'Een nieuwe box van The Smiths; de beste band aller tijden'

Popjournalist Gijsbert Kamer heeft heeft 'm toch maar gekocht: een nieuwe box met verzameld werk van de legendarische band The Smiths.

Morrissey in 2009.

Ik heb 'm toch gekocht, de nieuwe Smiths box. Natuurlijk, want ik laat me graag verleiden door mooie cd-boxjes, ook al heb ik de muziek al in huis. The Smiths Complete is een box met 8 cd's. Het zijn de acht albums die er onder hun auspiciën verschenen tussen 1984 en 1988.

Iedere Smiths-liefhebber heeft die platen op vinyl of cd of allebei. Ik ook, maar het lokkertje dit keer was de wetenschap dat alle platen door Smiths-gitarist Johnny Marr zijn geremasterd. De paar jaar geleden verschenen singles compilatie The Sound Of The Smiths, die hij ook onder handen had genomen klonk namelijk een stuk beter dan de liedjes op andere cd's van The Smiths deden.

Er is ook nog een peperdure editie in omloop waarvan er wereldwijd 4000 zijn gemaakt, met onder meer 25 7-inch singles erin. Zoveel singles hebben ze in hun bestaan als band (tussen 1983 en 1988) niet gemaakt, dus dat lijkt me een beetje overdreven.

Onbeduidend
Ik was vooral nieuwsgierig naar hoe het debuutalbum The Smiths uit 1984 zou klinken, want die stond nooit zo goed op cd, terwijl mijn NL-persing ook te wensen overliet. Goed, ik heb het doosje gekocht, op compact formaat met 8 replica's op cd-formaat van de elpees en ook de juiste labels. 45 euro kost het boxje met een betrekkelijk onbeduidend boekje met 'liner notes'. Ik heb ze dit weekend allemaal met veel plezier beluisterd en loop ze de komende dagen allemaal even door.

The Smiths betekenen nog altijd veel voor me: 'But don't forget the songs that made you cry, and the songs that saved your life' zong Morrissey op Rubber Ring, een b-kantje. Ik vergeet ze niet. Sterker: ik vind het nog altijd de beste band aller tijden.

Naar het debuutalbum keek ik al een paar maanden uit, eigenlijk sinds ik in november 1983 voor het eerst This Charming Man hoorde. Dat was de tweede single van The Smiths. De eerste, Hand In Glove uit mei van dat jaar, was me ontgaan. Ik las over This Charming Man lovende stukjes in de NME van onder meer Paul Morley, die het naast New Orders Blue Monday het pophoogtepunt van het jaar noemde.

Inferieur
De 12' was betrekkelijk eenvoudig te krijgen, omdat het Britse Rough Trade een distributiedeal met Boudisque was aangegaan. Er kwam een nieuw label uit voort, Megadisc. Wat als nadeel had dat de mooie, op iedere plaat aangepaste Rough Trade labels waren vervangen door steeds hetzelfde zilvergrijs-zwarte Megadisc logo. Ook waren de persingen nogal eens inferieur.

Een voordeel was dat die eerste Smiths elpee hier al eerder te koop was dan in Engeland. Ik had 'm zelfs niet verwacht, maar ineens was die daar op een zaterdagochtend in februari. De nieuwe, een paar weken eerder verschenen, single What Difference Does It Make stond er wel op, Hand In Glove ook (in een andere mix), This Charming Man niet. Wie van The Smiths hield kocht alle singles, al was het maar voor de altijd minstens zo sterke b-kant, en die hoefde al die nummers niet nog eens op de elpee's terug te zien.

Speciaal voor de Nederlandse markt, werd er bij de elpee een singletje gestopt met This Charming Man. Pas veel later (begin jaren negentig) zou This Charming Man standaard (als liedje zes) op de cd-versie komen.

Wennen
Het was even wennen, vond ik, al wilde ik dat niet toegeven begin 1984. Ik had moeite met de falset in Miserable Lie bijvoorbeeld, en vond de plaat aanvankelijk wat sloom en de productie wat dunnetjes, zeker vergeleken bij de spetterende singles. Maar het wende snel. Reel Around The Fountain groeide uit tot favoriet: 'I dreamt about you last night/And I fell out of bed twice'.

Ieder liedje had van die regels die ik al een half leven bij me draag. Dat bovenstaande zin uit de film van het toneelstuk A Taste Of Honey kwam, dat vernam ik pas later. Ook zo mooi: 'for there are brighter sides to life/And I should know because I've seen them/But not very often.... (Still Ill)

Wat meehielp aan de waardering van de plaat The Smiths was dat de band twee maanden later al in Nederland te zien was, in april 1984, op een feest van het blad Vinyl, samen met Nick Cave & The Bad Seeds (een van zijn eerste post-Birthday Party show) en uhm, Peter Blegvad. Ook zond het Duitse Rockpalast in die tijd een concert van The Smiths uit waarvan ik de video-band letterlijk heb stukgedraaid.

Beter dan het meeste op The Smiths vond ik echter de singles die er al heel snel op volgden. Heaven Knows I'm Miserable Know (mei '84) en William It Was Really Nothing (augustus '84). Die laatste had op de b-kant twee liedjes nummers die wat mij betreft tot hun beste tien gerekend mogen worden: Please Please Please Let Me Get What I Want en How Soon Is Now?

Vergrootglas
Maak de volgende zin af: 'Ik hou niet van The Smiths, maar dat ene nummer vind ik geweldig, het heet....' Negen van de tien keer betreft het How Soon Is Now. Beide singles kwamen met hun b-kant terecht op het tweede album van The Smiths in 1984, Hatful Of Hollow, een verzameling singles, b-kantjes en sessies, die samen een eigenlijk betere plaat opleverden dan The Smiths was. Vond ik toen en dat vind ik nog steeds. Mooie blauwe klaphoes ook, nu weer in het nieuwe doosje, maar voor de teksten heb je een vergrootglas nodig.

'I am the son and the heir/Of a shyness that is criminally vulgar' (How Soon Is Now)

Tot zover, morgen deel 2.

Gijsbert Kamer is popjournalist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden