Een seculier kabinet, maar toch zat God weer in de troonrede

God zat weer in de troonrede. Koning Willem-Alexander sloot af met 'Gods zegen' die hij de leden van de Staten-Generaal graag toe wil bidden. Deze bede bestaat weliswaar al zo lang als de troonrede zelf, maar is zeker niet onbetwist.

Willem de Gelder
Koning Willem Alexander en koningin Máxima arriveren met de Gouden Koets bij de Ridderzaal op Prinsjesdag Beeld anp
Koning Willem Alexander en koningin Máxima arriveren met de Gouden Koets bij de Ridderzaal op PrinsjesdagBeeld anp

Sinds 1841 is het een traditie dat God een rol speelt in de troonrede. Koning Willem I sprak veelvuldig over de 'Almachtige'. Ook in de vele reden die volgden werd Gods naam vaak genoemd. Zijn zegen werd standaard toegewenst aan de leden van de Staten-Generaal, zodat zij hun werk goed konden doen.

Joop den Uyl durfde te morrelen
De eerste premier die durfde te morrelen aan de rol van God was Joop den Uyl, de sociaal-democraat die in 1973 minister-president werd. Terwijl koningin Juliana in 1972 nog Gods zegen gaf, had zij het een jaar later over 'de hoop dat we daartoe de kracht zullen ontvangen'. Geen God te bekennen.

Twee premiers later kreeg de bede eerherstel: premier Lubbers liet de inmiddels aangetreden Beatrix besluiten met de wens 'dat Gods zegen op uw werk rust'. Toch bleef de zegen omstreden: het volgende kabinet verbande God zonder pardon weer uit de jaarlijkse toespraak.

Wel gebed, maar geen God, dat is geen bede
Beatrix sprak in 1994 weliswaar over gebed, maar noemde God zelf niet. Dat is geen bede, vond toenmalig SGP-leider Van der Vlies, God kreeg niet de eer die hem toekwam. In 2002 kreeg de Heer dat weer wel: toen het CDA de grootste partij werd en de gereformeerde Balkenende premier werd, stond de bede er weer in. Het CDA bleef regeren, ook onder VVD-leider Rutte, waardoor Gods zegen onaangetast bleef.

Met het kabinet-Rutte II, door sommigen gezien als een reïncarnatie van Paars, leek de bede vogelvrij.Niets is echter minder waar: koning Willem-Alexander stelde dat hij samen met vele anderen bad om Gods zegen voor de Staten-Generaal.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden