reportagekroegentocht

Een plensbui, en daar gáát de anderhalve meter

Een kroegentocht in coronatijd gaat niet zonder bokkensprongen, blijkt vrijdagavond in Leiden. ‘Wat moet ik dan zeggen: ga maar in de regen staan?’

Jongeren drinken vrijdagavond in de regen een drankje onder een paraplu op het terras van café De Uyl van Hoogland in Leiden. Beeld Freek van den Bergh

Het is half tien op vrijdagavond als de donkere wolken boven de Leidse binnenstad eindelijk hun zware regendruppels loslaten. ‘Hier kun je dus niet op anticiperen’, zegt Sander Dubbeldeman, eigenaar van café De Uyl van Hoogland, terwijl hij door de regen komt aangehold.

Naast de Hooglandse Kerk heeft het café de ruimte gekregen om het terras uit te breiden. Zo kunnen ze meer mensen bedienen en zich aan de coronamaatregelen houden: een creatieve oplossing die je in veel Nederlandse steden ziet. Maar één wolkbreuk en de mensen duiken hutjemutje samen onder parasols en zonneschermen. Dubbeldeman: ‘Wat moet ik dan zeggen: ga maar in de regen staan?’

Sinds 1 juni mag de horeca weer open, met een flinke waslijst aan regels vanwege het coronavirus. Volgende week zullen deze nog iets verder versoepelen. De meeste bezoekers doen hun best om zich aan de maatregelen te houden, maar dat is in de praktijk niet altijd even makkelijk. Het aantal gasten dat naar binnen mag, is beperkt. Terrassen bieden een uitkomst, zeker voor kleinere cafés. 

‘Het is eigenlijk ideaal’, zegt Wouter (30) op het terras van Estaminet Schommelen, aan de andere kant van het historische centrum van Leiden. Het café mocht een paar tafels neerzetten op Het Gerecht, een pittoresk pleintje. ‘Voor veel kroegen moet je reserveren, je komt niet zomaar binnen. Je moet het plannen en dat is een beetje ongemakkelijk,’ zegt Wouter. Hij zit daar samen met Floor (31) en een ander stelletje (twee huishoudens, twee tafeltjes, anderhalve meter). Voor Floor voelt het buiten veiliger dan binnen. ‘Je hebt ook familieleden met wie je voorzichtig wilt zijn’.

Terughoudendheid 

Eigenaar Harold Fleurke merkt een zekere terughoudendheid bij het cafébezoek. ‘Je ziet minder volk, mensen gaan niet meer zoveel de kroeg in.’ Schommelen is een van de kleinere cafés in Leiden en Fleurke heeft op de vierkante meter uitgerekend hoeveel mensen er naar binnen mogen: dertien.

Veel spontane gasten ziet hij daar niet bij. ‘Ik heb gelukkig vaste gasten, maar veel andere groepen, zoals studentenhuizen, kunnen niet naar binnen. En de internationale studenten en expats zijn er ook niet meer.’ De sfeer is weg, vindt hij. ‘Als café functioneer je nagenoeg niet. De interactie tussen gasten is minder.’ Hij vreest voor de winter. ‘Voor kleinere zaken hangt het als een zwaard van Damocles boven je hoofd. Want met alleen binnen ga je het niet redden.’

Aan de Nieuwe Rijn in Leiden is het vrijdagavond een drukte vanjewelste en zitten de terrassen vol. Beeld Freek van den Bergh

Aan het begin van de avond is het nog prachtig zomerweer, hoewel de bloemkoolwolken zich opstapelen aan de horizon. Aan de Nieuwe Rijn is het een drukte vanjewelste en zitten de terrassen vol. Esmée (24) staat zelfs even kort in de rij voor een plek op het terras van de Einstein. ‘Dit is de eerste keer dat ik in de rij sta. Het is het wachten wel waard.’ Aan een cafébezoek durft ze zich wel te wagen. ‘Zolang het maar goed geventileerd is. En buiten voel ik me veilig.’

Aan het terrasbezoek komt subiet een einde als er een wolkbreuk uitbreekt. ‘Hier is geen protocol voor,’ zegt Sander Dubbeldeman onder een parasol bij café De Uyl van Hoogland, terwijl overal zomers geklede cafégangers als rillende pinguïns dichter op elkaar gaan staan. ‘Sterker nog: bij onweer moet ik mensen binnen een plek kunnen bieden voor hun veiligheid. Daar mogen nu officieel maar dertig man in. Bij de overheid is hier ook niet over nagedacht.’

Binnen in De Uyl is er een looproute voor rokers, er wordt gewerkt met timeslots en reserveringen op de website. Dubbeldeman: ‘De spontaniteit is weg. En mensen zijn schuw. Dat merk je, we draaien soms zestig procent minder.’ Een terras is het beetje spontaniteit dat de horeca rest. ‘Het wordt een seizoenszaak’, zegt Dubbeldeman. ‘Als het goed weer is heb je een goede dag, als het slecht weer is draai je geen omzet. Je hebt een soort strandtent.’

Onwerkbaar

Voor sommige uitbaters een van de redenen om de deuren maar gesloten te houden. Martin Kleinpaste, eigenaar van De Kroeg: ‘Een terras is leuk maar daar win je de oorlog niet mee.’ Hij noemt de anderhalve meter ‘onwerkbaar’ en ‘stil op je stoel blijven zitten heeft niets met horeca te maken.’ In De Kroeg wordt vaak gedanst, maar dat mag nu niet. ‘Dat konijn kwam ook opeens uit de hoge hoed.’ 

Kleinpaste pleit voor de Engelse manier, waar je inmiddels op één meter mag zitten. Als er nieuwe uitbraken uitblijven, ‘kun je voorzichtig en verantwoord een stapje naar volledige opening nemen.’ Tot die tijd heeft het weinig zin, vindt hij. ‘De voorschriften spreken elkaar tegen en zijn onwerkbaar om aan te voldoen.’

Daar komt het handhaven nog bij. Hoewel boa’s controles uitvoeren en boetes opleggen – uit een rondgang van het AD bleek overigens dat er vrijwel nergens wordt gehandhaafd en beboet – ligt de primaire verantwoordelijkheid dat mensen zich aan de regels houden bij de café-eigenaar. ‘Vreemd en vermoeiend’, vindt Dubbeldeman. ‘Je richt je café en terras zo goed mogelijk in volgens alle voorschriften. Toch worden de regels af en toe verbroken, dat is onvermijdelijk. Mensen begrijpen de maatregelen heel goed, maar vergeten ze net zo makkelijk, zeker na een paar biertjes.’

Niet leuk meer

‘Ik vind het ook niet leuk om politieagent te moeten spelen,’ zegt barvrouw Noa Geensen in bruine kroeg Jantje van Leiden, net om de hoek, zonder terras. Buiten begint het te hagelen. ‘We hebben veel vaste gasten die elkaar buiten het café ook veel zien, zonder regels. En dan moeten ze hier opeens afstand houden. We zijn een ontmoetingsplek.’ In het café zit Estrella (53), die de maatregelen ‘tenenkrommend’ vindt. ‘Uitgaan is eigenlijk niet leuk meer.’ Haar tafelgenoot René (46) is wel van de regels: er ontspint zich een discussie. ‘Vrijheid, die heb ik thuis. Hier zijn we te gast. En het is ook voor jouw veiligheid.’

Terwijl het buiten bliksemt, spelen twee jongens vrijdagavond een potje pool in The Church in Leiden. Beeld Freek van den Bergh

Even verderop moet je over een plas heen springen om in poolcafé The Church te komen. Omdat er gepoold en gedart wordt, zijn er weer extra regels waar het café rekening mee moet houden. ‘Zelfs voor darten moet je nu reserveren en degene die niet speelt moet zitten’, zegt barman Jasper van Buren. Door onduidelijkheid over de regels gingen ze later open. Hoewel het nu redelijk druk is, loopt het ook hier nog geen storm. ‘Van de week heb ik drie uur alleen gestaan.’

Het blijft stortregenen en rond middernacht is het gezellig in Schommelen. Met passen en meten kan de anderhalve in acht worden genomen. ‘Als jij nou bij de gokkast gaat zitten’, gebaart de barvrouw. ‘Misschien is dit wel een goede avond voor cafés,’ denkt eigenaar Fleurke hardop. ‘Door de regen ben je noodgedwongen binnen, en ervaar je weer wat de kroeg eigenlijk is. Dit is een goede avond, maar niet reëel. Normaal gesproken heb je nu nog twee mensen en vraag je je af of je de tent niet beter kunt sluiten.’

Wat zijn de regels nu?

- Je moet buiten verplicht aan een tafeltje zitten. Staan mag niet. Reserveren is niet verplicht, tenzij je binnen wilt zitten. Er mogen maximaal dertig mensen binnen zijn. De anderhalve meter afstand is leidend, dus in een klein café kunnen minder mensen terecht.

- Iedereen moet anderhalve meter afstand houden, behalve tweetallen en leden van hetzelfde huishouden. Vanaf drie personen wordt gecontroleerd of je tot hetzelfde huishouden behoort.

- Voordat je gaat zitten, vindt een kleine ‘triage’ plaats met gezondheidsvragen.

- Op het terras geldt voor het personeel een uitzondering op de anderhalve meter bij het opnemen van bestellingen, serveren van drankjes en afruimen.

Wat verandert er per 1 juli?

- Veel van de bovenstaande regels blijven gelden. Staan is nog steeds niet toegestaan, binnen en buiten.

- Er mag wel minder dan anderhalve meter afstand tussen de tafels zitten als er een zogenoemd kuchscherm is geplaatst. 

- Er mogen honderd gasten naar binnen, als daarvoor plek is. Reserveren is niet meer verplicht, tenzij er meer dan honderd mensen binnen of meer dan 250 mensen buiten zijn. Dan zijn reserveren vooraf en gezondheidsvragen verplicht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden