Een Parijse conciërge die Kant en Tolstoj leest

Op de middelbare school vertelde mijn lerares Frans over een typisch Frans fenomeen: de conciërge. De Franse conciërge heeft altijd een rothumeur, draagt vormeloze vesten in een onbestemde kleur, stooft haar cassoulet vanaf ’s ochtends vroeg en houdt vanuit haar loge, vanachter een groezelig gordijntje, iedereen in de smiezen....

Ik kan me nauwelijks voorstellen dat deze conciërges nog bestaan, maar schrijfster Muriel Barbery maakte zo’n type tot hoofdpersoon van haar nieuwe roman Elegant als een egel. Deze Madame Michel is voor ‘haar’ bewoners in het luxe herenhuis midden in Parijs een voorbeeldige conciërge, met een glazige blik, traag sloffend en omgeven door een walm van opgewarmde koffie.

Maar achter dit voorkomen schuilt een intelligente vrouw die al haar vrije tijd doorbrengt met zichzelf ontwikkelen op het gebied van literatuur, filosofie, film, muziek en schilderkunst. Terwijl in de voorkamer de televisie tettert, omgeeft Madame Michel zich in haar achterkamer met Japanse films, Kant en Tolstoj.

Barbery, bekend van haar succesvolle debuut De delicatesse over een culinair recensent (die in dit boek een cameo maakt), voert tegelijk met de conciërge een twaalfjarig hoogbegaafd meisje op. Deze Paloma bewoont met haar lawaaierige en domme familie een van de appartementen. Ze is van plan zelfmoord te plegen. Om zichzelf op andere gedachten te brengen houdt ze een schrift bij met ‘diepzinnige gedachten’ over de schoonheid van het leven.

De combinatie van filosofische bespiegelingen van de conciërge en de zen-achtige gedachten van het meisje, zijn zo typisch Frans dat je je de verfilming van Jean-Pierre Jeunet (van Le fabuleux destin d’Amélie Poulain) al bijna voor je ziet.

Die film is er nog niet (aan het script wordt gewerkt), maar mocht het zover komen, dan komt Barbery’s originele idee daarin vast beter uit de verf dan in haar boek. De driehonderd pagina’s daarvan zijn nodig om het verhaal reliëf te geven, maar maken het ook zwaar en traag.

Wineke de Boer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.