Een op twee asielzoekers mag blijven

Veel meer asielzoekers dan wordt aangenomen mogen in Nederland blijven. Volgens een onderzoek van het Centrum voor Migratierecht van de Katholieke Universiteit Nijmegen krijgt bijna de helft een al dan niet tijdelijke verblijfsvergunning....

Het Nijmeegse onderzoek wordt eveneens vandaag gepubliceerd in het Nederlands Juristen Blad. De juristen N. Doornbos en prof. K. Groenendijk bekeken de dossiers van alle, ruim 84 duizend asielzoekers die in 1995, 1996 en 1997 naar Nederland kwamen. Daarvan kreeg tot juni vorig jaar 44 procent een vergunning. Omdat asielprocedures vaak jaren in beslag nemen, verwachten de juristen dat het percentage zal stijgen tot meer dan de helft.

De cijfers zijn veel hoger dan tot dusver door politici werd aangenomen. Staatssecretaris Kalsbeek van Justitie sprak onlangs over 20 procent, wat door haar voorganger Cohen ook als 'reëel' werd gezien.

Reden voor de discrepantie is de onderzoeksmethode, zegt Doornbos. Tot dusver werd het jaarlijkse aantal beslissingen van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) als leidraad genomen. 'Maar omdat meestal meerdere beslissingen per asielzoeker genomen worden, geeft dat een vertekend beeld. Soms wordt iemand eerst afgewezen, om vervolgens toch een vergunning te krijgen. Soms krijgt iemand eerst een vergunning en besluit hij door te procederen voor een betere status. Wij hebben per persoon gekeken wat de uiteindelijke beslissing is.'

Justitie echter heeft fundamentele kritiek op de onderzoeksmethode. Gedurende de tijd dat de groep asielzoekers werd gevolgd, viel een deel van hen af. Zij verlieten de procedure met onbekende bestemming, of trokken hun asielverzoek in. 'Daardoor is de onderzoeksgroep kleiner geworden', zegt een woordvoerster van het ministerie, 'wat een verhogend effect heeft op het percentage.' Ook tellen de onderzoekers voorlopige vergunningen volledig mee, terwijl die in de praktijk vaak worden ingetrokken. Daarnaast zegt het onderzoek weinig over de afgelopen jaren, waarin het landenbeleid strenger is geworden en het aantal vergunningen daalde. 'De onderzoekers hebben het over een tijd dat veel nieuwe A-statussen werden ingewilligd. Dat gebeurt nu veel minder.'

De juristen erkennen in hun onderzoek dat de cijfers nooit volledig betrouwbaar kunnen zijn - welke methode ook wordt gebruikt. Volgens Doornbos bewijst het onderzoek echter wel dat asielzoekers een serieuze behoefte aan bescherming hebben. 'Vaak wordt gezegd dat 80 procent alleen gelukszoekers zijn, maar dat blijkt niet zo. Het zijn met name mensen uit landen waarvan je objectief kunt vaststellen dat er mensenrechten werden of worden geschonden: Irak, Afghanistan, Bosnië.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden