Een sleetse plek op de Atlantische band

Afgelopen zomer op de I-90 richting Boston: het radiostation waarop we hebben afgestemd zendt een live-gesprek van een uur uit met filmster Carrie Fisher. Ze heeft twee jaar geleden een boek geschreven over haar buitengewoon onconventionele leven, en dat boek, getiteld Wishful Drinking, is de opstap geworden naar een lezing waarmee ze her en der optreedt.


Het studiogesprek met de 54-jarige Fisher is hilarisch. Haar leven heeft veel weg van een feuilleton in een boulevardblad uit Hollywood - compleet met ernstige alcohol- en drugsverslaving, waaraan ze zich alleen via een elektroshockbehandeling wist te ontworstelen - maar ze weet dat zelf maar al te goed en praat met veel sardonische humor over de exuberante mores in de entertainmentindustrie.


Haar zien optreden zit er niet in, maar in Boston kopen we haar boek, dat even hilarisch blijkt - met fijne observaties als: 'Zeggen dat je een alcoholicus bent én verslaafd, is net zoiets als zeggen dat je uit Los Angeles komt én uit California.' En wat ook opvalt: dat je als Nederlandse lezer de meeste personages wel kent.


Ga maar na: Carrie Fisher zelf kennen we als Prinses Leia uit de eerste Star Wars-trilogie en later als Meg Ryans vriendin in When Harry Met Sally. Ze heeft ook Postcards from the Edge geschreven, dat is verfilmd met Shirley Maclaine en Meryl Streep in de hoofdrollen. Haar moeder is Debbie Reynolds, vooral bekend vanwege de dansklassieker Singin' in the Rain. Haar vader is de zanger Eddie Fisher, geen blijvende komeet aan de sterrenhemel, maar wel gerenommeerd vanwege zijn liefdesleven: Reynolds wisselde hij in voor Elizabeth Taylor (die hem op haar beurt dumpte voor Richard Burton). En alsof dat alles nog niet genoeg celebrity-inteelt was, trouwde Carrie Fisher zelf ook met een kleine Joodse zanger, namelijk Paul Simon, een verbintenis die, hoe gepassioneerd ook in het begin, eveneens eindigde in echtscheiding. Singin' in the Rain, Star Wars, When Harry Met Sally (ga de volgende keer een broodje pastrami eten bij Katz's in New York en let op het bord dat aangeeft waar Meg Ryan haar fake-orgasme demonstreerde), Taylor & Burton, Simon & Garfunkle - het is ons Nederlanders bijna even vertrouwd als Ard & Keessie, Pinkpop en hagelslag.


Voordat u denkt dat ik ben bevorderd tot shownieuwscommentator: ik kom hierop omdat afgelopen week de resultaten bekend werden van het jaarlijkse transatlantisch opinieonderzoek, Transatlantic Trends. Dat onderzoek wordt gehouden in de Verenigde Staten, 12 lidstaten van de Europese Unie en Turkije. Het geeft een goed beeld van hoe de Atlantische partners over elkaar en over de wereld denken.


De meeste uitkomsten bevestigen trends die de afgelopen jaren al zichtbaar waren. Met het aantreden van Barack Obama in 2009 hadden de Europeanen meteen een veel positiever oordeel over de Amerikaanse buitenlandse politiek, en in het derde jaar van zijn presidentschap is de Europese waardering nog steeds tamelijk hoog: 75 procent geeft hem een voldoende voor zijn internationale optreden (tegen 54 procent van de Amerikanen). Nog een constante: ruim de helft van de Europeanen vindt het van belang dat de Verenigde Staten leiderschap tonen op het internationale vlak; alleen de Turken zijn daarvan niet erg gecharmeerd - ook van Europa verwachten ze trouwens weinig.


Er is evenwel één opmerkelijke trendbreuk in 2011. Terwijl de Europeanen vanuit een oogpunt van nationaal belang de VS nog steeds zien als het belangrijkste richtpunt in de wereld, geldt het omgekeerde niet meer voor de Amerikanen. Een meerderheid van de Amerikanen (51 procent) denkt dat de Aziatische landen belangrijker zijn dan de Europese Unie, die slechts 38 procent scoort. In de leeftijdscategorie 18-24 is de omslag nog dramatischer: drie van de vier jonge Amerikanen denken dat Azië het meeste gewicht in de schaal legt.


Dit geeft te denken. Over de Atlantische samenwerking wordt vaak gezegd dat ze haar ware kracht ontleent aan het feit dat Amerika en Europa een waardengemeenschap vormen. Wat mij betreft is dat geen loos begrip. Bij alle verschillen - en soms geschillen - hebben Amerikanen en Europeanen een politiek en sociaal-cultureel referentiekader gemeen dat ze niet delen met Russen, Chinezen of Arabieren. Dat gemeenschappelijke verdient te worden gekoesterd. Maar terwijl in Europa de afgelopen jaren een rehabilitatie van het Amerikaanse imago heeft plaatsgevonden, verliest Europa aan glans in Amerikaanse ogen.


Nu weet ik ook wel dat dit soort cijfers met een korrel zout moet worden genomen. Ze weerspiegelen slechts een deel van de werkelijkheid. Als Woody Allen een film buiten de VS wil maken, komt hij naar Europa, en het resultaat is een aanstekelijk portret van Barcelona en een verrukkelijke ode aan Parijs. Maar ja, Woody Allen is ook geen 24 meer.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden