Column

Een nieuwe weg door het land der letteren

Uniek experiment leert: schrijven is een racefiets op de gang en heel veel naar buiten staren.

De bezoekcijfers van het Letterkundig Museum blijven op peil dankzij het bijbehorende Kinderboekenmuseum op de begane grond. Beeld anp

'Nederland laat zijn literaire erfgoed verslonzen', tekende NRC Handelsblad op uit de mond van dijkgraaf Aad Meinderts, tevens directeur van het LM. Door bezuinigingen is het erfgoed niet goed meer te beheren, zei hij. Echode in de verte de sardonische lach van Halbe Zijlstra?

Dat de bezoekcijfers op peil waren gebleven, is te danken aan het bijbehorende Kinderboekenmuseum op de begane grond. Logisch: een bezoekje is een feestelijke 'beleving'. Je mag er naar hartelust laatjes opentrekken vol fijne illustraties en parafernalia uit de wereld van Jip en Janneke.

In de bovenwereld is het een stuk stiller. De zilverkleurige Nilfisk die Simon Vestdijk altijd aanzette bij het schrijven (voor het fijne monotone geluid) staat sinds jaar en dag in de vitrines. Het meest in het oog springen de portretten en borstbeelden van schrijvers.

Maar wat valt er te zien aan schrijven? Daar heeft het Letterkundig Museum iets op bedacht: de fraaie website literatuurmuseum.nl. Ga er beslist even kijken - het is altijd geopend, bezoek is gratis. Je treft er foto's die behoren tot Hermans' Nooit meer slapen. En er is een 'uniek experiment': vier schrijvers gaan (vier weken) schrijven en wij mogen toekijken, met filmpjes en tweets.

'Ongetwijfeld hoogtepunt' is dat elke toetsaanslag en muisklik wordt vastgelegd, elke oogbeweging gefilmd. Straks blijkt een schrijver in werktijd de IKEA-site te bezoeken - op zoek naar de Billy.

Dit onderzoek 'naar het ontstaan van de hedendaagse literaire tekst vindt plaats binnen de context van de onderzoeksdiscipline editiewetenschap, die internationaal opereert onder de naam Textual Scholarship'. Helaas is de geboorte van deze volzin niet gefilmd.

Alma Mathijsen, Walter van den Berg, Thomas Heerma van Voss en Bregje Hofstede blijken gewone mensen. Ze schrijven op een laptop. Of met houten vulpen, in zwart of rood.

Schrijven is een racefiets op de gang, een fles dry gin op tafel en veel uit het raam staren.

Bregje drinkt veel thee. De Friese stabij van Walter ziet het scheppingsproces van zijn baas glunderend aan vanaf de bank.

Bregje twitterde: 'Mijn verhaal begint steels. Wachten, staren, thee, méér thee. Rondlopen. Bij terugkomst blijkt het eerste idee binnengeslopen.'

Alma: 'Vandaag at ik crackers op de bank en raakte licht in paniek dat ik nog geen idee had voor het verhaal.'

Komt dat zien: weer een nieuwe snelweg door het land der letteren aangelegd. Zie zo het Letterkundig Museum maar eens te vinden.


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden