ReportageStudenten MBO

Een plan B voor mbo-studenten die in de luchtvaart willen werken

Nog voordat ze hun eerste werkdag hebben gehad, worden studenten luchtvaartdienstverlening geholpen een carrièreswitch te maken. Want werk, dat is er even niet in de luchtvaartsector.

Mbo-studenten doen hun veiligheidsroutine in een namaakvliegtuig.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het is een imposant ­gezicht. Zes studenten luchtvaartdienstver­lening zitten op een rij in een leslokaal van de Rotterdamse ROC Zadkine. Naast ze staat een ­incheckbalie, achter ze torent een vliegtuigromp boven ze uit.

De studenten schuifelen ongemakkelijk heen en weer op hun plastic vliegveldstoeltjes. Normaal komen ze naar dit lokaal om toekomstige werksituaties te oefenen. Vandaag staat die toekomst zelf op het programma, of wat daarvan overblijft.

Het zijn mbo-niveau-4-studenten: vijf meisjes en één jongen – vrijwel allemaal onberispelijk gekleed. Dit is hun laatste jaar. Normaal ­zouden ze vanaf februari hun af­studeerstage lopen bij een luchtvaartmaatschappij om daarna, zo is de vurige hoop, aan de slag te gaan als stewardess of steward.

Dat is nu allemaal hoogst on­zeker. Op de vliegvelden is het al ­tijden stil. En dus zitten ze hier om met hun docenten en de op­leidingsmanager te bespreken hoe het verder moet.

Hard geraakt

Opleidingsmanager Fleur Helsemans neemt het woord. Er zijn meer opleidingen binnen het mbo die het moeilijk hebben, zegt ze. Maar de opleiding luchtvaartdienstverlening wordt misschien wel het hardst geraakt. Helsemans: ‘Wat zal het zijn? Nog maar 20 procent van de vluchten gaat door?’

En dus willen ze graag van de ­studenten weten ‘hoe ze naar de toekomst kijken’. En wat ze de rest van dit jaar willen doen. ‘Hoe kunnen we het onderwijs zo inrichten dat jullie je toch zo goed mogelijk kunnen ontwikkelen?’

Ze zegt het niet expliciet, want ze hoopt dat het niet uitkomt, maar Helsemans houdt er rekening mee dat geen van haar studenten stage zal lopen dit studiejaar. Of er werk voor ze is als ze straks afstuderen? Al even onzeker. ‘KLM is nu stewardessen aan het omscholen voor de zorg’, vervolgt ze monter. ‘Misschien willen jullie ook zoiets?’

Dat de studenten hun droombaan misschien moeten opgeven: het dringt niet meteen door. Jeremia (18) vraagt wanneer ze kan solliciteren op een stageplek. ‘Vorig jaar deed ik dat vijf maanden van tevoren. Nu hebben we nog maar een paar maanden. Hoe moet dat nu?’

Écht, ze gaan er alles aan doen om studenten die ‘stage-ervaring’ te geven, belooft Helsemans. Er wordt druk overlegd met de luchthavens. ‘Maar wij denken ook na hoe we jullie vaardigheden kunnen meegeven voor andere sectoren.’

De studenten knikken begripvol, om vervolgens weer te beginnen over het vak dat ze zo graag willen leren. Isabella (20) wil weten of ze voor de praktijklessen in het vliegtuig acteurs kunnen huren. ‘Nu ­oefenen we steeds op elkaar, daar ­leren we niet meer van.’ Jeremia: ‘Misschien kunnen we oefenen met afgestudeerden?’

Dan grijpt een van de docenten in. ‘We zitten weer op het luchtvaartstuk, maar we zijn hier om verder te denken.’

Beroepskeuzetest

Uiteindelijk komen er ideeën. Eerst aarzelend. De studenten zouden wel een ehbo-cursus willen volgen. Of een lesje visagie. Misschien kan er een voorlichtingsdag komen voor vervolgopleidingen?

De 18-jarige Denise vertelt dat ze altijd stewardess heeft willen worden. Nu alles stilligt heeft ze een beroepskeuzetest gedaan, daar kwam ‘zorg’ uit. ‘Ik dacht: dat is ook leuk.’ Een andere student overweegt de lerarenopleiding Spaans. Want ­leraren blijven altijd nodig, zegt ze.

Zelfs Isabella, een van de studenten die het meest gepassioneerd over haar toekomst in de lucht praat, blijkt een plan B te hebben. Als ze geen stage kan lopen en vervolgens geen baan kan vinden, wil ze de opleiding binnenhuis­architectuur ‘een kans geven’.

Het zou zomaar realiteit kunnen worden. Een paar weken na de bijeenkomst en een hoop besmettingen verder, is duidelijk dat de kans dat ze nog stage gaan lopen ‘erg klein’ is, zegt Helsemans telefonisch. Dat hebben ze de studenten ook laten weten. Het slechte nieuws was wel doorgedrongen. De studenten, zegt de opleidingsmanager, hebben ‘berustend gereageerd’.

Kaya Bouma volgt de komende tijd het Rotterdamse ROC Zadkine. In de onderwijssector wordt het mbo misschien wel het zwaarst op de proef gesteld door de coronacrisis: een tekort van twintigduizend stageplekken, dreigende studievertraging, praktijklessen die in de knel raken, en veel online lessen. 

Eerder in deze serie

Onlinelessen werken niet voor kwetsbare studenten; zeven maanden werk in twee weken tenietgedaan

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden