Een olifant laat niet over zich heen lopen

Is het erg om tijgers door hoepels te laten springen en olifanten op tonnetjes plaats te laten nemen?..

‘Nee, bewegen is juist gezond voor dieren. Die dieren hebben net zo goed beweging nodig als mensen. Niet voor niets worden dieren in circussen twee keer zo oud als die in het wild’, zegt de 70-jarige circusexploitant Martin Hanson.

Hij wijst erop dat roofdieren in het wild of een dierentuin bijna niets anders doen dan slapen. ‘Leeuwen slapen 22 uur per etmaal. Ze worden alleen wakker voor seks en de jacht. Eigenlijk zouden ze wat meer moeten bewegen.’

Niettemin wil de Kamer dat ‘wilde dieren in circussen worden verboden’. Ze zouden te krap worden behuisd, aan reisstress lijden, apathisch gedrag vertonen en onder dwang kunstjes moeten doen.

De regering heeft een onderzoekscommissie belast met een studie naar het welzijn van circusdieren, maar dat rapport wordt pas begin volgend jaar verwacht. Etholoog Jan van Hooff, die zelf deel uitmaakt van de commissie, wil vooruitlopend geen oordeel vellen: ‘Brits onderzoek heeft een gedifferentieerd beeld geschetst over het welzijn van circusdieren.’

Mocht de Kamer echter zijn zin krijgen, dan zijn in de toekomst in Nederlandse circussen geen leeuwen, tijgers, olifanten, primaten en zeehonden meer te zien.

De circussen staan op hun achterste benen. ‘Dit gaat ons tienduizenden bezoekers kosten’, merkt Willem Schildt op, woordvoerder van Circus Althoff.

Althoff heeft geen nummers met wilde dieren meer. Schildt betreurt dat ten zeerste. ‘Maar er is niets te krijgen van voldoende kwaliteit. We kregen onlangs dertien volwassen tijgers aangeboden. Daar moet je echt niet aan beginnen. Daar krijg je ongelukken mee.’

Ook Martin Hanson werkt niet met ‘wilde dieren’. ‘Niet omdat we het niet zouden willen, maar omdat er geen originele acts te krijgen zijn. De laatste Nederlandse dompteur is gestopt.’ Hanson vindt dat jammer: ‘Kinderen willen niets liever dan een circusnummer met chimpansees. Sinds de jaren zestig mag je geen wilde dieren meer importeren, dus moet je ze zelf fokken. Maar welk circus heeft nog de mogelijkheid zo veel tijd te steken in het aanleren van kunstjes.’

Dieren zelf houden wel van kunstjes, beweert Hanson. ‘Je ziet het aan hun vel, dat glanst. Als ze het echt niet zouden willen, zouden we het merken. Een olifant laat niet over zich heen lopen.’

Marcel Bergema van Circus Renz – het enige Nederlandse circus dat nog met wilde dieren werkt – stelt dat circussen dieren geen onnatuurlijke bewegingen laten doen. ‘Tijgers springen door hoepels en zeehonden spelen met een bal op de neus. Er zou wat op aan te merken zijn als het andersom was.’

Schildt van Circus Althoff stelt dat het karakter van dierenacts is veranderd. ‘Vijftig jaar geleden ging het erom te laten zien dat de mens de baas was. Nu wordt de schoonheid van de dieren getoond.’ Althoff zal het niettemin komend seizoen met boerderijdieren moeten doen: ganzen, geiten en paarden. ‘We hopen nog iets te vinden met zebra’s en lama’s.’ Circus Renz heeft nog wel een buitenlandse dompteur kunnen vinden die komend seizoen iets zal doen met een olifant en een handvol leeuwen.

Alex Romijn van de actiegroep Circusleed is niet onder de indruk van de argumenten van de circusexploitanten. ‘Uit zo veel onderzoek blijkt dat dieren niet geschikt zijn voor een circusleven. Niet voor niets is het in Oostenrijk al verboden.’ Hij wil niet alleen een verbod voor wilde dieren, maar voor alle dieren in het circus. ‘Ik denk dat de tijd voorbij is om dieren nog langer als clowns in te zetten.’

\N (ANP) Beeld
\N (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden