Een rood kleinood met stinkende pootjes

Ermelo De Australische inktviszwam is ontdekt in Nederland, en wel in het Speulder- en Sprielderbos bij Ermelo. De soort hoort thuis in warmere klimaten en wordt nauwelijks in Nederland gezien....

De vindplaats moet absoluut geheim blijven. Want als ‘verzamelaars’ weten waar de inktviszwam zit, vertrappen ze hem of erger: dan spitten ze hem uit. ‘Dat is vorig jaar ook gebeurd met de zeldzame orchidee waar ik tegenaan liep. De volgende dag waren er twee weg’.

Ontdekker Nathalie Lam (75) is vrijwilliger bij Staatsbosbeheer. Ze loopt als natuurgids routes van 20 kilometer met groepen en ‘leert mensen kijken’.

Na de regenbuien in augustus kan ze veel paddenstoelen aanwijzen. De grote vliegenzwam, zwart van de vliegen op zijn top, de roodgerande houtzwam op omgevallen bomen, of de reuzenzwam met een waaierende hoed.

Zaterdag ontdekte ze met een klein groepje de inktviszwam, het felrode kleinood met zijn vijf slappe pootjes die afbreken zodra je eraan komt. ‘Ik kende hem uit de boeken. Een van mijn trouwste medewandelaars zag hem het eerst. Dan ga je foto’s maken en die thuis vergelijken met de plaatjes. Als er dan ZZ (zeer zeldzaam) onder staat, weet je wat je door moet geven.’

De tentakels van het rode bloempje dat schuilgaat onder het gras kunnen in theorie 10 centimeter lang worden, maar dat lijkt hier onwaarschijnlijk.

Van de rommelige verspreide groep zijn er al een paar op hun retour. Ze liggen er geknakt bij. Paddenstoelen leven een paar dagen, en lossen dan op. Slakken, torren, maar ook wilde zwijnen eten ze.

Maar niet getreurd: er komen er meer aan. Een paar ‘duivelseieren’ staan op springen. Dat is het bijzondere van de inktviszwam, naast zijn uiterlijk en zeldzaamheid, samen met de vliegenzwam wordt hij als enige uit een ei geboren.

Het zijn vliegen en kevers die hun aantal doet groeien. Ze komen op de reuk van de sporen – modderige vlekken op de armen – af en verspreiden ze. Nathalie Lam pakt een zo’n pootje op en laat ruiken. Gedver.

Hoe deze zeldzame zwam hier naast een doorgaande weg en een fietspad is terechtgekomen, is wellicht prozaïscher dan we van Wikipedia mogen geloven, zegt Joris Blankena, boswachter in dit noordelijke deel van de Veluwe. Daar staat dat de paddenstoel in de Eerste Wereldoorlog met Australische soldaten naar Nederland is meegekomen. ‘Wij waren neutraal in die tijd, toch? Dus dat kan helemaal niet.’

Er kan hier best iemand met zijn auto zijn gestopt, die toevallig met dezelfde schoenen op de andere kant van de wereld is geweest, denkt hij. Dat kan vorig jaar zijn geweest, of tientallen jaren of meer geleden.

Wat dat betreft, is de natuur onvoorspelbaar, weten Lam en Blankena allebei. Het ene jaar staat er een grote hoeveelheid van een bepaalde plant of zwam en het andere jaar niks. Dit jaar is een goed paddenstoelenjaar, met al dat water in de grond.

Blankema gelooft niet dat de klimaatverandering de inktviszwam in dit bos met zijn ‘dansende bomen’ heeft doen opduiken. Volgens hem komt het puur door de regen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden