Een rotsvast geloof dat zelfs in Irak succesvolle verkiezingen mogelijk zijn

Alle voorzorgen ten spijt zijn er zondag tientallen doden gevallen bij de stemlokalen en zijn veel Iraakse kiezers uit angst thuisgebleven....

Behalve dan Carlos Valenzuela. De 47-jarige Colombiaan aan het hoofd van het VN-verkiezingsteam heeft altijd volgehouden dat geloofwaardige verkiezingen mogelijk waren in Irak. Hij heeft zich er het vuur voor uit de sloffen gelopen. Maar hij is de eerste om de Iraakse kiesraad alle eer te gunnen. 'Voor het eerst is er een onafhankelijke instantie gebruikt in Irak. Die verschaft het proces geloofwaardigheid. De Iraakse burgers hebben vele, vele jaren alleen maar nepverkiezingen gekend.'

De kiesraad, vertelde Valenzuela voor de Amerikaanse Public Radio, kwam op het ingenieuze idee om het voedseldistributiesysteem van Saddam Hussein te gebruiken voor de kiezersregistratie. In november kregen de Irakezen gelijk met hun jaarlijkse bonnenboekje een afschrift van hun gegevens in het kiesregister. Dat scheelde veel werk, want zo hoefden alleen nog burgers zich te melden wier gegevens niet klopten.

Sommige leiders in Bagdad hadden aanvankelijk wat moeite met het uiterlijk van de VN-functionaris, die het haar tot op de schouders draagt en bij voorkeur in het zwart gekleed gaat. Ook moest Valenzuela het vertrouwen herwinnen van Iraakse burgers die de VN waren gaan beschouwen als loopjongen van de VS. Maar door zijn kennis van zaken en gedrevenheid zijn velen bijgedraaid.

De suggestie dat zijn verkiezingsteam het vuile werk opknapte voor de Amerikanen, bestrijdt Valenzuela met verve. 'We zijn hier niet de chaos aan het opruimen die Bush heeft gesticht', zei hij in de Colombiaanse krant El Tiempo. 'We zijn bezig een probleem op te lossen dat kan ontaarden in een regionale of zelfs wereldwijde crisis.'

Valenzuela bleef vol goede moed over het welslagen van de verkiezingen. Hij had genoeg ervaring opgedaan in andere 'moeilijke' landen als Cambodja, Haïti en Liberia. 'In Oost-Timor zei iedereen in 1999 ook dat er vanwege al het geweld geen mens zou gaan stemmen. Daags vóór de verkiezingen waren sommige dorpen volkomen verlaten. Op de dag zelf kwamen hele families uit de bergen, brachten hun stem uit en gingen weer terug naar de bergen. We hadden een opkomst van 98,5 procent. Als de mensen willen stemmen, dan gaan ze stemmen.'

Dit bleek ook het geval in Irak, waar velen hun angst overwonnen. 'Als de opkomstcijfers kloppen - en de enige reden tot voorzichtigheid is het ontbreken van een volledig overzicht - dan is dat erg goed nieuws', vindt Valenzuela. Maar hij blijft realist: 'Nu moet de soennitische minderheid zich nog bij de uitslag neerleggen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden