Nieuws Burn-out

Eén op de vijf jonge artsen kampt met klachten van burn-out

Beeld Tijmen Snelderwaard

Het aantal jonge artsen met burn-outverschijnselen is de afgelopen jaren sterk gestegen. 20 procent van de doktoren onder de 35 jaar heeft nu dit soort klachten, tegenover 13 procent twee jaar geleden. 

Dat blijkt uit de tweejaarlijkse ‘Quickscan Bezieling’ van zorgverlenersorganisatie VvAA, waaraan een representatieve groep van ruim tweeduizend zorgprofessionals deelnam.

Daarmee scoren zij slechter dan het landelijk gemiddelde van 15 procent, en kennen zij duidelijk meer problemen dan hun oudere collega’s, die op 11 procent zitten.

‘Dit onderzoek bekrachtigt eerdere bevindingen hoe zorgelijk het met de jongste generatie artsen is gesteld’, zegt chirurg-in-opleiding Thomas Schok (31), tevens bestuurslid bij VvAA. ‘Dat verbaast me niet, ik maak het dagelijks mee. We moeten hier echt iets aan doen.’

Een kanttekening: universitair hoofddocent methodologie Peter Lugtig, die het onderzoek op verzoek van de Volkskrant bekeek, ziet het rapport inderdaad als een ‘quickscan’. Het zou goed kunnen dat alles ‘heel netjes is uitgevoerd’, zegt hij, ‘maar een methodologische paragraaf ontbreekt’.

Dat laat onverlet dat de afgelopen twee jaar juist voor jonge zorgverleners de werkdruk snel is toegenomen, zegt aanstaand chirurg Schok, vooral door de krapte op de arbeidsmarkt. ‘Doordat artsen in opleiding over minder mensen in hun team beschikken, kunnen zij hun werk niet uitoefenen zoals ze zouden willen.’

Dat is mede het gevolg van het parttime werken van artsen. ‘Het is mooi dat we dat nu kunnen’, zegt longarts-in-opleiding Jill Mentink (30), ‘maar die uren worden niet vervangen. Als vijf artsen vier dagen per week werken, betekent dat gewoon een arts minder voor hetzelfde werk.’ Werk dat een grote verantwoordelijkheid met zich brengt. ‘Als je bij de bank een cijfertje verkeerd zet, is er wat geld verloren. Bij ons gaat het om mensenlevens.’

Nieuwe generatie

Wat ook meespeelt: een nieuwe generatie dringt door tot de werkvloer, van wie de privésituatie verschilt van die van de eerdere generaties. ‘De oude chirurgische baas had thuis een vrouw die het eten kookte en voor de kinderen zorgde.’

Nu hebben jonge doktoren partners die ook werken, die minder begrip hebben voor al die opleidingsavonden en weekenddiensten. ‘Dat moet allemaal ingepast’, zegt Schok. Nog afgezien van zwangerschappen, van kolven tijdens de borstvoeding, van opvoeding van de jonge kinderen.

De jonge artsen, zeggen ze, worden van alle kanten overstelpt met taakjes, hoe hun werkdag eruit ziet – of in welk ziekenhuis/huisartsenpraktijk zij hun opleiding volgen - hebben ze niet zelf in de hand. Het gebeurt regelmatig dat Mentink - en haar collega's - met ‘vier à vijf telefoons’ over de afdeling lopen, om maar voor iedereen bereikbaar te zijn.

Fax

Ook de gebrekkige techniek in de zorg speelt een rol. Leeftijdsgenoten in het bedrijfsleven werken met telefoons ‘die overal bereik hebben’, met ‘nieuwe computers die het doen’, zegt Mentink. En klungelen nooit meer met de fax, de tijdrovende, anachronistische onhandigheid die in de ziekenhuizen nog overuren draait, omdat persoonlijke medische gegevens daarmee wel verzonden mogen worden.

De combinatie leidt ook tot andere zorgwekkende conclusies uit het onderzoek: slechts één op de drie zorgverleners zegt het huidige werk tot het pensioen te willen voortzetten, niet meer dan de helft beveelt werken in de zorg aan. Dat is zorgelijk, zegt Wilmar Schauferli, hoogleraar arbeidspsychologie aan de Universiteit Utrecht, die het onderzoek uitvoerde. ‘We zitten nu al met een tekort. Hoe moet het dan straks als deze artsen het werk niet eens aan hun kinderen aanbevelen?’

Verschillende belangengroepen van jonge artsen beginnen daarom woensdag een nieuwe beweging (waarvan de naam nog geheim is). Die moet werkplezier en meer tijd voor de patiënt bevorderen, en de ‘mentale fitheid’ van beginnende doktoren verbeteren. Mentink: ‘Als een 16-jarig meisje de hele wereld omver kan blazen in de klimaatdiscussie, dan moeten wij als jonge artsen toch verandering in ons vak teweeg kunnen brengen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden