'Een reis om nieuwe spullen mee naar huis te nemen'

Niet altijd alleen zijn, niet eenzaam sterven, daar handelt Hoofse Liefde/Harde Porno van theatergroep Het Syndicaat over. Voor het eerst speelt de groep op locatie, in een hal in Den Bosch....

'De porno is een beetje ondergesneeuwd', zegt Daniëlle Wagenaar opgewekt over Hoofse Liefde/Harde Porno. Gaandeweg is er eigenlijk van alles veranderd aan de voorstelling waarmee haar Amsterdamse groep Het Syndicaat doende is: het is, om te beginnen, een stuk op locatie, iets waar Het Syndicaat zich niet eerder aan waagde. Zestien repetitiedagen was achteraf nog best krapjes. Maar goed, vandaag opent het tiendaagse Bossche theaterfestival De Boulevard, en morgen gaat Hoofse Liefde/Harde Porno hier in première - in de Brabanthallen.

De locatie is niet het enige experimentele eraan, voor Het Syndicaat is Hoofse Liefde/Harde Porno een atypisch stuk. De groep maakt theater voor jonge mensen - een rekbaar begrip, zegt Wagenaar (36), maar toch- en dat is nu niet zo specifiek het geval. Daarbij neemt ze eigenlijk altijd een tekst tot uitgangspunt voor een voorstelling en ook dat is nu niet aan de hand. Meestal is haar mise-en-scène superstrak, nu niet. En ja, ook de porno is er uitgevallen - al zit er nog wel een heftige mop in.

Wagenaar spreekt van een theaterervaring - dat is het eerder dan traditioneel toneel. Syndicaatkernleden Niek van der Horst (spel, beeld) en Ivar van Urk (compositie) creëren die sferische ervaring met z'n tweeën, iedere avond weer - letterlijk - opnieuw: Van der Horst schildert, Van Urk musiceert. Flarden tekst dwarrelen tussen hen heen en weer, soms zingen ze samen - en dat is hun manier van communiceren.

Ze zijn mannen die heftig hunkeren naar een vrouw, hunkeren naar (lichamelijke) liefde (zo was eerst ook die porno binnengeslopen) - maar uiteindelijk slechts elkaar hebben en daar dan oprecht genoegen mee nemen: niet altijd alleen zijn, niet eenzaam sterven, is waar het ten slotte om draait. Het Hoofse, zegt Wagenaar, staat dan voor de beleefdheid, het feit dat ze in hun omgang met elkaar nergens kwetsend willen zijn: de personages hebben het beste met elkaar voor en durven zich kwetsbaar op te stellen in hun zoektocht naar toenadering.

Dat uit zich in de live performance van beiden: een risico, iedere keer weer. In een grote hal hebben ze hun speelgedeelte met een groot doek afgeschermd en een tribune opgetrokken, een soort rechthoekige arena waar het publiek plaatsneemt; het kijkt van bovenaf op de speelvloer waarop Van der Horst steeds een nieuw schilderij maakt, op een levensgroot doek van tien bij acht meter. En waar Van Urk zijn eigen muziek speelt, op gitaar, theremin en orgel. De manier waarop ze als personages op elkaar inspelen is bijgevolg steeds weer anders.

De repetities verlopen dan ook meer als bij een concert, zegt Wagenaar: 'We lopen feitelijk keer op keer in bepaalde volgorde een checklist af. Aan de akoestiek moesten we natuurlijk wennen, het is een mooi industrieel gebouw, maar het galmt. Inmiddels werkt het met die galm, het is een goede galm.'

'Niek wilde dit al tijden, ik niet, zegt Wagenaar wat besmuikt over het werken op locatie. Maar nu Het Syndicaat zo'n tien jaar bestaat, wilde ook zij weer eens verder kijken. 'Ik wilde wel per se een plek als De Boulevard: een festival waarop je de mogelijkheid en de rust hebt een beeldende voorstelling te maken. Iets vrolijk-luidruchtigs als De Parade is niks voor mij.'

Het komende seizoen zijn ze vast van plan zich meer te gaan toeleggen op de kracht van het beeld in de voorstelling; zo hebben ze onder meer samenwerking met de mime-groep Boogaerdt/VanderSchoot op het program. 'Even een ander weggetje inslaan. Teksttoneel blijft altijd mijn grote liefde. Maar je kunt best even een reis maken, om wat nieuwe dingen mee naar huis te nemen'.

En dat op reis is dan ook letterlijk. Zo heeft in première gaan in Den Bosch toegevoegde waarde voor een club die de voorstellingen altijd in Amsterdam laat uitkomen. 'Nu zullen we direct zien of iets in Den Bosch ook werkt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden