Een mooie tijd, ramadan, maar blij dat het erop zit

Met het Suikerfeest werd zondag de ramadan afgesloten. Op bezoek bij de familie Taskan: 'Je deelt iets met elkaar omdat je samen vast.'

UTRECHT - De laatste dag van de ramadan is dit jaar loodzwaar. Zestien uur zonder drinken bij een temperatuur van 32 graden. In een ruime eengezinswoning in de Utrechtse wijk Kanaleneiland wacht de familie Taskan tot ze eindelijk aan tafel mag. Op de grote flatscreen loopt een klok mee met de show van cabaretier Jan-Jaap van der Wal.


Zaterdagavond om vijf over negen geeft vader Ahmet (44) het sein dat de maaltijd kan beginnen. 'Aan de ene kant ben ik wel blij dat de ramadan voorbij is, zeker bij deze hitte', zegt zijn vrouw Hanife (39). 'Aan de andere kant is de ramadan ook een mooie tijd. Je bent veel bewuster met eten en drinken bezig.'


Het vasten zuivert de ziel, zegt de islam. Ahmet Taskan, consultant en voormalig CDA-raadslid: 'Je voelt wat het is om honger te hebben. Daardoor denk je aan al die mensen die te weinig te eten hebben. De ramadan is ook een tijd van verbondenheid, je deelt iets met elkaar omdat je samen vast.'


Zoons Üzeyir (6) en Ismail (5) hoeven niet te vasten. Dochter Munise (13) heeft de laatste twee dagen meegedaan, om te oefenen. Daar krijgt ze geld voor, omdat haar ouders willen stimuleren dat ze mee gaat vasten als ze volwassen is. Ze onderhandelt met haar vader over het tarief.


Munise: 'Ik wil 20 euro per dag, 40 euro dus.'


Ahmet: 'Vandaag was zwaar, maar gisteren viel het best mee.'


Munise: 'Dan wil ik 20 euro voor vandaag en 10 euro voor gisteren.'


Ahmet: 'Oké, 30 euro, je hebt goed onderhandeld, ik had 25 in mijn hoofd.'


De volgende ochtend, zondag, begint het Suikerfeest waarmee het einde van de ramadan wordt gevierd. Naast het Offerfeest is het Suikerfeest de belangrijkste feestdag voor moslims. Het is een dag van verzoening en vergeving, waarop ruzies worden bijgelegd. Kort na zonsopgang, om kwart over zeven, gaan Ahmet en zijn broer Hüseyin (43) naar de moskee, terwijl hun vrouwen thuis de maaltijd bereiden. De kleine moskee bij winkelcentrum Kanaleneiland is niet berekend op de drukte. Veel mannen zoeken een plekje op de parkeerplaats. Ahmet en Hüseyin hebben zelf een kleedje meegenomen, anderen knielen op een jas of een stuk tentzeil. Tussen de auto's buigen ze vroom naar Mekka. Wie niets bij zich heeft, blijft maar staan. Dat is beter dan knielen op de onreine bodem van de parkeerplaats.


Door een luidspreker klinkt de stem van de onzichtbare imam. De moskee in Kanaleneiland vertegenwoordigt een gematigde stroming, gelieerd aan de Turkse overheid. 'Hij preekt over menselijke relaties', zegt Hüseyin, treinmachinist. 'Je moet iedereen respecteren, ook niet-moslims, ook de mensen die niet hebben meegedaan aan de ramadan.'


De animo voor de ramadan daalt, zeggen Ahmet en Hanife, zowel in Turkije als in Nederland. Ahmet: 'Vroeger deed 80 tot 90 procent mee, nu zo'n 60 procent, schat ik. Vroeger kon je in Turkije echt niet in het openbaar eten tijdens de ramadan. Nu zitten de restaurants vol.'


Hanife: 'Het is hun keuze.'


Ahmet: 'Het is iets tussen jou en God. Daar hebben mensen niets mee te maken.'


Als Ahmet en Hüseyin terug zijn uit de moskee, krijgen de kinderen cadeautjes. Enthousiast worden Barbiepoppen, Lego en twee voetbaldoelen uitgepakt. Eigenlijk hebben de kinderen al erg veel spullen, vinden Hanife en Ahmet.


'Toen ik kind was in Turkije, waren we arm', zegt Hanife. 'Ik moest de kleren van mijn oudere zusjes afdragen. Twee keer per jaar kregen we iets nieuws, met het Offerfeest en het Suikerfeest. We legden de nieuwe kleren en schoenen op ons hoofdkussen en konden niet slapen van opwinding, zo blij waren we.'


Ahmet: 'Nu hebben kinderen bijna alles.'


Hanife: 'Ze waarderen kleine dingen niet meer, zoals het omgaan met dieren.'


Dochter Munise: 'Saai! Ik wil chatten en facebooken.'


Hanife: 'Ik vind het niet nodig dat ze Tommy Hilfiger en andere merkkleding dragen. Die is niets beter, maar wel duurder. Maar kinderen worden erop aangesproken.'


De cadeautjes zijn uitgepakt, de kinderen uitgebreid geknuffeld. De maaltijd kan beginnen. Op tafel staan niet alleen zoetigheden als dadels, honing en baklava, waar het Suikerfeest zijn naam aan ontleent, maar ook frites, groentensalade, börek, olijven, kaas en andere hartige delicatessen. Het Suikerfeest is een echt familiefeest. Dit jaar is het rustig bij de familie Taskan, omdat de ouders en andere broers en zussen in Turkije zijn. Hüseyin is naar zijn oudere broer Ahmet gekomen, met zijn vrouw Sümeyye en dochter Eftalnisa (4). Leeftijd is belangrijk in de Turkse gemeenschap, zegt Ahmet. De jongeren gaan naar de ouderen. Straks gaan ze nog naar een oudere neef. 'Het zou heel ongepast worden gevonden als ik hem niet zou bezoeken', zegt Ahmet.


'Het Suikerfeest is een hoogtepunt,' zegt Hüseyin. 'Je leeft ernaar toe. Het is gezellig om de afsluiting van de ramadan met je familie te vieren.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden