Een Snoopy-jurkje uit huize Kadhafi

De spullen van Kadhafi, die correspondent Harald Doornbos meenam naar Nederland en die te bezichtigen zijn in Breda, moeten terug naar Libië.

BREDA - Nog geen dag waren eigendommen van dictator Moammar Kadhafi vrijdag tentoongesteld in het starterscentrum Kickstart in Breda, of de Libische consul eiste ze op. Organisator Michel Spekkers (27) realiseert zich dat de spullen van de familie Kadhafi tot het Libisch erfgoed behoren. Toch is hij niet zonder meer van plan het materiaal af te staan. Hij wil garanties dat de attributen, die geen materiële waarde hebben, niet alsnog ten prooi vallen aan Libische volkswoede en dat ze bewaard blijven. 'Ja, het is een controversiële tentoonstelling', zegt Spekkers zaterdag in het ruime voormalige krakers-pand, waar nieuwsgierige kijkers binnendruppelen.


De kritiek dat hij medeplichtig is aan diefstal, pareert hij. 'Als Midden-Oosten-correspondent Harald Doornbos ze niet had meegenomen uit de huizen van de Kadhafi's, waren ze nu vernietigd. In brand gestoken of kapotgeschoten door woedende rebellen met kalasjnikovs.'


Spekkers reageerde anderhalve maand geleden op een tweet van Doornbos, die een sporttas vol Kadhafi-spullen aanbood aan een ieder die er een expositie mee zou willen inrichten. Waren het gejatte spullen? Raak je aan voyeurisme, als je privé-foto's, handgeschreven kattebelletjes en contracten exposeert van figuren die lang het nieuws domineerden?


Spekkers: 'Exposities die wij organiseren moeten aanzetten tot nadenken. Dat doet deze. Bovendien wordt actuele geschiedenis tastbaarder.'


Scholen hebben ook al belangstelling getoond. Dinsdag komt een klas langs. Voor het leeraspect heeft Spekkers een tijdlijn van de Libische geschiedenis aangebracht op een van de muren. Een confronterende foto met lijken op een rij bedden buiten een ziekenhuis, is voor de kinderen bewust buiten de expositie gehouden.


Of zijn klas naar de expositie gaat, weet de scholier Rens Wijnen (10) niet. Maar hij zal er zeker op school over vertellen. Het mooist vindt Rens een lange zwarte blouse met veelkleurige opdruk. 'Ik denk dat de dictator die zelf gedragen heeft. Die kleren zie je hier niet op straat.' Zijn vader Kees Wijnen vindt het spannend dat 'een momentopname van de wereldgeschiedenis' in zijn stad is te zien. Hij is naar het Kickstart-pand gesneld, 'voordat het te laat is en de consul de troep laat weghalen'.


De strijd in Libië was een soort nieuwssoap met excentrieke hoofdrolspelers. Dat wekt nieuwsgierigheid naar de exotische brokjes van dat verhaal, in Breda te zien. Zoals een ingelijste foto van mevrouw Kadhafi met brandvlekken, een poster met heldendicht van zoon Saif al-Islam. Een opmerkelijk spiekbriefje met scheldwoorden als 'hoerenzoon' en 'je moeders kut' in het Frans, Italiaans en Spaans dat zoon Hannibal opstelde voor een bezoek aan Genève. Hannibal en zijn vrouw werden daar in 2008 gearresteerd op verdenking van mishandeling van twee van hun bediendes.


Westerse parafernalia zijn weggesleept uit de meisjeskamer van dochter Hana: een poster van Winny de Pooh, een hemdjurkje met Snoopy, een Iron Maiden-lap.


Doornbos zegt het materiaal uit historisch besef te hebben meegenomen. 'Na 42 jaar onderdrukking was er een explosie van volkswoede. Net als aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, toen alles van de NSB kapot werd geslagen.' Hij had niet verwacht dat besef zo snel zou komen bij de Libiërs. 'Over tien jaar misschien, maar niet al na één dag.'


Het mooiste souvenir vindt Doornbos het paspoort van Kadhafi's kat Doudi. 'Dat is waarschijnlijk de enige Kadhafi die nog ergens rondloopt in Libië. Zo zie je maar. Katten hebben negen levens, een dictator maar één.'


Onduidelijk is hoe lang de tentoonstelling, waarvoor ook belangstelling is getoond door galerieën in Keulen en New York, in Breda te zien blijft.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden