Een ongehoorde sprong over acht meter twaalf

Verbazing alom. Zondag sprong Eugnetius Gaisah, een 19-jarige vluchteling uit West-Afrika, 8.12 meter ver. De KNAU wil dit talent inlijven, maar wat is zijn status precies?...

Vorig jaar, op een donkere avond in de winter, kwam hij het hek binnen, met de fiets in de hand. Hij meldde zich in de kantine van PAC met de vraag of hij kon komen sprinten en verspringen. 'Hij werd naar mij gebracht', herinnert Monique Berrevoets zich. 'Ik zag hem lopen en het zag er soepel uit.'

Eugnetius Gaisah luidde zijn naam, hij had in Rotterdam wat rondgefietst op zoek naar een atletiekbaan. Wat zijn achtergrond precies was, werd niet meteen duidelijk. Berrevoets, sprint- en hordentrainster bij de Rotterdamse vereniging, vroeg er niet naar: 'Dat zijn onze zaken niet. Wij geven training, iedereen is hier welkom.'

Berrevoets en Eric van der Steenhoven, verspringtrainer, vroegen de jongeman of hij ervaring had. Dat had hij. Eugnetius had in zijn vaderland Sierra Leone ook aan atletiek gedaan. Hij zou de 100 meter in 10,7 hebben gelopen, als hoogspringer reikte hij tot 1.90 meter, 'zonder flop'. Bij het verspringen was hij thuis bij 7.84 meter geland.

Verbazing bij Van der Steenhoven, die zelf nooit verder kwam dan 7.04 meter. 'Ik dacht nog: kan dat? Maar aan zijn lichaamsbouw en lichte tred kon ik zien dat hij gezegend was met een enorm talent. Ik denk dat maar weinigen zo geboren worden.'

De sprongkracht bleek inderdaad dik in orde ('hij vliegt vanaf de balk') verder was de jongen ongetraind. Berrevoets: 'Kniebuigingen gingen hem slecht af, bij buikspieroefeningen legde hij het af tegen meisjes van zestien.' Van der Steenhoven: 'Hij had ook nooit onder halters gelegen.'

Er werd begonnen met vier trainingen per week - verdeeld over springen, sprint en kracht. Berrevoets: 'Eugnetius is een nijvere leerling, een ideale atleet. Hij werkt zijn schema's tot in de puntjes af.'

Hij is geen goede sprinter, zegt de jonge atleet zelf. 'Ik heb problemen met die startblokken. Thuis hadden we geen kunststofbanen.' Berrevoets: 'Zijn 100 meter is met 11,42 langzaam, de 200 is met 22,50 relatief weer sneller.'

Omdat Gaisah een trage starter was, legde Van der Steenhoven de aanloop bij het springen wat meer naar achteren. 'Van 35 naar 42 meter. Hij ging direct vooruit. Ik zag toen al dat hij over de acht meter zou kunnen springen.'

Die prognose kwam zondag uit, tijdens de Arena Games in Hilversum, de afsluiting van het baanseizoen. In zijn voorlaatste sprong kwam Gaisah al uit op 8.10 meter, maar die werd afgekeurd. Daarna sprong hij correct naar 8.12 meter.

Ongeloof bij het publiek, minder verbazing bij zijn trainers en de atleet zelf, die eerder dit jaar al 7.47 en 7.77 had gesprongen. Gaisah: 'Het is pas 85 procent van wat ik kan. Als ik beter ga sprinten, dan ga ik nog verder.'

Van der Steenhoven: 'Dat is geen grootspraak. Eugnetius had eerder dit jaar al gezegd dat hij 8.20 zou gaan springen. Met een betere sprint kan hij volgens mij al naar de 8.50 meter.'

Maar ook een sprong van 8.12 meter is in Nederland ongehoord. Over de acht meter wordt hier de laatste tien jaar niet gesprongen. Het record staat op 8.19 meter (Emiel Mellaard, 1989), in 1991 kwam Frans Maas nog eens tot 8.04 meter.

Ook internationaal gezien is de sprong van Gaisah opmerkelijk. Geen junior sprong dit jaar verder, ook senioren bijten zich vaak stuk op deze afstanden. Bij de EK lag de winnende afstand, weliswaar in de regen, op 8.08 meter.

Statistici roerden zich zondag meteen op internet. Ze kwamen met namen aanzetten als die van de grote Carl Lewis, die, toen hij net zo oud was als Gaisah, naar 8.13 meter zweefde.

Later, tijdens een opwindend verspringduel bij de WK in 1991, kwam de meervoudig olympisch kampioen tot 8.91 meter, één centimeter verder dan het wonderlijke wereldrecord van Bob Beamon uit 1968. Het mondiale record staat sinds hetzelfde WK in 1991 overigens op naam van Mike Powell (8.95).

Het zijn namen die de jonge Gaisah wel iets zeggen. 'Ik heb videobanden gezien van Powell en Lewis. Ze zijn rolmodellen voor mij, zo wil ik ook worden.' Verder is Gaisah een timide jongmens. Niemand bij de vereniging, waar Elly van Hulst de laatste wereldtopper was, weet veel van hem af. Hij laat weinig los over zijn verleden.

Ja, hij komt uit het sinds 1991 door burgeroorlogen geteisterde Sierra Leone. 'Ik ben begin oktober vorig jaar naar Nederland gekomen, de oorlog was de reden dat ik vertrok.' Hoe hij de reis aflegde? 'Vertel ik niet.'

Hij is ook niet spraakzaam tijdens de trainingen, zegt Berrevoets: 'Eugnetius zondert zich meestal wat af. Ik wist dat hij gevlucht is uit Sierra Leone, maar verder laat hij niets los. Ja, ooit vertelde hij dat hij thuis kwam en dat ''alles weg was''. Maar ik heb er geen idee van hoe getraumatiseerd hij eventueel is.'

PAC-voorzitter Wim Beindorff: 'Pas in juni dacht ik: hé, zou Eugnetius soms asielzoeker zijn? Tot dan was hij gewoon een donkere atleet, zoals er hier in Rotterdam natuurlijk wel meer zijn. Ik wist niks van hem, hij kon net zo goed de zoon van een Afrikaanse ambassadeur zijn.'

De voorzitter van PAC, het voormalige Pro Patria, de oudste (1895) atletiekclub van Nederland, hoeft het ook allemaal niet te weten. 'Officieel hier, of illegaal, het gaat me niets aan, Eugnetius is hier meer dan welkom om te komen trainen. Maar het is aan het KNAU-bestuur om hem verder te helpen. Laat hem snel Nederlander worden, dit talent mag niet verloren gaan.'

Bij de bond houdt technisch-directeur Henk Kort ('natuurlijk willen we zo'n jongen er graag bij') zich met de kwestie bezig, maar hij kan er nog weinig over kwijt. De bond wint momenteel juridisch advies in. 'We moeten hier uitermate omzichtig mee omgaan.' In het recente verleden hebben enkele Ethiopische atleten een Nederlands paspoort gekregen, onder wie de broer van Haile Gebreselassie, Teckeye.

Gaisah is 'very surprised' over alle commotie die ontstaan is na zijn prestatie. Iedereen wil hem nu op de club feliciteren, er is belangstelling van de media. 'Maandag probeerde ik nog wat te trainen, maar dat lukte niet.' De rest van de week laat hij zich dan ook maar even niet op de atletiekbaan zien.

De jonge atleet heeft twee wensen. Zo snel mogelijk het Nederlandse staatsburgerschap verkrijgen, om daarna wereldkampioen te worden. 'Dat is mijn droom.'

Zijn trainer: 'Het ligt natuurlijk wel wat ingewikkelder, maar Eugnetius denkt dat alles goed zal komen als hij maar ver springt. Hij springt echt voor zijn leven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden