Een paradijs voor de oudere Jehova's op aarde

Oudere jehova's missen in tehuizen het contact met gelijkgestemden. De woongroep van Jah-Jirah Woonzorg is een succes. 'Hier ben ik eindelijk onder eigen volk.'

DOOR HAROON ALI

'Ik woon in het paradijs', zegt Annie van Vianen (87) tijdens de lunch van woongroep Jah-Jireh. Met een sterk Rotterdams accent, en een twinkeling in haar ogen: 'Wilt u ook een invitatie voor het paradijs?' Haar tafelgenoten, net als Van Vianen ook Jehova's getuigen, lachen hartelijk mee terwijl ze hun boterhammen in vieren snijden.

Jah-Jireh (Jehovah voorziet) is de eerste woongroep voor oudere Jehova's getuigen in Nederland. Op verdieping 5 tot en met 8 van de flat aan de Kelloggplaats in Rotterdam wonen ze met 62 geloofsgenoten bij elkaar. 'In het vorige verzorgingshuis was ik nul komma niets waard. Ik ben zelfs weggelopen', zegt Carola Selder (82). Ze heeft net een aantal operaties achter de rug en oogt vermoeid. 'Hier ben ik eindelijk onder mijn eigen volk.'

Oudere Jehova's getuigen missen in tehuizen het contact met gelijkgestemden, zegt voorzitter Rien de Haan (63) van Jah-Jireh Woonzorg. Zijn kantoor huist in een verbouwd appartementje, aan de muur hangen schilderijen van bijbelse taferelen. 'Hier kunnen zij hun geloofsovertuiging uiten in een veilige omgeving. Ze zijn niet langer het buitenbeentje.'

De woongroep bestaat nu een jaar, en is een succes. Er staan zestig Jehova's getuigen op de wachtlijst en volgend jaar opent een nieuw verzorgingshuis in Wageningen zijn deuren. Initiatiefnemer De Haan schat dat 1.200 ouderen van de ruim 30 duizend Jehova's getuigen in Nederland zorg nodig hebben. Hij zoekt daarom in het hele land naar nieuwe locaties.

Het project wordt nauwlettend gevolgd door het Kenniscentrum Zorginnovatie van de Hogeschool Rotterdam. Onderzoeker Susan Hupkens (49): 'Het interessante aan dit zorgconcept is dat de identiteit en de wensen van bewoners op de voorgrond staan.' De onderzoekers, geen geloofsgenoten, kijken nu of dit concept ook elders is toe te passen.

Woongroep Jah-Jireh is volledig afgestemd op de levensstijl van Jehova's getuigen. Dus geen verjaardagen of andere 'wereldse feestdagen', ook geen bingo. Bewoners worden verder geacht de bijbelse normen en waarden te respecteren. Ongehuwd samenwonen is niet toegestaan, roken ook niet, alcohol alleen met mate. 'Als iemand zijn identiteit dreigt te verliezen, proberen we met zijn allen diegene te helpen', aldus De Haan.

Twee keer per week gaan bewoners naar de Koninkrijkzaal, 300 meter verderop. 'Daar bespreken we thema's uit De Wachttoren', zegt De Haan. 'Ouderen die slecht ter been zijn, laten we via een radioverbinding meeluisteren.' In vier gemeenschappelijke woonkamers kunnen ouderen elkaar ontmoeten. Er is ook een bibliotheek ingericht met kasten vol bijbelse literatuur en een beamer voor films.

Jah-Jireh eist dat de dertig medewerkers van zorgorganisatie Laurens naast medische kwalificaties ook hetzelfde geloof hebben. Hen vinden was geen probleem, zegt De Haan. 'We hadden 200 aanmeldingen.' Zeven appartementen worden bewoond door mantelzorgers, ook Jehova's getuigen. En dan is er nog een breed netwerk van honderd gelijkgestemde vrijwilligers.

'Bewoners, medewerkers en vrijwilligers beschrijven de woongroep als een warme deken', zegt Hupkens van het Kenniscentrum Zorginnovatie. Het onderzoek naar woongroep Jah-Jireh is nog in volle gang, de resultaten worden begin juli verwacht. 'We zien wel al één aandachtspunt: de toewijding van zorgmedewerkers en vrijwilligers is zo groot, dat de vraag is of dat op de lange termijn is vol te houden.'

In het knusse appartement van Lenie de Haan (97) is de schoonmaakster net klaar. De Haan geeft haar een kus en een knuffel. 'Wij zien elkaar als zussen.' De Haan is de oudste bewoner, en tevens de moeder van Rien de Haan. Haar zoon vult aan: 'Een huishoudelijke hulp moet je kunnen vertrouwen, en geloofsgenoten vertrouwen elkaar blindelings.' Zijn moeder wilde eerst niet verhuizen naar dit appartement van 60m², maar ze is nu blij met alle persoonlijke aandacht. 'Ze komen zelfs mijn ogen druppelen.'

Ook Annie van Vianen was ontroerd toen een vrijwilliger haar laatst mee naar buiten nam. 'Ik ben 63 jaar lang van deur tot deur gegaan, maar ik kan niet meer lopen. Daarom zette de vrijwilliger mij in mijn rolstoel op het plein, met een stapel van ons tijdschrift Ontwaakt! op mijn schoot. Ik had het prediken zo gemist.' Haar ervaringen kon ze daarna weer delen met een begeleidster, die de drang om te prediken als geen ander begrijpt.

Versterkt deze hechte woongroep niet het isolement van Jehova's getuigen, die bekend staan als een gesloten religieuze gemeenschap? 'We kiezen zelf voor een zekere geslotenheid', zegt De Haan. 'Jehova's getuigen leven heel bijbelvast. Ik zeg niet dat we beter zijn dan anderen, maar wij kiezen er wel bewust voor om ons aan bepaalde zaken te onttrekken en onze kinderen te beschermen. Daar vallen wij niemand mee lastig.'

Toch waren niet-gelovige bewoners bang voor de intrek van tientallen Jehova's getuigen in hun flat, herinnert De Haan zich. 'De reacties tijdens onze introductiebijeenkomst waren soms ronduit boosaardig. De angst was dat we elke zondag met onze rollators langs de deuren zouden gaan.' Maar toen massale prediking uitbleef, keerde de rust terug in de stille seniorenwijk. De Haan: 'Wij Jehova's getuigen zijn ook maar normale mensen.'

SAMEN OUD WORDEN

Zorginstellingen spelen steeds vaker in op de culturele, religieuze of sociale identiteit van ouderen. Zo richt WZH Transvaal in Den Haag zich onder meer op Surinaams-Hindoestaanse ouderen. 'Kousenband of vandaag toch erwtensoep?', adverteert de folder. Turkse en Marokkaanse ouderen kunnen terecht in zorghuis ¿efkat in Boxtel. Gereformeerde ouderen kunnen naar verpleeghuis Salem in Ridderkerk en verpleeghuis Beth Shalom in Amsterdam heet joodse ouderen welkom. In woonzorgcentrum De Rietvinck, ook in Amsterdam, is er 'roze dagbesteding' voor homoseksuele ouderen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden