Feiten voor bij de borrelBrexitdeal

Een nieuwe deal met de EU in elf maanden: onhaalbaar of een eitje?

Boris Johnson wil in elf maanden tijd een nieuwe deal sluiten met de Europese Unie. Onhaalbaar of een fluitje van een cent?

Britse permier Boris Johnson.Beeld EPA

Wie dacht dat de Brexit geschrapt kon worden als favoriet twistpunt bij de borrel – ‘onhaalbaar!’ versus ‘fluitje van een cent’ – komt bedrogen uit. Met een pittige speech heeft premier Boris Johnson van Groot-Brittannië begin deze week de onderhandelingen met de Europese Unie (EU) gelijk op scherp gezet. Johnson heeft zichzelf elf maanden de tijd gegeven om een nieuw handelsverdrag met de Europese Unie (EU) te sluiten, maar wil daarbij zo min mogelijk knellende Europese voorwaarden overnemen. Onhaalbaar? Of toch een fluitje van een cent?

Als u het standpunt ‘onhaalbaar’ wilt innemen bij de borrel, kunt u putten uit een reeks van mislukte onderhandelingen over nieuwe handelsverdragen. De pogingen om het handelsverdrag met de VS te moderniseren liepen al erg moeizaam, omdat zowel milieuorganisaties als multinationals de gevolgen vreesden van het nieuwe trans-Atlantische verdrag TTIP, een ander onderwerp dat vroeger aan de borreltafel tot verhitte debatten leidde. Maar de moeizame onderhandelingen voor TTIP liepen helemaal spaak na de verkiezing van Donald Trump tot president van de Verenigde Staten. Boris Johnson, die zich graag spiegelt aan Trump, kan dus niet bij zijn Amerikaanse vriend navragen hoe je succesvol een handelsdeal sluit.

Ook onderhandelingen van de EU met bijvoorbeeld Turkije en India liepen de afgelopen jaren mis. De oorzaak: onoverbrugbare meningsverschillen en te uitgesproken karakters. Als Johnson net als de Turkse president Erdogan de aanval blijft zoeken, zal het lastig worden een lucratieve deal te sluiten. Met India onderhandelde de EU vele jaren, waarna de unie constateerde dat er onoverbrugbare meningsverschillen waren.

Onderhandelingen met bravere landen als Canada, Japan of Vietnam wist de EU wel tot een goed einde te brengen. Maar de Britse onderhandelaars moeten dan wel zitvlees kweken, want al deze overeenkomsten vergden een jaar of zeven flink onderhandelen. En zelfs dan is er niks zeker. Het CETA-verdrag met Canada moet bijvoorbeeld door Nederland nog worden geratificeerd en dat is nog geen gelopen race.

Zeven jaar wil Johnson ook vast niet wachten. Om nog maar te zwijgen over de slepende onderhandelingen sinds 2005 met China om bestaande afspraken te vernieuwen. Binnenkort staat maar liefst de 24ste onderhandelingsronde gepland, bijna niemand die nog weet waar de gesprekken over gaan.

Is een deal met de EU voor de Britse premier in elf maanden echt onhaalbaar? De fluitje-van-een-centaanhangers moeten in de discussie hun heil zoeken bij de succesvolle onderhandelingen van bijvoorbeeld Mexico, Servië en Armenië. De Armenen wisten in twee jaar hun bestaande samenwerkingsverdrag te moderniseren. Veel had deze deal overigens niet om het lijf. Ook met de Mexicanen wist de EU in een jaar of twee nieuwe afspraken te maken.

De snelste onderhandelaars zitten in Servië. Zij wisten 21 maanden na aanvang van de onderhandelingen met de Europese Unie al een handelsverdrag in werking te stellen. Maar zelfs als Johnson de Servische geest overneemt, moet hij een jaar langer de tijd nemen dan de nu geraamde elf maanden.

Het beste argument voor de optimisten bij de borrel is dan toch om te wijzen op het nabije verleden: houd toch op met die feiten over oude onderhandelingen, de Brexit is toch ook gelukt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden