Column

Een paar sprintjes voor het nieuwe leesseizoen

Mooie boekjes van Evelien Vos en David Markson beveelt Arjan Peters aan, ter voorbereiding op een nieuw leesseizoen.

Beeld Marie Wanders

Om in sportzomertermen te blijven: dit seizoen wachten ons twee cols van de buitencategorie, te weten de roman Kwaadschiks van A.F.Th. van der Heijden (november, 1.408 pagina's), en Het achtste leven van Nino Haratischwili (januari, 1.248 pagina's). Met zo'n vooruitzicht is het zaak om koelbloedig op te starten met een paar sprintjes om de spieren los te maken en tijdig in conditie te zijn voor het zwaardere werk.

Twintig zinnen slechts telt het verhaal 'Amsterdamsestraatweg' van Evelien Vos (1987), opgenomen in haar debuutbundel Zeer korte liefdes (Afdh uitgevers; euro 12,-). Een studente heeft een korte nacht bij een jongen doorgebracht die het daarbij wil laten. 'Ik fiets de Amsterdamsestraatweg staand op mijn trappers. Het blauw van de lucht is blauwer, het wit van de moskee witter. De stad is als een buitenzwembad in de winter.'

Duidelijkheid brengt genadeloze helderheid, zegt Vos zonder deze woorden, en als ze op de Amsterdamsestraatweg in Utrecht doelt, dan laat ze haar vertelster liefst vijf kilometer rechtop staan - genoeg om haar verdriet eruit te trappen.

Minimalistisch is ook de prozatekst Wittgenstein's Mistress (1988) van David Markson (1927-2010), net verschenen in de mooie Nederlandse vertaling van Lieke Marsman, uitgegeven door de veelgeprezen Nieuwe Toneelbibliotheek (euro 10,-). De monoloog van een schilderes die lang geleden een zoon heeft verloren, en die haar ontregelde geest wil ordenen in een keten van associaties, vragen en opzienbarende feiten. Leonardo da Vinci heeft waarschijnlijk nooit jongens sneeuwballen zien gooien. Waarom onthoudt ze zoiets? Ze heeft geen idee.

En Guy de Maupassant lunchte elke dag op de Eiffeltoren, omdat dat de enige plek in Parijs was vanwaar hij niet naar dat ding hoefde te kijken.

Die anekdote kende ik. Het juiste citaat is dat De Maupassant 'graag' op die verfoeide Eiffeltoren lunchte. Misschien is hij er nooit geweest. Zeer onwaarschijnlijk is dat hij er elke dag zat te lunchen, in de drie jaar tussen de opening van de Eiffeltoren en de opname van de schrijver in de psychiatrische inrichting van Passy.

Wat ik bedoel: de vertelster in Wittgenstein's Mistress is onbetrouwbaar maar intrigerend. Op 3 september gaat deze monoloog in première in theater Perdu in Amsterdam. Ik hoop en vertrouw erop dat actrice Laura Mentink niet alleen de tekst uit haar hoofd heeft geleerd, maar ook de witregels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden