Een slecht jaar voor het boek

Aan het mes van V & D zal het boek niet ontkomen. Het warenhuis gaat afslanken, 2300 personeelsleden krijgen ontslag en twaalf vestigingen gaan dicht, waaronder vier met een boekenafdeling - Geleen, Helmond, Venlo en Vlaardingen....

De gezamenlijke boeken- en tijdschriftenafdelingen van V & D hebben de afgelopen tien jaar een dramatische ontwikkeling doorgemaakt. Hun omzet daalde met zo'n 35 procent. Aan het imago van het warenhuis ligt het niet, denkt Ton Bos, strategieadviseur voor de detailhandel en directeur van de Retail Wholesale Group: 'V & D heeft een uitstekend imago, maar geen rendement.

'Als we het over de productgroep boeken hebben, moet je vaststellen dat er bij V & D veel vrouwen over de vloer komen. En vrouwen zijn de belangrijkste boekenlezers. Dus in principe zou het bereik heel groot kunnen zijn. Ik denk dat het marktaandeel van V & D in de boeken nu zo'n 6 tot 7 procent bedraagt, en het zal wel iets geslonken zijn, maar het kan beter.

'Bij V & D heb je kijkers die voor andere dingen komen dan voor het kopen van een boek. Maar in relatie tot het aantal kijkers worden er te weinig boeken verkocht. De boekenafdeling is geen echte boekwinkel, daarom zal ze moeten renderen als retailer. V & D zou mijns inziens veel actiever moeten zijn in het voordeelsegment, als outlet store, met voordeelprijzen voor bijvoorbeeld kunstboeken, tuinboeken, boeken over mode, et cetera. Je hebt dan vrijwel geen inrichtingskosten, en het rendement kan relatief hoog uitpakken.'

De echte boekwinkels zijn volgens Bos de boekwinkels van de Libris-keten, en die doen het 'fantastisch'. Caroline Damwijk, divisiemanager media van Intres, een retailorganisatie die Libris- en Blz.-boekwinkels ondersteunt, bevestigde dat vorige week in Boekblad: ondanks de recessie zou 2003 een goed omzetjaar worden voor boekwinkels die zijn aangesloten bij Libris of Blz. - sinds de Boekenweek zouden ze hun omzet met 10 procent hebben vergroot.

Afgezien van dit hosanna is de boekenmarkt geen groeimarkt. De boekenmarkt stagneert. Klaartje Caron, woordvoerster van de Bijenkorf, kan niet anders dan het beamen. De boekenafdelingen van haar warenhuis beschikken over een rijker assortiment dan V & D en zijn ook meer gericht op kopers aan de bovenkant van de markt, maar dat kon niet verhinderen dat de halfjaarcijfers in de min kwamen te verkeren.

'Het resultaat was slechter dan vorig jaar - toen was het ook voor de boeken een beter jaar dan nu', zegt Caron. 'Ik hoor in ons bedrijf dat er het afgelopen jaar te weinig goede titels zijn verschenen. Dat werkt niet mee. En de recessie werkt ook niet mee. Daar komt bij dat mensen het idee hebben gekregen dat door de euro alles duurder is geworden, dat zie je terug in hun koopgedrag. En voor de boeken klopt dat ook wel. Sommige boeken zijn 10 procent in prijs gestegen.'

De boekenmarkt is doorgaans betrekkelijk conjunctuurongevoelig, zegt Hans Peters, commercieel directeur van Boekhandelsgroep Nederland, waarbij de grotere boekhandels in de universiteitssteden zijn aangesloten (zoals Scheltema, Donner, Kooyker) en die verder dertien hoofdvestigingen telt, plus 27 vestigingen bij universiteiten en hogescholen. 'Maar de recessie die zich nu afspeelt, heeft ook in de boekenmarkt flink toegeslagen.'

De winkels van de Boekhandelsgroep richten zich behalve op het algemene boek sterk op wetenschappelijke, educatieve en zakelijke uitgaven. In dat segment heeft niet alleen de recessie zich laten gelden, er ging ook een negatieve invloed uit van de periode zonder regering, toen er geen wetten konden worden aangenomen - de 'juridische markt' had daar sterk onder te lijden.

Peters toont zich niet somber over de toekomst van de boekenmarkt. Het omzetvolume is nu stabiel tot licht dalend, zegt hij, maar dat zou volgend jaar heel anders kunnen zijn. En de omzetontwikkeling bij V & D? 'Dat', zegt hij, 'is een uitzondering.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden