Een onmenselijk dilemma

Op 25 mei 1979 verdween het 6-jarige jongetje Etan Patz. Na 33 jaar denkt de politie de dader te hebben gevonden. Maar voor zijn bekentenis is geen enkel bewijs en van het lichaam van Etan ontbreekt nog elk spoor.

NEW YORK - Van alle vermiste kinderen ter wereld is Etan Patz een van de bekendste. Het jongetje uit New York verdween spoorloos op weg naar school, deze maand 33 jaar geleden. Sinds vorige week is hij in Amerika weer groot nieuws. In alle kranten en op televisie zijn de foto's te zien van het mooie mannetje met het blonde haar en de lachende ogen dat in al zijn onschuld het symbool werd van de gevaren die kinderen op straat bedreigen. De politie denkt eindelijk zijn moordenaar te hebben.


Toch lijkt daarmee het einde van het horrorverhaal nog niet in zicht. Want wat was het motief van de verdachte? En waar is het lijkje gebleven? Dat laatste is de gruwelijkste vraag van allemaal, in een zaak waarbij het lot tot op de dag van vandaag een wel heel wreed spel speelt met de ouders, Stanley en Julie Patz.


De verdachte is Pedro Hernandez, een 51-jarige man uit New Jersey. De New Yorkse politie kwam op zijn spoor, nadat een familielid had gebeld om te zeggen dat Hernandez verteld had een kind te hebben gedood. Hij werd verhoord en kwam vorige week met een bekentenis, waarna hij werd gearresteerd en aangeklaagd voor moord.


Het verhaal begint op 25 mei 1979. Etan is zes jaar. Hij is opgetogen en voelt zich al een grote jongen. Voor het eerst mag hij die ochtend van zijn ouders alleen naar de schoolbus lopen in SoHo, een wijk in Manhattan. De halte ligt op een paar blokken afstand van het ouderlijke huis in Prince Street. Hernandez, 18 jaar oud, werkt als vakkenvuller in een buurtwinkel op West Broadway, vlakbij de bushalte. Volgens zijn bekentenis ziet hij Etan voorbijlopen, het is een uur of acht. Hij spreekt het jongetje aan en vraagt hem mee te komen, dan krijgt hij een flesje frisdrank. Hij neemt Etan mee naar de kelder van het winkeltje, dat een aparte ingang heeft. Hij gaat met het kind de trap af naar de kelder en daar wurgt hij hem en stopt hem in een plastic zak, aldus de aanklacht. Hernandez zegt de zak een paar blokken verder op bij het huisvuil te hebben gezet.


Etans ouders komen er 's middags achter dat hun zoon is verdwenen, wanneer hij niet thuiskomt van school. Speurhonden worden ingezet. Ze ruiken zijn geur maar het spoor loopt een paar blokken van het ouderlijke huis dood. De politie gaat ervan uit dat de jongen is ontvoerd. Het nieuws schokt Amerika, dat zich voor het eerst bewust lijkt te worden van de gevaren die kinderen lopen wanneer ze alleen op straat zijn. Foto's van vermiste kinderen worden op pakken melk gezet: Etans foto is de eerste. President Reagan roept de 25ste mei uit tot de 'Nationale Dag van het Vermiste Kind'. Er zijn verdachten maar alle politieonderzoeken lopen op niets uit. In 2011 wordt Etan voor de wet dood verklaard.


Nu is er dan de bekentenis van Hernandez. 'Wij denken dat dit de persoon is die deze misdaad heeft begaan', zei vorige week de Newyorkse politiecommissaris Raymond Kelly. Maar de politie heeft alleen het woord van Hernandez. Er is geen motief, geen bewijs en geen lijk. Het is geheel in de geest van deze langlopende zaak, waarin steeds weer mogelijke aanknopingspunten in het niets leken op te lossen.


Huisvuil

Tenzij de politie iets achterhoudt, is niet duidelijk waarom Hernandez het jongetje zou hebben vermoord. Volgens zijn advocaat heeft hij een geschiedenis van psychische aandoeningen, waaronder schizofrenie, bipolaire stoornis en hallucinaties. Maar er zijn geen aanwijzingen dat hij andere vergelijkbare misdaden heeft begaan. Deskundigen wijzen erop dat het vaker voorkomt dat mensen dingen bekennen die ze niet hebben gedaan. In de jaren dertig, bij de ontvoering van de baby van Charles Lindbergh, meldden zich zo'n tweehonderd mensen die zeiden het gedaan te hebben.


Het grootste mysterie is waar het lijkje is gebleven. Als het in een plastic zak bij het huisvuil is gezet, waarom hebben vuilnisophalers dan niets ontdekt? Het is een van de vele vragen die in de Amerikaanse kranten worden opgeworpen. Als je als vuilnisman duizend zakken per week ophaalt, voel je het verschil niet meer, veronderstelt een 70-jarige bewoner van SoHo. Maar dat argument zou je ook kunnen omdraaien: als je duizend zakken per week ophaalt, voel je het juist des te beter als daar een zak tussen zit met het lichaam van een jongetje van 6 erin.


Voor de ouders moet deze discussie een onmenselijk dilemma inhouden. Zekerheid over het lot van hun kind kan een zekere troost bieden na al die jaren. Maar als die zekerheid eruit bestaat dat je kind is geëindigd op een vuilnisbelt, dan moet dat een ondraaglijke gedachte zijn.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden