Een paar dagen pais en vree

Hoe eensgezind zijn Frankrijk en de VS nu eigenlijk? Hun viering van D-Day vormde de opmaat voor unanimiteit in de VN over Irak....

Van onze correspondent Fokke Obbema

'Eeuwig dankbaar' toonde de Franse president Chirac zich jegens de Amerikanen zondag in Normandiwaar de bevrijding van Europa door de geallieerden werd herdacht. Van zijn kant bleek de Amerikaanse president Bush al even warme gevoelens te koesteren voor zijn gastheer, met wie hij een jaar eerder nog zo hard over de Irak-oorlog was gebotst.

De VS zullen niet aarzelen opnieuw hun Europese bondgenoten te hulp te schieten, zo liet hij 'vriend' Chirac weten. In het weekend kwamen de twee leiders elkaar ook tegemoet over de overdracht van soevereiniteit in Irak; zij smeedden hun consensus over een VN-resolutie die leidde tot de unanieme stemming dinsdag.

Maar na hun stichtelijke woorden op zondag zijn Chirac en Bush weer in een gewone werkweek beland, waarin zij praktische vragen dienen te beantwoorden. Wat wordt de rol van de NAVO in Irak, met welk percentage moet de schuldenlast van Irak worden verlicht en hoe valt democratie in het Midden-Oosten te bewerkstelligen?

Bij de beantwoording van die drie vragen is er op zijn minst licht waarneembaar tussen de uitlatingen van Bush en Chirac. Want terwijl de Amerikaanse president een hartstochtelijk pleidooi hield voor een grotere NAVO-rol, merkte Chirac zuinig op dat het 'niet het doel van de NAVO is om te intervenin in Irak'.

Franse bedenkingen zijn er ook wat betreft het Amerikaanse plan om de schuldenlast van Irak drastisch te reduceren. Bush vindt dat het Westen 80 procent of nog meer moet kwijtschelden. Maar Frankrijk wijst op het vermogen van Irak om, anders dan menig ontwikkelingsland, zelf inkomsten uit olie-export te genereren. Een reductie van de schuldenlast met 50 procent is in Franse ogen wel op zijn plaats.

Dit Frans-Amerikaanse meningsverschil zou als een kleine botsing in een normaal onderhandelingsspel kunnen worden afgedaan, ware het niet dat de twist opnieuw over Irak gaat. Juist over het onderwerp waarover beide partijen zo heftig hebben geruzied, treedt frictie op. En dat terwijl hun verzoening nog maar nauwelijks is begonnen. De VS en Frankrijk riskeren een nog niet geheelde wond opnieuw te irriteren.

Dat risicio is nog groter als het gaat om het Amerikaanse plan voor het Midden-Oosten, dat Chirac van spottend commentaar voorzag. Dat gebied heeft 'geen behoefte aan missionarissen van de democratie', zei de president. De Franse ervaring is dat democratie zich niet van buitenaf laat opleggen; wat voor de Fransen ook een reden was om sceptisch tegenover de Amerikaanse interventie in Irak te staan. Met zijn honende opmerking raakte Chirac dus opnieuw de zwakke plek, die Irak in de Frans-Amerikaanse relaties blijft vormen.

Wegen deze punten van frictie zwaarder dan de verbroedering rond D-Day en de unanimiteit over de VN-resolutie? Het is nog te vroeg daar een stellige uitspraak over te doen. Maar wie in Normandioopte dat er een einde zou komen aan verdeeldheid in het westerse kamp, is inmiddels al bedrogen uitgekomen. Die illusie heeft nog geen drie dagen stand gehouden.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden