Een prachtige combinatie van Rob Clerc

TON SIJBRANDS

De laatste vier rubrieken stonden alle in het teken van het spelbeeld dat de partij Schwarzman - Sipma (Amersfoort 2011) kenmerkte. Onze mini-serie over dat fascinerende thema van een gesloten klassieke positie bij een opgedrongen zwarte randschijf op 36 (of een witte op 15) mag evenwel niet worden afgesloten zonder aandacht te schenken aan een van de mooiste partijen die ooit in dit genre zijn gespeeld.

Ik doel op het interlandduel dat oud-kampioen Rob Clerc in december 1994 van de Wit-Rus Alexander Voronitsj won.

Clerc-Voronitsj

Nederland - Wit-Rusland 1994

1.32-28 17-22 2.28x17 11x22 3.37-32 12-17 4.31-26 6-11 5.36-31 8-12 6.32-27 16-21 7.27x16 22-28 8.33x22 18x36 9.41-37 19-23 10.37-32 12-18 11.39-33 14-19 12.32-27 7-12 13.16x7 2x11 14.35-30 1-7 15.30-25 19-24 16.25x14 10x19 17.44-39 4-10?

Hoewel het ditmaal een 15x15- in plaats van een 16x16-stand betreft, begaat Voronitsj precies dezelfde strategische fout als Sipma tegen Schwarzman. De tekstzet biedt wit namelijk de gelegenheid veld 28 te veroveren en daarmee een buitengewoon aantrekkelijke en gunstige klassieke stelling op het bord te brengen.

'Voronitsj had, nu het nog kon, 17...17-22 moeten spelen', schreef ik 17 jaar geleden in mijn rubriek in de Volkskrant, en daar denk ik nog steeds niet anders over.

18.38-32! 10-14 19.33-28! 15-20 20.39-33! 5-10 21.42-38 10-15 22.40-35!

Zie diagram 1

22...20-25(?)

Zwart stònd al slecht, en na de tekstzet lijkt het pleit zelfs in analytische zin beslecht. Daarom had hij hoe dan ook 22...24-29(!) 23.33x24 20x40 24.45x34! en nu bijvoorbeeld 24...3-8 (bedoeling: 25.43-39? 17-22!! +) gevolgd door 14-20-24 moeten proberen.

Natuurlijk: de constatering dat - zoals ik destijds schreef - 'het klassieke afspel niet veel goeds belooft', blijft van kracht. Maar helemaal vanzelf komt de winst voor wit toch niet tot stand.

Stel namelijk dat hij rustig de tempi uitspeelt en aanstuurt op de laat-klassieke 12x12-stand uit de vorige rubriek, te weten 13/19, 21, 23, 24, 26 en 36 versus 25, 27, 28, 30, 32, 33, 35, 37/39, 45 en 47. Dat wil zeggen: dit is de stelling die bij zwarts hardnekkigste verweer in Schwarzman - Sipma zou zijn ontstaan.

Het probleem is alleen dat Clerc in dit scenario één tempo minder heeft, zodat schijf 45 zich ditmaal op hetzij 48, hetzij 49 of 50 bevindt. En hoe ik de afgelopen weken ook gezocht heb (en de computer 'overuren' heb laten maken) - het is mij (ons) níet gelukt de verdediging 37...17-22 38.28x17 21x12 39.33-28 23-29!! 40.39-33 (40.50-45 19-23!! =) 40...18-23 41.28-22 29-34! en 42...23-28 enz. te kraken. Wat dus zou inhouden dat wit het vanuit de stand na 24 zetten van een (heel?) ander plan moet hebben.

23.45-40! 14-20 (hoe wit ook na 23...3-8 24.49-44! 11-16 25.43-39!! zou hebben gewonnen, heb ik in 1994 al laten zien; weliswaar waren niet al mijn varianten even deugdelijk, maar een kniesoor die daarover valt) 24.50-45! (eerst zo) 24...11-16 25.43-39! (nu pas)

Zie diagram 2

25...24-29 26.33x24 20x29

Wat moest zwart anders? Evenals op de 24ste zet was 25...3-8? uitgeschakeld door een simpel damzetje, en 25...9-14 26.49-43! (26...3-9 27.46-41 +) was positioneel onspeelbaar. De opstoot naar 29 zal door Clerc evenwel met een prachtige combinatie worden beantwoord:

27.47-41!! 36x47 28.27-22! 47x50 29.22x2 50x6 30.2-8!! (de even fraaie als verbluffende pointe van wits voorafgaande zetten) 30...13x2 31.32-28 6x30 32.35x4

In plaats van het op dit moment op te geven (wat misschien wél zo passend was geweest), maakte Voronitsj de vijandelijke dam met schijfverlies onschadelijk (32...29-33 33.4x39 23-28 34.39x8 3x12), om elf zetten later natuurlijk alsnog te capituleren.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden