NieuwsRacisme

Een op vijf discriminatie- en racismemeldingen in Amsterdam gaat over anti-zwart racisme

Van alle meldingen van racisme en discriminatie in de regio Amsterdam is 1 op de 5 gericht tegen zwarte mensen. Niet eerder werd dit anti-zwarte racisme afgezet tegen het totaal aantal meldingen van racisme en discriminatie. Het Amsterdamse meldpunt MDRA brengt hierover vandaag het rapport Anti-zwart racisme in de regio Amsterdam uit.

Een antiracismebetoging in het Nelson Mandela Park in Amsterdam-Zuidoost, 10 juni.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het Amsterdamse meldpunt begon in 2017 als eerste Nederlandse discriminatievoorziening met het registreren van meldingen onder de noemer anti-zwart racisme. Het uitroepen door de Verenigde Naties van het decennium voor mensen met een Afrikaanse herkomst in 2015 ging hieraan vooraf. Sinds vorig jaar erkent de Europese Unie anti-zwart racisme als een specifieke vorm van racisme, al houdt de EU de term ‘afrofobie’ aan.

Herkomst/huidskleur is de meest voorkomende discriminatiegrond en vormt in Amsterdam en omliggende plaatsen 54 procent van het totaal. Van alle meldingen in de afgelopen drie jaar op basis van deze discriminatiegrond, valt zo’n 40 procent onder de noemer anti-zwart racisme. In 2017 en 2018 kwamen ongeveer evenveel individuele meldingen van anti-zwart racisme binnen (84 en 85 keer), vorig jaar waren dat er 103. 

Op basis van het eerste halfjaar verwacht het meldpunt dit jaar 50 procent meer meldingen van racisme en discriminatie dan in 2019. Onder meer de racistische bejegening van Aziatisch uitziende mensen als gevolg van de coronacrisis, zoals eerder in kaart gebracht door de Koreaanse tolk-vertaler Jiye Seong-Yu, stuwt de cijfers op.

Structureel probleem

Ook de dood van George Floyd en de daaropvolgende Black Lives Matter-demonstraties spelen een rol. ‘Mensen spreken zich daardoor sneller uit over racisme, zo zien we in onze cijfers terug’, zegt waarnemend directeur Vincent Verkoelen. Hij vindt 20 procent van het totaal veel. ‘Zeker als je bedenkt dat er twaalf wettelijke discriminatiegronden zijn, waaronder zwangerschapsdiscriminatie en leeftijdsdiscriminatie’. Daarbij weten volgens hem lang niet alle slachtoffers van anti-zwart racisme instanties zoals een meldpunt te vinden.

(Anti-zwart) racisme en discriminatie zijn volgens het rapport een structureel probleem en doen zich overal voor: in het onderwijs, op het werk, bij de politie, in de horeca of in de supermarkt. Verreweg de meeste meldingen de afgelopen drie jaar gaan over uitlatingen in de media, gevolgd door de werkvloer en ‘winkels en commercie’.

De zogenoemde ‘bulkmeldingen’, waarbij een aanleiding tot een hausse aan reacties leidt, zijn niet meegeteld. Toen Prem Radhakishun in een radioprogramma Sylvana Simons een ‘mislukte negerin’ noemde, leverde dat in Amsterdam alleen al 75 meldingen op. De term ‘bosneger’ op tv was in 2018 goed voor 23 meldingen.

Crêperie

Vorig jaar maakten drie mensen melding van racisme in een Amsterdamse crêperie. Zwarte mensen kregen daar te horen dat ze geen crêpe konden bestellen omdat de apparatuur stuk zou zijn, terwijl witte klanten volgens het meldpunt wel werden geholpen.

Het Amsterdamse meldpunt gaat ervan uit dat het aantal meldingen slechts een fractie is van het werkelijke totaal. Volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau stapt niet meer dan 3 procent van de slachtoffers van racisme en discriminatie naar de politie of naar een meldpunt. Om dit percentage op te krikken, probeert de gemeente Amsterdam door middel van nieuwe campagnes gemeenschappen aan te sporen dit wel te doen.

‘Mensen die racisme ervaren, twijfelen vaak aan zichzelf’, zegt Mitchell Esajas, vertrekkend bestuurslid van het Amsterdamse meldpunt in de Volkskrant. Hij is betrokken bij het Amsterdamse actieonderzoek. ‘Ze zijn gewend alledaagse opmerkingen op de werkvloer te slikken en accepteren het omdat het anders tot vervelende situaties kan leiden. Door middel van een campagne willen we duidelijk maken dat je er niet alleen voor staat als het jou overkomt.’

Lees ook

Racisme dat specifiek gericht is op mensen met een Afrikaanse achtergrond is een hardnekkig probleem en Nederland heeft er nog maar weinig weet van, stellen Mitchell Esajas en Vincent Verkoelen van het Amsterdamse discriminatiemeldpunt in dit interview.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden