Een mix van Einstein en Escher

Het spel 'Portal 2' speelt met de wetten van de natuurkunde.

In Eindhoven woont een natuurkundeleraar, al jaren met pensioen, die meewarig zijn hoofd schudt als hij mijn naam ontwaart in de krant. Hij hoopte decennia terug, toen ik de middelbare school doorliep, vurig dat ik zijn vak zou kiezen.


Helaas. Als puber had ik weliswaar een gezonde fascinatie voor raketten en planeten, maar tegelijkertijd een gruwelijke hekel aan wiskunde. Het een ging niet zonder het ander.


Voor mijn vroegere meester heb ik goed nieuws. De betovering voor de wetten van Archimedes, Maxwell en Newton is weer helemaal terug dankzij Portal 2, een van de beste games (nu al) van 2011.


Het principe van Portal 2 is moeilijker uit te leggen dan het spel te spelen is. De speler moet, als vrouwelijk personage Chell, zien te ontsnappen uit een vervallen laboratorium dat uit verschillende kamers bestaat die zijn ingericht als ruimtelijke puzzels.


In elke kamer ziet de speler zich geconfronteerd met obstakels waar Chell ogenschijnlijk onmogelijk langs kan komen. Er zijn dichte muren; er gapen niet te overbruggen afgronden of er opereren robots met dodelijke lasers die elke passage ondoenlijk lijken te maken.


Chell heeft slechts één hulpmiddel tot haar beschikking: een wapen dat portals creërt, sluiproutes door tijd en ruimte. Om bijvoorbeeld over een kloof te komen tussen twee ruimten richt je het portalgeweer op een muur aan de ene kant. Daardoor ontstaat een gloeiend gat. Vuur het wapen nu af op een muur aan de andere zijde van de kloof, en ook daar verschijnt een stralende opening. Door nu door het eerste gat te springen, kom je door de opening aan gene zijde naar buiten. Afgrond geslecht.


De sluiproutes worden ingewikkelder naarmate de speler dichter bij de uitgang komt. Alleen gaten schieten is niet genoeg. Een van de bijverschijnselen van de portals is dat de snelheid waarmee je je door een opening begeeft, ook de kracht bepaalt waarmee je er aan de andere kant weer uitfloept. Daarvan moet de speler soms gebruik maken als hij of zij een specifieke hindernis moet nemen. Het resultaat is een bijzondere cocktail van Einstein en Escher.


Behalve openingen schieten kan de speler ook laser- en lichtstralen ombuigen om de bewaking om de tuin te leiden, of een blauwe smurrie uit een portal laten vloeien die een vloer omtovert tot een trampoline.


Terwijl de speler zijn hersens breekt over een weg uit het sadistische labyrint, klinkt steeds het venijnige commentaar van GLaDOS. Dat is een kunstmatige intelligentie die alle beproevingen heeft bedacht. De Amerikaanse operazangeres Ellen McLain leende haar stem aan deze onzichtbare kwelgeest. De creatieve helft achter de Britse tv-serie The Office, schrijver en komediant Stephen Merchant, blies leven in Wheatley, een zwevende robot die het hoofdpersonage eerst helpt, maar zich later tegen haar keert.


Portal 2 heeft een bijzondere ontstaansgeschiedenis. Het spel werd in 2005 ontwikkeld door studenten van het DigiPen Institute of Technology in Redmond. Hun Narbacular Drop werd opgemerkt en opgekocht door de Amerikaanse gamestudio Valve, die ook de makers inlijfde. Amper tien man produceerden de eerste versie die in 2007 werd opgenomen in de spellenbundel The Orange Box om te zien of er een markt bestond voor bizarre ruimtelijke raadsels. Talloze onderscheidingen volgden en baanden de weg voor Portal 2.


Natuurkundigen zien in de game een verwijzing naar een van de vreemdere uithoeken van hun vakgebied. In de normale ruimte kan iemand niet sneller reizen tussen twee punten dan met de snelheid van het licht. Een wormgat, bedacht de Duitse wiskundige Hermann Weyl in 1921, zou dat wel mogelijk moeten maken. Wormgaten spreken al jaren tot de verbeelding van filmmakers. Deze hypothetische hersenkronkel opent volgens sommige fysici de deur naar reizen door de tijd.


Was Portal 2 maar een realiteit geweest, járen terug. Een Eindhovense natuurkundeleraar zou deze pagina met een glimlach openslaan.


Portal 2 is uitgebracht voor PlayStation 3, Xbox 360, Windows en Mac.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden