Een nieuwe SER

DE TWEEDE Kamer heeft de overlegeconomie een geduchte klap gegeven en daarmee het sociaal-economische middenveld op afstand gezet. De Sociaal-Economische Raad (SER) hoeft niet langer om advies te worden gevraagd over belangrijke voornemens van het kabinet op sociaal en economisch terrein....

De meest betrokkenen, de raad zelf en de centrale organisaties van werkgevers en werknemers, hebben met ontstemming gereageerd op het besluit en dat al binnen enkele uren nadat de Kamer het voorstel van de VVD aanvaardde.

De raad geeft daarmee aan dat hij wel degelijk in staat is snel, adequaat en vrijwel eensgezind te reageren, iets wat in hoge mate wordt betwijfeld door de politiek.

De SER ligt al jaren onder vuur, niet zozeer vanwege de kwaliteit van de adviezen als wel vanwege het tempo waarin de adviezen tot stand komen. Het duurt allemaal te lang en dat komt de slagvaardigheid van het politieke bedrijf niet ten goede, vindt het Binnenhof. Dat verwijt is overigens slechts ten dele terecht: doorgaans heeft de raad minder tijd nodig om te adviseren dan de Kamer uittrekt voor de behandeling van een wetsvoorstel.

De tragiek van de SER zit hem dan ook veel meer in het feit dat het overgrote deel van de adviezen in eenstemmigheid wordt gegeven, maar dat dit nu juist niet geldt voor de echte hoofdlijnen van beleid. Dan doemen de oude tegenstellingen weer op. Dat verkleint de kans politieke besluitvorming te beïnvloeden.

De vraag is dan ook gewettigd of het de moeite loont enkele maanden te wachten op een advies waarvan vaak bij voorbaat vaststaat dat het een traditioneel verdeeld advies zal zijn of een waterig compromis, een meerkeuze-menu waaruit de politiek naar hartelust kan bestellen.

De Tweede Kamer heeft die vraag terecht met 'nee' beantwoord, zoals de Kamer ook terecht stelt dat de politiek haar eigen verantwoordelijkheid moet nemen en zich niet moet verschuilen achter de Sociaal-Economische Raad.

Voor de raad hoeft de discussie daarmee niet af te zijn. Nu de politiek het adviesorgaan bewust op afstand zet, ontstaat de ruimte om minder vaak, maar meer gericht te adviseren. De SER hoeft geen rol meer te spelen bij de totstandkoming van belangrijke besluiten, hoeft niet meer overal iets van te vinden, maar kàn het wel. Als de raad erin slaagt zich te beperken tot echt belangwekkende onderwerpen en daarover gedegen adviseert, kan hij aan invloed winnen. Daar komt bij dat de politiek SER-adviezen waar ze zelf om vraagt, minder gemakkelijk naast zich neer zal kunnen leggen. Ook dat is winst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden