Een pyromane? Hoogst onwaarschijnlijk

AMSTERDAM - De Groningse politie heeft dinsdag een tweede verdachte aangehouden in het onderzoek naar de brandstichtingen in Winschoten. Het gaat om een 26-jarige vrouw. Dat is opvallend: in 99 van de 100 gevallen is een pyromaan een man.


'Als de verdachte inderdaad een pyromaan blijkt te zijn, dan sta ik te popelen om haar te onderzoeken', zegt forensisch psycholoog Ernst Ameling. Hij doet al jaren onderzoek en is alleen in vakbladen beschrijvingen van vrouwelijke pyromanen tegengekomen.


Natuurlijk zijn er vrouwen die branden stichten, legt Ameling uit. Als voorbeeld noemt hij 'acute borderliners': vrouwen die het uit een impuls doen. Zij worden niet beschouwd als pyromanen.


De verklaring dat pyromanen doorgaans mannen zijn, moet volgens Van Ameling worden gezocht in evolutionaire processen. 'Mannen plegen vaker naar buiten gerichte delicten. Dat stamt uit de tijd dat ze territoria moesten bemachtigen of op jacht gingen. Vrouwen plegen eerder delicten gericht naar binnen, terug te leiden naar het verzorgen van hun kroost.'


Kleptomanie bijvoorbeeld - de ziekelijke behoefte tot stelen van onnodige spullen - is het zusje van pyromanie en komt uitsluitend voor bij vrouwen. Van Ameling: 'Een rijke, 60-jarige vrouw die een lippenstift in haar tasje doet is een voorbeeld van het naar binnen brengen, zoals het verzamelen van vroeger.'


Het is volgens de psycholoog zeer onwaarschijnlijk dat de aangehouden vrouw de branden heeft gesticht. In Winschoten gaat het verhaal dat de vrouw een eerdere verdachte op heterdaad betrapte, maar geen aangifte deed. Ze zouden voormalige huisgenoten zijn. De politie wil alleen bevestigen dat de twee verdachten elkaar kennen.


Van Ameling vermoedt wel dat er meerdere pyromanen actief zijn in Winschoten. Pyromanen steken over het algemeen hetzelfde soort voorwerpen in brand. Altijd auto's, of tuinhuisjes. In Winschoten gingen behalve leegstaande panden ook coniferen en schuttingen in vlammen op. Van Ameling: 'In de vaste patronen willen pyromanen laten zien dat zij het zijn. Ze hebben een onbewuste drang betrapt te worden.'


Als hij de dader blijkt te zijn, voldoet de mannelijke verdachte in Winschoten perfect aan het profiel. Hij gaf een interview aan RTV Noord als ooggetuige. 'Ik ben de tel een beetje kwijt', antwoordde hij op de vraag hoeveel branden hij had gezien. Ook wisselde hij diverse tweets uit met de burgemeester, waarin hij hem vroeg langs te komen in zijn buurt om de schade te bekijken.


Zou de pyromaan zijn evenknie in Vught hebben geïnspireerd? Daar telde politie deze week een 43ste verdachte autobrand, nadat de rust voor een half jaar was weergekeerd. 'Dat zou kunnen,' zegt Van Ameling. 'Misschien was het uit met zijn vriendin, of is hem de deur gewezen bij zijn uitzendbaan. Dan heeft hij even afleiding gehad, maar komt nu de drang weer opzetten.'


Voordat hij de auto in brand stak, heeft hij waarschijnlijk een biertje gedronken. Van Ameling: 'Dat doet 90 procent van de pyromanen, anders durven ze het niet aan.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden