Een nog tamelijk slanke Ben Webster

JAZZFOTOBOEKEN voor de salontafel verschijnen de laatste jaren in zulke verbluffende aantallen dat je je afvraagt of er nog wel trendy interieurs bestaan die niet worden opgeluisterd door zo'n groot formaat prachtband in sfeervol zwart-wit....

BERT VUIJSJE

De meeste als nieuw gepresenteerde boeken zijn het produkt van gemakzuchtige recycling. Het recept is simpel: men neme de overbekende oeuvres van de klassieke Amerikaanse jazzfotografen William Claxton, William Gottlieb, Herman Leonard, Charles Stewart, Dennis Stock, en voor het vrouwelijke accent de Britse Val Wilmer. Maak een snelle selectie die kan pretenderen een soort panorama van de jazzgeschiedenis te geven. Huur een vaardige schnabbelaar in voor een begeleidend 'essay' over jazz in wezen en tijd. Zet een stel grote namen achter op het boek - en klaar is Jazz: A Photographic Documentary.

Inleider Richard Williams, ooit een van de scherpzinnigste Engelse jazzcritici, heeft zich inderdaad niet erg ingespannen. Hij biedt een paar losse notities over recente luisterervaringen en gaat vervolgens over op de dreun van de gelegenheidsspreker: 'So once again we ask, what is jazz? Or rather, is jazz more than we might have imagined it to be?' Enzovoort, en zo verder.

De 130 foto's vormen het ratjetoe dat je verwachten kunt. Een paar verrassende beelden: Chris McGregor's Blue Notes kort na hun vlucht uit Zuid-Afrika naar Londen in 1964; vier stuurs kijkende zwarten en één glimlachende blanke, van wie dertig jaar later alleen drummer Louis Moholo nog leeft. Een nog tamelijk slanke Ben Webster, wijdbeens backstage, in de rechterhand zijn tenorsax en in de linker een sigaret; de foto is van Herman Leonard, dus waarschijnlijk in New York genomen, maar nadere informatie blijft achterwege.

Werkelijk schitterend is een plaat van Terry Cryer uit 1957: saxofonist Sonny Stitt, bezig zijn getuite lippen op het gemillimeterde achterhoofd van zijn eerbiedwaardige voorganger Coleman Hawkins te plaatsen. Maar wie wil daarvoor ¿ 61,15 betalen?

Ole Brask . . .Photographs Jazz heeft bij eerste aanblik een zinniger opzet. Deze Deense fotograaf woonde van 1959 tot eind jaren zeventig in New York, waar hij naast zijn werk voor bladen als Look, Newsweek en Time ook veel tijd kon besteden aan zijn jazzpassie.

De Duitse ontwerper en uitgever Ingo Wulff ontdekte drie jaar geleden het oeuvre van Ole Brask en zag er een mooie voortzetting in van zijn reeks jazzfotoboeken, waarin hij eerder delen over onder anderen Chet Baker en Dizzy Gillespie publiceerde. Brask heeft buitengewoon fraaie jazzportretten gemaakt, maar het probleem is dat in 1976 bij uitgeverij Harry N. Abrams ook al een boek verscheen dat voor een belangrijk deel uit zijn archief was samengesteld.

Jazz People was een enigszins hybride produktie: naast het werk van Ole Brask stonden er ook historische foto's uit de jaren twintig tot veertig in, het geheel omlijst door een voortreffelijke tekst van jazz-expert Dan Morgenstern. Achter in Photographs Jazz maakt Ingo Wulff schoorvoetend melding van het bestaan van Jazz People, maar hij voegt er geruststellend aan toe, dat slechts 'een klein deel van de foto's' ook in het eerdere boek stond.

Bij nadere beschouwing blijkt dat een rekbaar begrip. Van de 105 platen in Photographs Jazz was meer dan een derde ook in Jazz People te zien. Bovendien is Wulff hier en daar nogal kinderachtig te werk gegaan door foto's te selecteren die slechts op minuscule details afwijken van de opnamen uit Jazz People (gitarist Eddie Condon met zijn kin vijf millimeter minder omhoog, drummer George Wettling met of zonder sigaret achter zijn schildersezel).

Daar staat tegenover dat de koper van Photographs Jazz voor zijn ¿ 124,-, vergeleken met Jazz People, wel een beduidend betere papier- en reproduktiekwaliteit in huis haalt.

Richard Williams: Jazz - A Photographic Documentary. Studio Editions, import Nilsson & Lamm; ¿ 61,15.

Ole Brask . . .Photographs Jazz. Nieswand Verlag, Coen Sligting Bookimport; ¿ 124,-.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden