Een snelwegparadijs met paluducten

Aflevering 86: ter hoogte van Sumar blijkt dat een autoweg ook heel mooi kan zijn.

Caspar Janssen
null Beeld Foto Studio V, met dank aan Reisboekhandel Pied à Terre, Amsterdam
Beeld Foto Studio V, met dank aan Reisboekhandel Pied à Terre, Amsterdam

Kun je trots zijn op een weg? Ergens ter hoogte van Sumar sta ik met ecoloog Eddy Wymenga naast De Centrale As, de nieuwe vierbaansweg tussen Drachten en Dokkum. We kijken naar een 'hop-overboom' in de middenberm. En naar de elzensingels die tot aan weerszijden van de snelweg lopen en een lijn vormen met de hop-overboom, een eik. Een oversteekplaats voor vleermuizen. Wymenga: 'Het landschap wordt hier als het ware aan beide kanten vastgehouden.'

En niet alleen hier. Op tientallen andere plekken op De Centrale As, toch niet meer dan 25 kilometer lang, zijn oversteekplaatsen gemaakt, faunapassages in allerlei varianten. We rijden erlangs, of overheen en onderdoor. Ik zie netten die over de weg zijn gespannen, ook voor vleermuizen, overal nieuw geplante bomen, tot aan de weg. Dat maakt de snelweg klein, onopvallend, intiem. Als je ernaast staat, is hij niet nadrukkelijk aanwezig; rij je erop, dan voelt het alsof de weg onderdeel is van het landschap.

Ter hoogte van Burgum ligt een zogeheten paluduct, een van de eerste van Nederland. Niet alleen werd de weg onder het Prinses Margrietkanaal door gelegd - daarmee is het een aquaduct - maar ook het moeras (palu) dat twee natuurgebieden verbindt, loopt met het kanaal mee de weg over. Er wordt al volop van gebruikgemaakt, door reeën, hazen, muizen, vlinders, libellen, baarzen en kikkers, ook de otter liet er al sporen na.

Je zou zeggen: de wakkere burger weet wel raad met dit soort dure ongein, maar dat ligt toch anders. De maatregelen komen juist voort uit het massale verzet tegen de aanleg van de weg, die dwars door de Noardlike Fryske Wâlden loopt, officieel Nationaal Landschap. Goed, besloot de provincie, dan halen we alles uit de kast om het leed te verzachten, we geven het hele gebied zelfs een opknapbeurt: het landschap, de natuur en de recreatie. Vandaar de faunapassages, een spectaculaire passage over de Falomsterfeart (een fly-over), de nieuwe elzensingels, de geplante bomen, de 'ecologische oevers', de wandelpaden. Alle registers gingen open. Nog niet alles is klaar, maar ik, als kinderlijk fan van faunapassages, vind dit nu al de beste en de mooiste snelweg van de wereld.

null Beeld Mobilis B.V. / Bouwfotografe
Beeld Mobilis B.V. / Bouwfotografe

Caspar Loopt

Caspar Janssen loopt een jaar lang door Nederland en brengt al doende het landschap in kaart, en daarmee de planten, dieren, mensen en kwesties van het Nederlandse land.

Lees hier de eerdere afleveringen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden