Een rare hond is nog geen wolf

Sinds begin juli bij Luttelgeest een wolf werd gevonden, denken steeds meer mensen zo'n beest gezien te hebben. Bij het 'commandocentrum wolf' wordt echt van nep gescheiden.

NIJMEGEN - 'Dit is een mooie', zegt Leo Linnartz van Wolven in Nederland, terwijl hij een foto aanklikt op zijn laptop. We zien een bospad en tussen de bomen naast het pad valt een wolfachtige verschijning te ontwaren. 'We nemen iedere melding serieus, maar hier zagen we al snel: dit is Photoshop. De foto heeft een lage resolutie, de hoeveelheid ruis in de wolf is groter dan in de achtergrond, er zat geen datum bij waarop de foto is genomen en het was een type afbeelding dat veel wordt gebruikt bij Photoshop. Los daarvan zie je ook aan de houding van het dier dat dit een hond is. Een wolf kijkt je aan of loopt in een rechte lijn door, maar dit dier staat ongedwongen te snuffelen aan een boom. Nou, dat doet een wolf niet als er een mens in de buurt staat.'


Ze kunnen zich, na vijf jaar, inmiddels wel wolvendeskundigen noemen, de mannen van Wolven in Nederland, maar deze weken leren ze ook het nodige bij over het analyseren van 'waarnemingen' van wolven. Zoals verwacht kwamen er tientallen nieuwe meldingen binnen na de vondst van de eerste, officiële wolf sinds 150 jaar in Nederland, begin juli in Luttelgeest. Bart Beekers: 'Meldingen uit heel Nederland, tot aan Amsterdam toe.'


Het team dat de meldingen beoordeelt, draait sindsdien op volle toeren. Met een beetje overdrijving zou je kunnen spreken van een commandocentrum wolf, maar al zitten we nu in het Natuurplaza in Nijmegen, het is toch vooral een commandocentrum op laptops. Twijfelgevallen worden rondgestuurd naar andere kenners.


De meeste meldingen gaan niet vergezeld van een foto, of van bewegend beeld. Linnartz: 'Vaak zeggen mensen alleen: ik heb een rare hond gezien.' Toch is Linnartz blij met iedere melding, zegt hij, en de meeste melders zijn oprecht. 'Het kan gaan om een vrouw die vanuit haar raam een 'grote hondachtige' zag lopen, om een boer die opvallend grote sporen had gezien in het mais, of om een jongen die 's nachts vanuit de discobus een wolf had gezien.'


Fakemelders zijn vrij snel te ontmaskeren, hebben Beekers en Linnartz ontdekt. Beekers: 'Als je gaat doorvragen, haken ze af. De mensen die echte meldingen doen zijn juist eindeloos bereid tot toelichten.'


Maar een echte wolf zit er ook bij de serieuze 'waarnemingen' meestal niet bij. Soms is dat makkelijk te zien, bijvoorbeeld als mensen foto's opsturen van een vos, doorgaans is het moeilijker. Linnartz tovert een collage van opgestuurde foto's tevoorschijn, allemaal van honden of wolfhonden. 'Vooral de Tsjechische wolfhond is moeilijk van een wolf te onderscheiden. Dat geldt in mindere mate ook voor de Saarlooswolfhond.' Soms zijn het maar kleine aanwijzingen op vage foto's die de wolf uitsluiten. Linnartz wijst op foto van een 'wolfachtige' in het water. 'Hier zie je aan de inkeping in de nek dat het dier een halsband draagt of heeft gedragen. En de oren zijn net iets te puntig om een wolf te kunnen zijn.'


Er zijn meer manieren om een wolf van een hond te onderscheiden. 'Vaak zie je het aan de vachttekening, die is bij honden veel contrastrijker. En wolven zijn langbeniger dan honden, ze hebben ook een andere tred. Als je echt een wolf ziet lopen, dan is de kans groot dat je ook direct weet dat het een wolf is. Want een wolf loopt efficiënt en doelgericht, die moet zijn 50 kilometer maken, een hond is speels en laat zich door alles afleiden.'


De expertise van Beekers en Linnartz strekt zich uit tot de analyse van - mogelijke - prooien van wolven. Bij Wolven in Nederland, maar ook bij het Faunafonds, dat schadevergoedingen uitkeert aan boeren, komen nu al vaker foto's binnen van aangevallen schapen of kalveren. Linnartz klikt twee foto's aan van aangevreten schapen. 'Een wolf werkt heel netjes', zegt hij, bij foto één. 'Hij verwijdert eerst de ingewanden en de magen, om te voorkomen dat zijn prooi gaat rotten. Je ziet hier ook dat de wolf heel secuur het vel van het dier aftrekt. En dat hij alle vlees van de ribben eet.' Dan, bij foto twee : 'Een lomp gat in de buik en verder is het ook een chaos. Dit moet het werk zijn geweest van een hond.'


Enige twijfel was er over een kalf dat in Drenthe was gedood en aangevreten. Linnartz had de foto's in eerste instantie als niet-wolfgerelateerd aangemerkt. Toen de foto's vervolgens opdoken in het blad De Boerderij en het verhaal over een mogelijke tweede wolf zich in de media ging verspreiden, bekeken hij en zijn collega's de foto's opnieuw. En kwamen opnieuw tot de conclusie: waarschijnlijk geen wolf.


De oogst van de afgelopen weken was niet helemaal nul. Er kwamen foto's binnen van wolvenpoep, uit de omgeving van Luttelgeest. En een melding van iemand die de wolf kort voor zijn dood vermoedelijk had gezien. Linnartz: 'De wolf was nat en zat onder de modder, zei de man. Nou, dat kan goed kloppen, want hij had net voor zijn dood nog een bever gegeten.'


Wat vaststaat, volgens Linnartz en Beekers, is dat er snel meer wolven naar Nederland komen. En voor het tijdig ontdekken ervan zijn de meldingen van het publiek essentieel. Door het intekenen van de meldingen op een kaart valt te zien of er in een bepaalde regio opeens veel 'wolven' worden gezien. Zo ging het dit voorjaar in feite ook. In maart ontdekte Bart Beekers al dat er uit het Drentse grensgebied met Duitsland veel meldingen kwamen. Hij informeerde bij Duitse collega's en die legden twee weken later een wolf vast op een fotoval, vlak bij de Nederlandse grens. Na mei werd het opeens stil. Totdat, in juli, de wolf werd gevonden bij Luttelgeest.


Linnartz zal dat moment niet snel vergeten. Al vijf jaar was hij alert op de eerste echte melding van de wolf en net op deze mooie donderdag was hij iets eerder gestopt met werken, om met een wijntje op het terras te zitten. De telefoon hing hij aan de oplader. Pas om tien uur 's avonds keek hij nog even op het schermpje en zag hij dat hij een mms-bericht had. 'Ik maakte het open en ik wist meteen: 'Oeps, dit is 'm.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden