Klopt dit wel? psychische stoornis

Een op de tien kinderen heeft een psychische stoornis – Klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: 1 op de 10 kinderen heeft een ernstige psychische stoornis.

Beeld Getty Images

Van wie komt die claim?

Allerlei factoren kunnen ertoe leiden dat kinderen een psychische stoornis ontwikkelen, zegt emeritus hoogleraar Jan Buitelaar in het NRC Handelsblad van 18 oktober: slechte voeding, chronische stress, armoede, grenzeloosheid, een te strenge opvoeding en ga zo maar door. Tien procent van alle kinderen ontwikkelt een ernstige stoornis.

Klopt het?

Buitelaar verwijst in een reactie onder meer naar een publicatie van het Centraal Bureau voor de Statistiek uit 2018. Daarin staat dat 8 procent van de 12-25-jarigen psychisch ongezond is. Dit blijkt uit een enquête onder jongeren die vijf vragen moesten beantwoorden over hun gemoedstoestand in het voorgaande jaar. Ook het RIVM verwijst in een reactie naar deze studie. Kinderen onder de 12 jaar zijn echter in geen van deze cijfers vertegenwoordigd. Bovendien heeft iemand die ‘psychisch ongezond’ is, niet altijd een ernstige psychische stoornis: een stoornis van langdurige en complexe aard.

Marloes Kleinjan, hoogleraar mentale gezondheid van de jeugd aan de Universiteit Utrecht en programmahoofd epidemiologie & research support bij het Trimbos-instituut, wijst op onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen, het Trails-onderzoek. Ook Buitelaar blijkt hierbij betrokken. De onderzoekers volgen al negentien jaar een groep jongeren in Noord-Nederland die bij aanvang van de studie 10-12 jaar waren. Ruim vier op de tien van deze jongeren heeft ooit last gehad van angst-, stemmings- en/of gedragsstoornissen. Bij de helft van hen waren de problemen ‘ernstig’.

Die cijfers sluiten deels aan bij landelijke cijfers over volwassenen met psychische problemen. Volgens het Trimbos-instituut heeft ook ruim vier op tien volwassenen ooit een of meerdere psychische aandoeningen gehad. Het percentage volwassenen met ernstige psychische stoornissen is volgens de gangbare definitie van de ggz echter naar schatting 1,7 procent. Het grote verschil met de Groningse cijfers is volgens Kleinjan vooral een kwestie van definitie: die 1,7 procent betreft mensen die langdurige zorg krijgen en door psychisch lijden problemen ervaren op verschillende terreinen. De ‘ernstige problemen’ in het Groningse onderzoek zijn van mildere aard.

Hoe dan ook blijft onduidelijk of kinderen onder de 12 jaar net zoveel psychische problemen hebben als de onderzochte tieners in Noord-Nederland. Volgens Kleinjan zijn er geen landelijke cijfers bekend over psychische stoornissen onder de 18 jaar – iets wat Buitelaar overigens erkent. ‘De psychische gezondheid van de Nederlandse jeugd hebben we niet goed in beeld’, zegt Kleinjan. ‘Er wordt wel op landelijk niveau onder jongeren gemeten of ze emotionele problemen hebben, maar binnen deze groep kun je niet precies zien wie een ernstige stoornis heeft.’

Eindoordeel

Het percentage kinderen van 0 tot 18 jaar met een ernstige psychische stoornis is onbekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden