Analyse Vlag Tweede Kamer

Een nieuwe vlag voor de Tweede Kamer: identiteitsversterking in de vorm van een symbool

De nieuwe driekleur voor de Tweede Kamer: iets groter, veel duurder. En vooral tekenend voor de zoektocht naar de nationale identiteit.

In de plenaire zaal van de Tweede Kamer hangt een nieuwe Nederlandse vlag. Het doek vervangt een tijdelijk exemplaar waarop nogal wat kritiek was. Beeld Freek van den Bergh

Zeven maanden verder en 12.000 euro lichter, maar daar staat-ie dan. Metertje hoger, van luxe ‘dubbelgestikt scheepsvlaggendoek’, mast van ‘gepareld’ roestvrij staal, ronde voet van perenhout – passend bij het andere meubilair in de plenaire zaal van het parlement.

‘Wat meer grandeur en klasse’, was de typering die Kamervoorzitter Khadija Arib aan de nieuwe vlag gaf. Dit is geen kaasprikker, deze komt niet uit Madurodam en ook niet van de Action of de Ikea, zei ze bij het begin van de dinsdagmiddagvergadering. ‘Deze vlag past bij de proporties van de plenaire zaal.’

Extra aanbeveling: de kunstcommissie van de Kamer – anderhalve maand geleden gerevitaliseerd, en voorgezeten door Alexander Pechtold – had er volgens Arib haar zegen aan gegeven met een unaniem positief advies. Commissielid Thierry Baudet (Forum voor Democratie) had wel een voorbehoud. ‘Deze vlag is beter dan wat er stond, dus ben ik voor. Maar hij is nog steeds veel te klein.’ Zijn suggestie: doe iets met een historische vlag, van Michiel de Ruyter of een verzetsheld uit de Tweede Wereldoorlog – dan heb je er een verhaal bij. Ook commissielid Fleur Agema (PVV) vindt de vlag ‘nogal klein’.

Identiteitsvragen

Eeuwenlang kon het Nederlandse parlement het prima zonder vlag stellen. Vlaggen deed je als er wat te vieren was of te betreuren viel. Een gevoel van nationale eenheid en identiteit hoefde niet zo nodig benadrukt te worden. De kleuren van de vlag werden pas in 1937 bij Koninklijk Besluit vastgelegd.

Sinds een paar jaar wordt het publieke debat gedomineerd door identiteitsvragen. Wie ben ik, en waar wordt dat door bepaald? Vooral ook: wie zijn wij, wat delen we? Zijn we voormalige slavenhandelaren of pioniers van de democratie? Allebei tegelijk wellicht? Is gemeenschappelijkheid belangrijk, of moet iedereen zijn eigen plan kunnen trekken?

De politiek eigent zich die vragen met een zekere gretigheid toe. Dan gaat het – zoals VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff afgelopen weekend betoogde – over vluchtelingen die meer of minder goed passen bij onze waarden en normen. Dan gaat het, zoals CDA-leider Sybrand Buma eerder zei, om 16 miljoen mensen die niet toevallig samen in een polder zijn beland.

De vraag om een vlag in de Tweede Kamer, vorig jaar op 2 november gesteld door Kees van der Staaij (SGP) en Geert Wilders (PVV), past in dat streven naar een bevestiging van de nationale identiteit, net als het telkens benadrukken van de ‘joods-christelijke traditie’, of de oproep van Buma schoolkinderen het Wilhelmus te laten zingen. Identiteitsversterking, desnoods in de vorm van een symbool.

Vlagvertoon

Waar om vlaggen wordt geroepen, is wat aan de hand. Al is het maar de angst dat wat ons bindt, aan het verzwakken is. De tijd is blijkbaar rijp voor vlagvertoon. Veel gemeenten en provincies besloten de afgelopen maanden in navolging van de Tweede Kamer het rood-wit-blauw in hun vergaderzaal te plaatsen. Overigens vaak vergezeld van een Europese vlag. Een vervolgstap waar de meerderheid in de Tweede Kamer niet aan moet denken.

Hoe verder ook over die plenaire vergaderzaal geoordeeld mag worden: het is een organisch geheel. Er is ritme, elke bankje heeft z’n plek, alles past in de forse maatvoering. En nu is daar die vlag. Een maatje groter – van XXS naar XS – dan eerst, maar nog steeds een schilderskwast voor een symfonieorkest. Nadrukkelijke identiteit in een parlementsgebouw dat in z’n geheel – tapijt als gras, stenen vloeren als branding, stoelen als tulpen – bedacht is als verbeelding van Nederlandse kenmerken. De stap van metafoor naar letterlijkheid.

De verschillen

Voet: was rechthoekig. Nu rond.
Materiaal voet: was grenen, vuren en mdf. Nu perenhout.
Lengte stok: was 290 cm. Nu 400 cm.
Materiaal stok: was vurenhout. Nu gepareld roestvrij staal
Afmeting vlag: was 90 bij 150 cm. Nu 120 bij 180 cm.
Materiaal vlag: was satinette. Nu polyester.
Kosten: was ‘enkele honderden euro’s’ volgens de producenten. Nu 12.000 euro volgens de Tweede Kamer.
Producenten: was Faber Exposize (vlag) en Koppers Meubel- en Interieurbouw (stok en voet). Nu idem.
Ontwerp: was van de hand van producenten. Nu huisarchitect Askon Eden.
Productietijd: eerste vlag twee weken. Tweede vlag zeven maanden.

Tweede Kamer heeft een nieuwe, grotere vlag met ‘meer grandeur en klasse’

De Tweede Kamer heeft een nieuwe Nederlandse vlag. De nieuwe driekleur is groter, heeft een ronde voet, een chiquere uitstraling. Hij wordt dinsdag in de plenaire zaal geplaatst, zo meldt Kamervoorzitter Khadija Arib.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.