans, kwakkelen geblazen. Het was steeds weer Auf- und Abstieg; promoveren, degraderen; het was om gek van te worden. Voorbij waren de jaren dat de Berlijners in de Champions League clubs als Chelsea en AC Milan langs de meetlat legden, voorbij waren de jaren dat Herta meespeelde om de Duitse landstitel.


Dat laatste - spelen om die Meisterschaft - gaat het komende seizoen niet gebeuren, tempert Luhukay meteen de verwachtingen. 'Bayern en Dortmund vormen een klasse apart, daarnaast is er nog een aantal clubs van topniveau. Laten we niet vergeten dat de Duitse competitie de sterkste is van Europa.'


Een positie als middenmoter zou voor het seizoen 2013/2014 al mooi zijn. 'Tegen Dortmund en Bayern kun je natuurlijk altijd verrassen, het blijft immers voetbal, maar bij Freiburg, Mainz en Augsburg liggen onze echte kansen. Met die clubs mag je ons vergelijken.'


Ja, Berlijners hebben misschien wel iets van Amsterdammers, beaamt Luhukay. Ze willen snel resultaat en als het even tegenzit, beginnen ze te klagen. 'Maar ik hoop dat we de tijd krijgen om ons aan te passen aan het hoogste niveau. Dat we worden afgerekend als we tien wedstrijden hebben gespeeld. Pas dan kun je zien waar we staan, hoe we het gaan doen richting de winterstop.'


Het is toch al onzinnig de lat voor de Berlijners meteen al te hoog te leggen. Waar Dortmund en vooral Bayern omzetten van vele honderden miljoenen generen, kampt Hertha nog steeds met een schuld van 40 miljoen euro. Die stamt nog uit de tijd dat de ambitieuze Dieter Hoeness manager was en te dure aankopen deed.


Het huidige budget is, zeker in vergelijking met de grote Duitse clubs, beperkt. Luhukay mocht voor het nieuwe seizoen vier spelers kopen. Redelijk goedkope transfers, van drie spelers was het contract bij de vorige club afgelopen. De vierde, de Japanner Hajime Hosogai, kwam voor een miljoen van Bayer Leverkusen. Luhukay: 'Goede aanwinsten, ik ken ze allemaal, heb eerder met ze gewerkt.'


Niet alleen sportief is het belangrijk in de Bundesliga te overleven, zegt Luhukay,. Ook financieel is het in het moderne voetbal van levensbelang op het hoogste niveau actief te zijn. 'Spelen in de Bundesliga betekent meer geld uit televisierechten, meer toeschouwers en meer sponsors; daarmee krik je het budget op, waarmee je weer goede spelers kunt kopen. Het is een vicieuze cirkel waar je binnen moet zien te geraken. Kijk hoe fantastisch een club als Bayern dat georganiseerd heeft.'


Jos Luhukay is een beminnelijke, kleine man van 1.67 meter. Hij is van Molukse afkomst, werd geboren in Venlo en speelde als aanvallende middenvelder onder meer bij VVV en RKC. Was nimmer international, maar wel speler van het Kleurrijk Elftal. Hij ontsnapte in 1989 aan de gruwelijke vliegramp in Suriname waarbij vijftien spelers van het Kleurrijk Elftal die in het vliegtuig zaten, omkwamen. Hij speelde op dat moment nog met VVV in de nacompetitie.


Al twintig jaar werkt hij in Duitsland, waar hij inmiddels als toptrainer bekendstaat. Liefst driemaal promoveerde de Limburger met een club naar de Bundesliga. Na eerdere successen bij Borussia Mönchengladbach en FC Augsburg bracht hij dit jaar Hertha terug naar het allerhoogste niveau.


Wie hem bij de training aan het werk ziet, in de schaduw van het Olympiastadion, weet waarom hij in Duitsland de bijnaam 'de kleine generaal' draagt. Hij dribbelt heen en weer, geeft aanwijzingen, roept aanmoedigingen. Dat de bijnaam in Nederland al vergeven is aan Dick Advocaat, weet geen Duitser. Als voetballer speelde Luhukay overigens nog onder de Hagenaar. 'Maar het meest heb ik opgestoken van Sef Vergoossen. Hij was de beste trainer met wie ik ooit heb gewerkt. Hij was niet alleen met het spelletje bezig, bij hem ontwikkelde je je als jonge voetballer ook als mens. Zijn individuele benadering was uniek. Zo'n trainer hoop ik ook te zijn.'


Na afloop van trainingen neemt Luhukay vaak een speler apart en gaat samen met hem in het gras zitten. Dan worden, in een onderonsje, de goede en slechte punten van de speler doorgenomen. Een speler beter maken, dat vindt hij een van de mooiste facetten van zijn beroep. Zoals de Duits-Amerikaanse Hertha-verdediger John Anthony Brooks, die al werd uitgenodigd voor zowel het Duitse als Amerikaanse elftal onder de 20 jaar.


In de Duitse sportpers is de laatste tijd veel aandacht voor de Braziliaanse middenvelder Ronny Heberson Furtado de Araújo, kortweg 'Ronny', die met zijn fantastische traptechniek een flink aandeel had in het kampioenschap van Hertha. Hij was vorig seizoen goed voor 18 doelpunten en 14 assists.


Maar zoals je wel vaker ziet bij Braziliaanse toppers, kwam de voetballer ietwat zwaarder terug van vakantie. Ronny zit vooralsnog op de reservebank. Luhukay: 'Er ontbreken nog wat procentjes bij hem. Met de persoonlijke benadering, in de wetenschap dat geen enkele speler gelijk is, krijg ik hem weer op niveau. Ik ben ervan overtuigd dat hij zijn talenten ook in de Bundesliga zal laten zien.'


In het verleden speelden ook Nederlanders als Brian Roy, Maikel Aerts en Rob Maas voor Hertha. Luhukay zou de traditie graag voortzetten, maar: 'Nederlandse voetballers zijn nu te duur voor ons.' De nieuwe aankoop Johannes van den Bergh is, hoewel zijn naam anders doet vermoeden, Duitser. Zijn voorouders waren Nederlanders.


Een bijzondere voetnoot in de Hertha-geschiedenis vormt het optreden van de latere Nederlandse international Bram Appel. Deze voetballer was tijdens de oorlog dwangarbeider in Berlijn en speelde wedstrijden voor Hertha in 1943. Hij weigerde vooraf steevast de Hitlergroet te brengen.


Luhukay is zich terdege bewust van de rijke en soms beladen geschiedenis van zijn club. 'Elke keer als ik aankom rijden en het Olympisch Stadion zie liggen, doet dat iets met me. Ik ervaar het als een grote eer hier te mogen werken.'


CV Jos Luhukay


13 juni 1963 Geboren in Venlo


1978-2000 voetballer bij onder meer VVV, SVV, RKC en Uerdingen


2000-2002 Uerdingen (hoofdtrainer)


2002-2005 FC Köln (assistent-trainer)


2005-2006 FC Paderborn (hoofdtrainer)


2007-2008 Borussia Mönchengladbach (assistent- en hoofdtrainer)


2009-2012 FC Augsburg (hoofdtrainer)


2012-heden Hertha BSC (hoofdtrainer)


Is getrouwd met Ingrid, heeft een zoon en een dochter

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden