Analyse

Een onervaren koning is niet wat België nu wil

Slechts 42 procent van de Vlamingen heeft vertrouwen in Filip als koning. Ook politiek Brussel zit niet te wachten op een troonswisseling.

Prins FilipBeeld epa

De abdicatie van koning Albert zat er al een tijd aan te komen. Na de 541 dagen durende regeringscrisis van 2010 en 2011 trok de vermoeide koning zich geleidelijk terug uit het openbare leven. Hij kampte met tal van kwaaltjes en werd de afgelopen jaren geopereerd aan zijn ogen, dijbeen en neus.

Ondertussen was prins Filip zich steeds nadrukkelijker aan het warmlopen. De kroonprins leidde buitenlandse handelsmissies, hield audiënties en woonde voetbalwedstrijden bij. In juni telde zijn officiële agenda 22 activiteiten.

De 53-jarige Filip, die lange tijd de risee van het land was, kreeg daarbij steeds positievere reacties. Zijn rol tijdens de recente handelsmissies naar de Verenigde Staten en Thailand kon op veel waardering rekenen. En bij stads- of bedrijfsbezoeken werden hij en prinses Mathilde telkens enthousiast onthaald.

Toch blijft de toekomstige koning worstelen met zijn imago. Grote delen van de Belgische bevolking zien hem als houterig en wereldvreemd. Vooral in Vlaanderen, waar de Franstalige koninklijke familie traditioneel minder populair is, is het oordeel negatief. Volgens een peiling van juni heeft slechts 42 procent van de Vlamingen vertrouwen in Filip als koning, tegenover 65 procent van de Walen. Veelzeggend is wellicht ook dat de media-aandacht in België voor het vorstenhuis in tien jaar gehalveerd.

Gesloten persoonlijkheid
De sceptische houding van de Vlamingen is voor een stuk te wijten aan de gesloten persoonlijkheid van Filip, maar is zeker niet los te denken van de moeilijke politieke situatie in België. Een groot deel van de Vlamingen wil meer of volledige autonomie en ziet de monarchie als een hindernis.

Ook de politieke partijen hadden koning Albert liever nog wat langer op de troon gezien. Zij vrezen voor een nieuwe politieke puzzel na de verkiezingen in mei 2014 en wilden liever een ervaren koning als bemiddelaar tijdens de regeringsvorming.

Prins Filip is volgens hofverslaggevers slim, humoristisch en plichtsbewust, maar een belabberde communicator. Hij laat zich tegenwoordig niet meer verleiden tot onhandige uitspraken, zoals in het verleden, maar in het bijzijn van camera's verkrampt hij nog steeds. Problematisch is vooral dat Filip als koning echt invloed wil uitoefenen, terwijl zijn bevolking de rol van de koning wil inperken.

Volgens politicologen hadden de Belgische politici het de toekomstige koning makkelijker kunnen maken als zij de rol van de koning hadden ingeperkt tot een protocollaire functie, zoals in Nederland.

Imagowissel
De kroonprins kan zich echter optrekken aan de imagowissel van zijn vader. Ook koning Albert werd in zijn beginjaren niet serieus genomen. Hij kreeg kritiek omdat hij voortdurend op vakantie was, omdat hij beefde tijdens toespraken en omdat hij een buitenechtelijke relatie had.

Maar door de jaren heen kreeg de 'overgangskoning' meer waardering. Vooral tijdens de maatschappelijke onrust rond seriemoordenaar Marc Dutroux en in de voorbije regeringscrises bleek hij als geen ander in staat zijn verdeelde land bijeen te houden.

Recentelijk keerde het tij wel voor Albert en het koningshuis, na enkele financiële strapatsen van oud-koningin Fabiola en de weigering van Albert zijn buitenechtelijke dochter te erkennen. De troonsopvolging voorkomt verdere deuken in zijn imago.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden